"Trương Tông Thạch?" Phương Vận lập tức nhớ ra. Khi vi hành cải trang, hắn từng gặp một vị đồng sinh tên Trương Tông Thạch trong tửu lâu. Người này có kiến giải sâu sắc, hẳn sẽ có thành tựu trong tương lai.

"Đem công văn của hắn trình lên." Phương Vận nói.

"Thuộc hạ đã lưu trữ trong quan ấn, sẽ truyền thư cho ngài ngay." Đổng Văn Tùng nói, tay cầm quan ấn, truyền thư cho Phương Vận.

Phương Vận lấy quan ấn ra, cẩn thận xem xét công văn của Trương Tông Thạch.

Ngay từ đầu công văn, Trương Tông Thạch liệt kê những thư tịch đã đọc khi còn là mông đồng và đồng sinh. Phần lớn là kinh điển của Nhân tộc chúng Thánh và tác phẩm nổi tiếng của những người thành danh.

Sau đó, Trương Tông Thạch đặc biệt chỉ ra một số sách bị Khánh quốc cưỡng đoạt ở Tượng Châu, rồi dần được châu Văn viện liệt vào sách tuyển đọc. Tại các thư viện thông thường, tiên sinh không chỉ giảng dạy sách bắt buộc do quan phủ quy định, mà còn phải thỉnh thoảng giảng thêm sách tuyển đọc để mở rộng tầm mắt học sinh.

Sách chỉ định phải đọc ở một châu cần được Thánh viện thẩm tra, còn sách tuyển đọc thì không cần, do châu Văn viện quyết định.

Từ mấy chục năm trước, tất cả sách tuyển đọc trong thư viện ở Tượng Châu đều biến thành sách mới biên soạn.

Trương Tông Thạch viết trong văn rằng, điều đáng sợ nhất không phải sự ra đời của những sách tuyển đọc này mấy chục năm trước, mà là việc Tượng Châu rõ ràng đã thoát ly Khánh quốc, nhưng những sách này vẫn được dùng để giáo thụ học sinh trong thư viện.

Trương Tông Thạch lấy cuốn "Danh Sĩ Lục" hiện tại của thư viện Tượng Châu làm ví dụ. Thông thường, "Danh Sĩ Lục" của các quốc gia ghi lại những người đọc sách ưu tú hoặc sự tích cổ nhân của nước mình, thỉnh thoảng chọn dùng danh nhân được Nhân tộc công nhận trong lịch sử các nước khác để giáo hóa học sinh.

"Danh Sĩ Lục" bản Tượng Châu lại rất khác biệt. Tỉ lệ sự tích người Cảnh quốc chiếm trong "Danh Sĩ Lục" hiện tại của Tượng Châu chỉ có bốn phần mười, phần lớn là Bán Thánh Cảnh quốc, danh sĩ và khai quốc công thần trước khi Cảnh quốc thành lập. Danh nhân gần hai trăm năm sau khi dựng nước thì cực ít. Thậm chí, những người chắc chắn được liệt vào "Danh Sĩ Lục" như Phương Vận và Lý Văn Ưng cũng không xuất hiện, mà tả tướng Liễu Sơn lại được ghi vào "Danh Sĩ Lục" với hình tượng vô cùng chính diện.

Trong "Danh Sĩ Lục", bốn phần mười là người Cảnh quốc, nhưng ngoài Bán Thánh, sự tích của những người còn lại ít nhiều bị thêm vào những sự kiện ô danh, dù bề ngoài trung lập nhưng thực chất là tính toán, khiến hình tượng của các danh sĩ bị tổn hại.

Sáu phần mười sự tích còn lại trong "Danh Sĩ Lục" của Tượng Châu hoàn toàn trái ngược, không chỉ hoàn mỹ cao lớn mà còn không có chút tì vết nào. Điều khiến Trương Tông Thạch khó hiểu nhất là, phàm là sự tích danh sĩ nước khác có người Cảnh quốc xuất hiện, tất nhiên vô cùng tồi tệ.

Trương Tông Thạch lại lấy "Khuyến Học Thư", "Thiên Hạ Sự" và một số sách vỡ lòng khác làm ví dụ. Những sách này có sự nhất trí kỳ lạ ở một số phương diện: người Khánh quốc xuất hiện đều là hình tượng chính diện, còn người Cảnh quốc thì không có một ai tốt. Dù là đại danh sĩ vang danh mười nước, trong sách cũng cố ý thêm vào những nội dung ô danh.

Trương Tông Thạch cho rằng, nếu những sách này là dã sử tạp thư, ghi lại ô danh của danh sĩ Cảnh quốc thì là đương nhiên. Nhưng đây là sách khai mở trí tuệ vỡ lòng giáo dục mông đồng. Trong những sách này, tất cả người Khánh quốc đều là người tốt hoàn mỹ không tì vết, còn người Cảnh quốc một nửa là xấu, nửa còn lại cũng đã làm chuyện xấu, khiến người ta không thể không nghi ngờ dụng tâm của người biên soạn và phổ biến sách.

Trương Tông Thạch thỉnh cầu Đổng Văn Tùng tra rõ việc này, nếu không cứ tiếp diễn, người đọc sách ở Tượng Châu trong tương lai sẽ kính ngưỡng người nước khác, xem thường người Cảnh quốc.

Điều khiến Phương Vận cảm thấy bất ngờ nhất là, Trương Tông Thạch rõ ràng có tình cảm sâu sắc với Tượng Châu, nỗ lực chấn hưng Tượng Châu, nhưng cuối cùng lại nói ra những lời có vẻ mâu thuẫn.

