Xã hội loài người vận hành, suy cho cùng, đều do con người tạo ra. Tôn giáo, tín ngưỡng, truyền thống văn hóa, pháp luật, đạo đức, thậm chí cả cơ cấu xã hội, bản chất đều do nhân loại vận hành và thiết lập. Vì vậy, chỉ cần thấu hiểu nhân chi đạo – tức là nắm vững logic nền tảng và quy tắc vận hành của xã hội loài người – ta sẽ có thể lý giải mọi hành vi và bản chất của xã hội ấy.

Theo những gì sách vở đã viết, mặc dù bề ngoài chúng ta đều là nhân loại giống nhau, nhưng do sự khác biệt trong nhận thức, bản chất lại là cách biệt một trời.

Nhận thức của nhân loại được chia thành bốn cấp độ: kẻ ngu, người biết, kẻ cơ hội, và trí giả.

Đại khái có thể hiểu là: 1. Người ngu dốt. 2. Phần tử trí thức. 3. Kẻ cơ hội chủ nghĩa. 4. Bậc đại trí tuệ.

Logic của bốn nhóm người này khi đối đãi với sự vật là hoàn toàn khác biệt.

Kẻ ngu: Logic bề ngoài. Phần tử trí thức: Logic chân thực. Kẻ cơ hội: Logic thực tế. Bậc đại trí tuệ: Logic nền tảng.

Lấy một ví dụ, như việc tin vào Thượng đế.

Nhận thức của kẻ ngu: Tin Thượng đế có thể lên Thiên đường, không tin sẽ xuống Địa ngục. Vì vậy, ta phải tin, thậm chí còn muốn quyên hết tiền cho giáo hội, để sau khi chết có thể lên Thiên đường, vĩnh viễn hưởng lạc, sảng khoái.

Nhận thức của phần tử trí thức: Thượng đế thật sự tồn tại sao? Tại sao trong giáo lý lại có nhiều "lỗi" như vậy? Tôi cảm thấy tín ngưỡng này sai lầm, tôi muốn vạch trần chân tướng.

Nhận thức của kẻ cơ hội: Thượng đế đương nhiên không tồn tại, nhưng đã có những kẻ ngu dốt tin, vậy tôi cũng giả vờ tin vậy. À, phải rồi, sao không nhân danh Thượng đế bán mấy cuốn chuộc tội nhỉ? Kiếm một món hời cũng tốt, dù sao cũng chẳng có Thượng đế nào đến trừng phạt tôi cả. Cái gì? Có kẻ muốn vạch trần Thượng đế không tồn tại? Vậy thì lấy danh nghĩa "báng bổ Thượng đế" mà thiêu sống chúng nó đi thôi.

Nhận thức của bậc đại trí tuệ: Tôi muốn mọi người tuân thủ quy tắc mình đặt ra, nhưng lời tôi nói chẳng ai nghe. Giảng đạo lý với những kẻ ngu xuẩn này thật tốn công vô ích, chi bằng tôi tạo ra một vị thần, gọi là Thượng đế. Nói với họ rằng những lời này đều là lời Thượng đế, rồi bịa thêm vài câu chuyện, chẳng hạn không tin Thượng đế sẽ xuống Địa ngục, chỉ cần tuân thủ quy tắc của tôi sẽ được lên Thiên đường hưởng phúc vĩnh viễn, vân vân…

Tiêu Kiệt nghe không khỏi có chút khinh thường, "Chẳng phải là cái thứ mê tín phong kiến đó sao, còn bày đặt đủ thứ, lại còn 'đại trí tuệ người'? Chỉ có thế thôi à?"

Trần Thiên Vấn lại lắc đầu nói: "Không không không, cậu chưa hiểu ý tôi. Thượng đế chỉ là một ví dụ. Nó có thể là Thượng đế, cũng có thể là Phật Tổ, có thể là giá trị phổ quát, cũng có thể là tự do dân chủ, thậm chí là L·GBT. Tất cả những gì ảnh hưởng đến tư tưởng nhân văn, lý luận, văn hóa truyền thống của chúng ta đều nằm trong đó.