Trương Tông Thạch viết rằng, dân chúng Tượng Châu cũng giống như dân chúng thiên hạ, khôn khéo mà không thông minh. Vì dân chúng biết được sự việc có hạn, dù đầu óc bình thường cũng thường đưa ra phán đoán sai lầm, hoặc bị quan phủ lừa gạt, hoặc bị người phản đối quan phủ lừa gạt, hoặc bị người nước khác lừa gạt. Hoặc có thể nói, không phải dân chúng ngu muội, mà là có những người thông minh hơn có thể ảnh hưởng nhận thức của dân chúng về mọi thứ, khiến họ đưa ra phán đoán sai lầm mà không tự biết. Lâu dần, họ sẽ coi sai lầm là sự thật.

Sau đó, Trương Tông Thạch liệt kê một ví dụ đơn giản nhất. Bất kỳ người nào có đầu óc bình thường đều biết rõ, quốc quân, quan lại và thế gia Khánh quốc không phải là thánh nhân đại công vô tư, chắc chắn hiểu đạo lý "không phải tộc loại của ta ắt sẽ sinh lòng khác", nhưng vẫn có người Tượng Châu ngu xuẩn cho rằng chỉ cần gia nhập Khánh quốc, sẽ có được đặc quyền giống như con cháu hoàng tộc, quan viên và thế gia. Trên thực tế, địa vị của người Tượng Châu ở Khánh quốc còn không bằng dân chúng tầng lớp thấp nhất của Khánh quốc.

Phương Vận buông quan ấn, nhìn Đổng Văn Tùng nói: "Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người. Giáo hóa học sinh một châu là việc quan trọng nhất, bổn quan không xử lý việc này sớm, quả thật thất trách. Trương Tông Thạch không sai, rất có kiến giải, càng khó là hắn biết rõ ai là bạn, ai là thù. Hắn báo cáo sự việc, ngươi đã điều tra chưa?"

Đổng Văn Tùng lập tức nói: "Thuộc hạ đã liên thủ với Phương đô đốc, điều động nhân viên bí mật kiểm chứng việc này. Đã có kết quả sơ bộ, hiện tại sẽ truyền thư cho ngài."

Đổng Văn Tùng nói xong, lại truyền thư cho Phương Vận.

Phương Vận cầm quan ấn, cẩn thận đọc. Sau khi xem xong, Phương Vận khẽ thở dài.

Trong truyền thư có một tin tốt và một tin xấu.

Trước khi đến Tượng Châu, Phương Vận nghi ngờ châu Văn viện phụ trách giáo hóa Tượng Châu đã bị gian tế Khánh quốc thẩm thấu. Tin tốt là, Khánh quốc không hề an bài gian tế trong châu Văn viện. Tin xấu là, một số người đọc sách Tượng Châu trải qua thời đại vô năng nhất của Tượng Châu và Cảnh quốc, tín niệm hoàn toàn sụp đổ, dường như bị người Khánh quốc chặt đứt lưng và hai chân, quỳ xuống rồi không còn đứng lên được nữa. Trước mặt người Cảnh quốc thì như rồng, trước mặt người Khánh quốc thì như nô lệ.

Dù Cảnh quốc phát triển không ngừng như ngày nay, trong ý nghĩ của những người này vẫn in sâu chữ "Nô".

Những người đọc sách Tượng Châu này vốn có thể đạt được thành tựu cao hơn, nhưng vì ở vào thời đại đặc thù, bị quan phủ liên lụy, bị Cảnh quốc vứt bỏ, bị Khánh quốc chèn ép, cuối cùng trút đầy phẫn nộ lên Cảnh quốc, lại không hề nhắc đến họa của Khánh quốc.

Bọn họ không phải gian tế, mà như chó trung thành phối hợp người Khánh quốc để ngăn chặn, thậm chí hủy diệt Cảnh quốc.

Mục đích của bọn họ giống như mục đích của Khánh quốc, khiến Cảnh quốc vĩnh viễn là một quốc gia lạc hậu, bị các quốc gia cường đại như Khánh quốc nhốt trong lồng thưởng ngoạn. Nếu Cảnh quốc muốn giãy giụa thoát khỏi lồng, muốn tự mình cố gắng tiến bộ, bọn họ sẽ toàn lực cản trở.

Hủy diệt sự tự tin của người Cảnh quốc là một trong những mục tiêu của họ.

Bọn họ thậm chí cho rằng, người Cảnh quốc là quốc dân thấp kém nhất trong mười nước, chỉ có bị Khánh quốc nô dịch, trở thành người Khánh quốc, mới có thể thực sự thay đổi.

Phương Vận nhẹ nhàng lắc đầu. Những người kia không hề hiểu, một vĩ nhân thực sự vĩ đại không phải ở chỗ hăng hái khi đứng trên đỉnh thế giới, mà ở thái độ và hành động khi ở nơi thấp nhất của cuộc đời. Một dân tộc vĩ đại không phải ở chỗ trấn áp một giới trong thời kỳ cường thịnh, mà ở chỗ quật khởi như thế nào sau khi bị đánh xuống vực sâu.

Những người này gây hại lớn, ảnh hưởng sâu rộng, hơn xa việc đồ sát trăm vạn người Tượng Châu.

Bản dịch chương này được bảo hộ bản quyền và chỉ phát hành tại truyen.free.