Cậu không tín ngưỡng Thượng đế vì cậu chưa từng được tiêm nhiễm tư tưởng đó. Nhưng nếu cậu sống ở thời Trung Cổ từ nhỏ, những người xung quanh đều tin Thượng đế và ngày nào cũng tiêm nhiễm vào cậu, thì tự nhiên cậu sẽ coi đó là điều hiển nhiên.

Tất cả các quốc gia, tất cả các nền văn minh nói chung đều có những thứ như vậy.

Phương Tây có tín ngưỡng Thượng đế, phương Đông có Nho giáo hiếu đạo, Ấn Độ có chế độ đẳng cấp… Mỗi nền văn minh đều có văn hóa truyền thống của riêng mình. Những cái gọi là văn hóa truyền thống này đều có một đặc điểm chung: đó là trong mắt những người thuộc về hệ thống đó thì là điều hiển nhiên, nhưng trong mắt những người ngoài hệ thống thì lại hoang đường, kỳ lạ, vô lý.

Chúng ta đối với tín ngưỡng Thượng đế và chế độ đẳng cấp đương nhiên cảm thấy vớ vẩn, nhưng trong mắt các nền văn minh khác, Nho giáo hiếu đạo của chúng ta cũng tương tự như đang nói điều vô nghĩa.

Và cách chúng ta nhận thức, lý giải những nền văn hóa này cũng quyết định chúng ta là loại người nào.

Trong mắt kẻ ngu, những truyền thống này vô cùng thần thánh, nhất định phải tuân thủ.

Trong mắt phần tử trí thức, những truyền thống này đầy rẫy sai lầm, lỗ hổng, thậm chí vô lý, nên cần phải phá bỏ.

Trong mắt kẻ cơ hội, duy trì truyền thống là công cụ kiếm lợi, phá bỏ truyền thống cũng là công cụ kiếm lợi. Việc lựa chọn duy trì hay phá bỏ phụ thuộc vào việc làm thế nào để có lợi cho bản thân.

Mà chỉ có bậc đại trí tuệ mới thật sự thấu hiểu ý nghĩa tồn tại của những truyền thống này, và liệu chúng có cần được duy trì hay phá bỏ hay không."

Tiêu Kiệt im lặng nói: "Thế nhưng hiếu kính cha mẹ có lỗi gì?"

Trần Thiên Vấn lắc đầu nói: "Hiếu kính và hiếu thuận, chỉ khác một chữ mà cách biệt một trời.

Hiếu đạo nguyên bản là chôn con phụng mẹ, là nằm băng cầu lý, là quân muốn thần chết thần không thể không chết, cha muốn con vong tử không thể không vong, cha mẹ chết phải giữ đạo hiếu ba năm. Mang sang hiện tại thì không ai làm được.

Trong mắt chúng ta bây giờ, những hành vi của người xưa đều là ngu muội, nhưng trong thời cổ đại, đó lại là chân lý, là pháp tắc xã hội mà mọi người đều phải tuân theo.

Cái gọi là "hiếu" của chúng ta bây giờ đều đã được cải tiến, loại bỏ những nội dung không phù hợp với thời đại, như việc giữ đạo hiếu ba năm chẳng hạn.

Và cụ thể là ngu muội hay chân lý, điều đó tùy thuộc vào cách cậu tiếp nhận truyền thống văn hóa và cấp độ nhận thức của cậu.

Nếu cậu có thể thấu hiểu 'đạo', lý giải logic nền tảng của xã hội loài người, cậu sẽ rõ tất cả những điều này phát sinh như thế nào, và tại sao lại có nhiều truyền thống khó hiểu như vậy xuất hiện."

Tiêu Kiệt ngạc nhiên nói: "Vậy anh nói thử xem, tại sao lại có nhiều nền văn hóa truyền thống khác biệt đến thế? Anh có thể thấu hiểu logic nền tảng của xã hội loài người ư?"

"Ban đầu tôi không hiểu, nhờ có quyển Đạo kinh cậu đưa, tôi cũng đã nhìn ra một chút." Lời này tuy nói khiêm tốn, nhưng lại tự chứa một vẻ ngạo nghễ trong đó.

Tiêu Kiệt nói: "Anh nói thử xem, 'Đạo' là gì?"

"Cứ lấy những truyền thống xã hội này mà nói. Tại sao Hoa quốc lại là Nho giáo hiếu đạo, phương Tây là tín ngưỡng Thượng đế, Ấn Độ là chế độ đẳng cấp? Đáp án kỳ thực rất đơn giản, bởi vì đó là lựa chọn mà kẻ thống trị cổ đại cần và tạo ra.

Kẻ thống trị Hoa quốc là Hoàng đế, mà Hoàng đế đương nhiên hy vọng mình chí cao vô thượng, cho nên cần một loại tư tưởng để kiểm soát mọi người.

Tần Thủy Hoàng đã chọn tư tưởng Pháp gia, dùng pháp luật để quy định Hoàng đế chí cao vô thượng, rất hiển nhiên ông ta đã thất bại.

Thế là nhà Hán hấp thụ kinh nghiệm, lựa chọn Nho giáo. Cái gọi là Quân Quân Thần Thần Phụ Phụ Tử Tử, liên hệ Trung với Hiếu, đẩy Hoàng đế lên ngôi vị chí cao vô thượng về mặt đạo đức.

Hoàng đế đương nhiên không muốn địa vị của mình bị đe dọa, nên Nho giáo là tốt nhất. Còn Đạo gia chủ trương vô vi mà trị, Mặc gia chủ trương kiêm ái phi công, đều không phù hợp yêu cầu của Hoàng đế, tự nhiên không có đất tồn tại. Kiêm ái phi công nghe rất hay, nhưng đường đường Hoàng đế sao có thể chấp nhận ngang hàng với bách tính?

Tại sao Nho giáo muốn liên hệ trung với hiếu? Bởi vì đề xướng trung có thể thu được sự ủng hộ của quân vương, đề xướng hiếu có thể thu được sự ủng hộ của người cầm quyền trong gia tộc.

Có hai sự ủng hộ này, Nho giáo tự nhiên sẽ trở thành độc tôn. Có thể nói, sự thành công của Nho giáo nhìn như ngẫu nhiên, kỳ thực là tất yếu.

Chỉ cần xuất hiện một vương triều đại nhất thống, Nho giáo nhất định phải trở thành học phái độc tôn, bởi vì nó phù hợp nhất với lợi ích của người cầm quyền. Khổng Tử có lẽ khi sáng lập Nho học đã nhìn rõ điểm này, ông biết rõ tương lai Nho gia sẽ trở thành học phái thống trị như thế nào.

Đến châu Âu, tình hình lại thay đổi. Châu Âu không có vương triều đại nhất thống, cũng không có Hoàng đế chí cao vô thượng, thay vào đó là vô số quốc vương và chư hầu. Những người này đại khái giống như các quân phiệt thời Ngũ Đại Thập Quốc, không có tính hợp pháp hay thần thánh nào.

Cho nên sự cai trị của những quốc vương này ban đầu rất bất ổn, vương quốc rất dễ bị phá vỡ. Họ khẩn thiết cần một tư tưởng để củng cố tính thần thánh và hợp pháp của mình.

Thế là Cơ Đốc giáo có đất dụng võ. Cái gọi là quân quyền thần thụ, Thượng đế ban quyền lực cho quốc vương, từ đó gia tăng tính thần thánh nhất định cho vương miện của những quốc vương này. Quốc vương khi lên ngôi phải tiến hành nghi lễ đăng quang, và người cử hành nghi lễ chính là giáo hội. Đây chính là việc giáo hội nhân danh Thượng đế để hợp pháp hóa quyền lực cho quốc vương.

Như vậy, sự cai trị của họ tự nhiên sẽ ổn định hơn một chút.

Để đền đáp, quốc vương nhượng bộ một phần quyền lợi kinh tế và xã hội cho giáo hội.

Chẳng hạn như thuế thập phân của giáo hội. Cậu nghĩ những quốc vương đó tại sao lại trao quyền thu thuế cho giáo sĩ? Họ đâu quan tâm Thượng đế, thứ họ quan tâm là sự vững chắc của quyền lực.

Quốc vương và giáo hội trên thực tế là mối quan hệ hợp tác giao dịch, cùng nhau áp chế sự phản kháng của tầng lớp dưới, giáo sĩ cung cấp lồng giam tư tưởng, quốc vương cung cấp lực lượng vũ trang, lợi dụng lẫn nhau.

Tình huống này đến Đông Âu lại có chút thay đổi. Đông Âu có Hoàng đế, mặc dù vị Hoàng đế Byzantine đó không thể sánh bằng Hoàng đế Trung Quốc, nhưng nhìn chung vẫn thần thánh hơn các quốc vương kia. Vì vậy, họ áp chế giáo hội cũng mạnh hơn. Để thích ứng với sự thay đổi của cấu trúc quyền lực này, Chính giáo đã xuất hiện.

Sự khác biệt lớn nhất giữa Chính giáo và Thiên Chúa giáo là quyền lực thế tục của Hoàng đế lớn hơn quyền lực tôn giáo của giáo hội.

Nói trắng ra, đó là sự mặc cả lẫn nhau. Quyền lực càng lớn, vốn càng nhiều, chiếm cổ phần tự nhiên cũng càng nhiều.

Còn ở Ấn Độ, tình hình lại khác biệt. Kẻ thống trị Ấn Độ không phải một Hoàng đế, cũng không phải một nhóm quốc vương, mà là một dân tộc – người Arya. Đương nhiên, tư tưởng áp dụng cũng sẽ khác.

Nền văn hóa này nhất định phải mang lại lợi ích cho toàn bộ dân tộc đó.

Thế là có một nhóm người, vì bảo vệ sự thống trị của dân tộc mình, đã biên soạn nên hệ thống Bà La Môn giáo.

Việc họ tin vào Bà La Môn giáo và chế độ đẳng cấp không phải vì họ ngu muội, mà ngược lại, chính vì họ thông minh, biết cách bảo vệ lợi ích của chủng tộc mình.

Vậy nên cậu đã rõ rồi chứ? Tất cả những truyền thống văn hóa cổ xưa, những tín ngưỡng tôn giáo thiêng liêng mà thế giới chúng ta đang tuân thủ, bản chất đều là những lựa chọn mà kẻ thống trị cổ đại tạo ra vì lợi ích bản thân. Chúng được thiết lập, ăn sâu bám rễ vào nền văn minh quốc gia và truyền thừa qua nhiều thế hệ.

Nói trắng ra, đó chỉ là một công cụ mà thôi.

Nhưng đối với những người bị thống trị, đương nhiên phải không ngừng được tiêm nhiễm. Bởi vì đại đa số nhân loại đều là kẻ ngu dốt. Bảo họ tin Thượng đế thì họ tin Thượng đế, bảo họ tin Phật Tổ thì họ tin Phật Tổ, bảo họ tin hiếu đạo thì họ tin hiếu đạo.

Bởi vậy, người của mỗi nền văn minh đều tự hào về văn hóa truyền thống của mình. Nhưng nói trắng ra, đại đa số những người này đều là kẻ ngu, bị nô dịch bởi tư tưởng được tiêm nhiễm từ nhỏ.

Phần tử trí thức thì có thể nhìn ra vấn đề trong đó, nhưng họ lại không rõ mục đích thực sự của những truyền thống này, chỉ phí công phản đối những lỗ hổng bề ngoài của văn hóa.

Còn kẻ cơ hội thì căn bản không quan tâm đến những truyền thống văn hóa này. Họ hoặc giả vờ tin tưởng, hoặc trắng trợn lợi dụng những truyền thống ấy để thu lợi cho bản thân.

Chỉ có bậc đại trí tuệ thật sự mới có thể thấu hiểu ý nghĩa chân thực của những nền văn hóa này, và biết cách dẫn dắt, thúc đẩy chúng…"

Tiêu Kiệt nhất thời có chút suy nghĩ xuất thần. Lời Trần Thiên Vấn nói không khỏi có chút kinh thế hãi tục, nhưng lại tựa hồ rất có lý. Thế nhưng bỗng nhiên, trong đầu hắn lại nghĩ đến điều gì, mỉm cười nói: "Không, tôi không nghĩ vậy. Nho giáo hiếu đạo của chúng ta thì khác."

"Ha ha, cậu nói thử xem, có gì khác biệt?"

Tiêu Kiệt mỉm cười, "Hiếu đạo là giảng đạo lý, không nói trước đạo lý này có hoàn hảo hay không, hay có 'lỗi' gì không, nhưng ít ra nó là một cái đạo lý.

Còn những thứ khác, chế độ đẳng cấp cũng vậy, tín ngưỡng Thượng đế cũng vậy, tất cả đều là những câu chuyện được thêu dệt. Đây chính là khác biệt về bản chất."

Trần Thiên Vấn nhất thời ngạc nhiên, trên mặt cũng lộ ra vẻ suy tư.

Tiêu Kiệt lại càng nói càng tự tin.

"Có một điều anh nói đúng, cái gọi là tôn giáo, bản chất chính là PUA kẻ ngu. Giống như cha mẹ tùy tiện bịa chuyện cho con cái: 'Mau đi ngủ đi, nếu không khỉ lớn sẽ đến bắt con đó!', hay 'Làm đứa trẻ ngoan thì ông già Noel sẽ tặng quà.'

Tất cả Thiên đường và Địa ngục, tất cả bóng tối và ánh sáng, tất cả thần linh, bản chất đều là sự kết hợp của khỉ lớn và ông già Noel.

Khi trẻ con dần lớn lên, nhận thức dần nâng cao, khỉ lớn và ông già Noel không lừa được chúng nữa.

Lúc này, cần đến những thứ đáng tin cậy hơn. Thiên đường và Địa ngục, chẳng qua là những phiên bản khỉ lớn và ông già Noel được đóng gói tinh xảo hơn, thiết lập chi tiết hơn mà thôi.

Nhưng bản chất thì không thay đổi, vẫn là những câu chuyện được thêu dệt. Mà chỉ cần là chuyện bịa đặt, sẽ có sơ hở. Những người tư tưởng đủ kiên định, logic đủ rõ ràng sẽ khám phá ra.

Chỉ có tư tưởng hiếu đạo truyền thống của Trung Quốc là đang giảng đạo lý. Đây chính là điểm khác biệt bản chất nhất, bởi vì văn minh Hoa Hạ thành thục và lý tính hơn. Cho nên, cái chiêu 'bịa chuyện' này có tác dụng ở các nền văn minh khác, nhưng ở Hoa Hạ thì lại không thể làm được, chí ít đại đa số người là không bị mắc lừa.

Các nền văn minh khác phải đến cận đại mới bắt đầu học được cách giảng đạo lý, tức là chủ nghĩa tư bản, tự do dân chủ, L·GBT và những thứ tương tự.

Thậm chí có những nền văn minh lạc hậu đến bây giờ vẫn chưa học được cách giảng đạo lý, còn đang dùng chiêu bịa chuyện đó để lừa dối dân chúng.

Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa văn minh Hoa Hạ của chúng ta và các nền văn minh khác."

Trần Thiên Vấn bị nói đến mức nhất thời có chút ngạc nhiên, ngay sau đó chợt cười to.

"Hay lắm! 'Bịa chuyện' và 'giảng đạo lý'. Nói không sai, đây chính là logic nền tảng của văn minh nhân loại, đây chính là Đạo đó! Xem ra cậu đã ngộ rồi."

Tiêu Kiệt cũng cười ha hả, giờ phút này, hắn thật sự có một cảm giác thể hồ quán đỉnh.

"Không sai, tôi đã ngộ! Cái gọi là logic nền tảng, cái gọi là nhân chi đạo thì ra là thế! Thì ra là thế!" Tiêu Kiệt hưng phấn nói. Trong lòng hắn trong nháy mắt suy nghĩ ngàn vạn. Vô số câu đố, vô số quá khứ trong lịch sử loài người, trong nháy mắt trở nên vô cùng rõ ràng, như xem vân tay trên lòng bàn tay.

Xã hội loài người vạn sự vạn vật, không gì ngoài điều này. Làm ăn cũng thế, làm quan cũng thế, học hỏi cũng thế, bịa chuyện cũng thế. Nắm vững Đạo này, tự nhiên có thể mọi việc đều thuận lợi, không gì làm không được.

Câu chuyện cũng được, đạo lý cũng được, đều chỉ là công cụ. Cứ lấy ra dùng là được, nếu thật sự tin thì sẽ rơi vào bẫy, tự làm khổ mình.

Sở dĩ Khổng Tử sáng tạo tư tưởng Nho gia không phải vì ông thật sự tin tưởng hoàn toàn vào hệ thống này, mà là ông đã đoán được rằng hệ thống này cuối cùng nhất định sẽ trở thành học phái độc tôn, nhất định sẽ trở thành tư tưởng thống trị. Kể cả khi ông không sáng tạo thì cũng sẽ có người khác làm. Vậy chi bằng mình đi trước một bước đưa ra lý luận này. Dù sao thì nó cũng chỉ là một công cụ mà thôi.

Jesus rất rõ ràng thế gian không có Thượng đế. Chính vì rõ ràng điểm này, ông mới có thể không hề cố kỵ tự xưng là chúa cứu thế, nhân danh Thượng đế làm việc. Thực tế ông làm những việc giống như Khổng Tử, chỉ có điều Khổng Tử giảng đạo lý, còn ông thì bịa chuyện.

Hơn nữa, xét theo một ý nghĩa nào đó, ông đúng là chúa cứu thế của người Do Thái. Nếu người Do Thái tin vào thân phận chúa cứu thế của ông, đi theo ông, cùng nhau mở rộng tín ngưỡng đã cải tiến này đến châu Âu, thì người Do Thái sẽ trở thành kẻ kiểm soát giáo đình, Jesus trở thành nền tảng quyền lực, tồn tại như Bà La Môn của châu Âu.

Đáng tiếc những tế tự kia đều là kẻ cơ hội. Họ rất rõ ràng Thượng đế căn bản không tồn tại, tự nhiên sẽ không tin vào thân phận chúa cứu thế của Jesus. Mà Jesus lại đụng chạm đến lợi ích của họ, vậy thì đương nhiên phải giết ông.

Trong lịch sử loài người có vô số người như vậy. Bề ngoài làm những việc khác nhau, kỳ thực bản chất đều giống nhau.

Đều là bịa chuyện hay giảng đạo lý.

Cái gọi là nhân chi đạo, chính là ở chỗ làm thế nào vận dụng, thúc đẩy người khác, khiến họ phục vụ mình.

Nhân loại nhìn như tương đồng, kỳ thực hoàn toàn khác biệt.

Đối với những kẻ ngu, không cần phải giảng đạo lý với họ, bởi vì nhận thức của kẻ ngu quá thấp, giảng đạo lý rất khó để họ hiểu rõ. Cứ trực tiếp bịa chuyện là được. Chỉ cần câu chuyện bịa tốt, kẻ ngu sẽ tin tưởng không chút nghi ngờ, và làm những gì cậu muốn.

Đối với phần tử trí thức, mới cần giảng đạo lý, nói cho họ cái gì là đúng, cái gì là sai. Phân rõ đúng sai mới có thể thúc đẩy họ làm việc. Nhưng đạo lý, nói trắng ra, cũng chỉ là một công cụ mà thôi. Có điều so với câu chuyện, nó tinh vi hơn. "Ông nói gà, bà nói vịt" – mấu chốt là cậu giải đọc từ góc độ nào, cho nên cứ lấy ra dùng là được, không thể đắm chìm trong đó.

Còn đối với kẻ cơ hội, bịa chuyện hay giảng đạo lý đều vô dụng, chỉ có lợi ích thực tế mới có thể thuyết phục họ.

Mà bậc đại trí tuệ, chính là người điều khiển cuộc chơi.

Câu chuyện, đạo lý, lợi ích, tất cả chẳng qua chỉ là công cụ mà thôi.

Kẻ ngu, phần tử trí thức, kẻ cơ hội, chỉ cần nắm vững phương pháp đều có thể thúc đẩy và vận dụng. Trở thành bậc đại trí tuệ, vận dụng những người này để phục vụ mình, đạt thành kế hoạch vĩ đại cuối cùng của bản thân, đây chính là nhân chi đại đạo.

Truyen.free nắm giữ bản quyền nội dung chỉnh sửa này, mong quý độc giả tìm đọc.