Những ngày sau vụ án, không khí lễ hội vẫn rộn ràng nhưng mang một sắc thái khác. Tin tức về kho báu tri thức và vụ án kinh hoàng kéo dài 12 năm lan truyền như sóng vỗ, biến ngôi làng yên bình dưới chân núi thành điểm đến thu hút du khách hiếu kỳ. Tôi và Minh vẫn tham gia hái táo, ném bóng, cười đùa trong lễ hội, nhưng đôi lúc, cả hai dường như lại lặng đi giữa tiếng reo hò. Một nỗi tĩnh lặng lạ thường len lỏi vào tâm hồn hai thiếu niên vốn hồn nhiên – đã chứng kiến quá nhiều cái chết, quá nhiều đau thương vụn vỡ chỉ trong thời gian ngắn. Ánh mắt Minh thỉnh thoảng đờ đẫn nhìn vào khoảng không, như vẫn thấy bóng dáng chú Hùng điên cuồng với khẩu súng lăm lăm. Còn tôi, sau những đêm mất ngủ, đã hiểu ra rằng sự thật đôi khi là con dao hai lưỡi – nó giải thoát nhưng cũng để lại những vết hằn sâu trong ký ức.

Thầy Khánh giờ đây bận rộn hơn bao giờ hết. Với sự ủng hộ của chính quyền địa phương và sự tài trợ từ những nhà hảo tâm bị cuốn hút bởi câu chuyện, thầy bắt đầu hiện thực hóa di nguyện của ông địa chủ và người cha quá cố. Khu nhà kho cũ kỹ của trường được cải tạo thành một không gian triển lãm tạm thời. Từng cuốn sách cổ, từng cổ vật được lau chùi cẩn thận, đặt trong tủ kính dưới ánh đèn dịu nhẹ. Thầy Khánh đứng giám sát công việc, khuôn mặt vẫn đăm chiêu nhưng ánh mắt đã rạng rỡ hơn – đó là ánh sáng của sự chuộc lại, của hy vọng tiếp nối. Thầy thường xuyên chạm tay lên những bìa sách da sờn cũ, như trò chuyện với quá khứ và hứa hẹn về tương lai. Có lẽ, đây là cách thầy tìm thấy sự bình yên sau bao năm chất chứa bí mật và nỗi đau mất mát.

Một buổi sáng sớm tinh mơ, khi sương mù còn vấn vương trên những ngọn núi, đoàn người lặng lẽ tìm đến nghĩa trang làng. Anh Quang đi khập khiễng, vết thương ở vai vẫn còn quấn băng trắng nhưng anh cố gắng vững vàng, một tay dìu cô Linh – người phụ nữ giờ đây gầy guộc, khuôn mặt hốc hác vì khóc nhiều nhưng ánh mắt đã bớt đi vẻ hoang mang tuyệt vọng, thay vào đó là sự chấp nhận đau đớn nhưng thanh thản. Thầy Khánh đi bên cạnh, tay cầm bó hoa cúc trắng muốt. Phía sau, tôi và Minh bước chậm, không khí trang nghiêm khiến chúng tôi nín lặng, chỉ trao nhau những cái nhìn đầy tâm sự.

Họ dừng trước một ngôi mộ mới đắp, đất còn tơi xốp – nơi an nghỉ của chú Sơn, người cha đã ôm nỗi đau mất con suốt 12 năm và cuối cùng tìm được sự thật trong bi kịch. Không ai nói gì trong giây phút đầu tiên. Tiếng gió vi vu qua ngọn thông già như tiếng thở dài của núi rừng. Anh Quang quỳ xuống một cách khó nhọc, đặt nhẹ nhành hoa cúc vàng – màu của nỗi nhớ và sự tôn kính, lên mộ. Giọng anh khàn đặc, nghẹn ứ:

“Bác ơi... bác yên nghỉ nhé. Con gái bác... và các bạn cô ấy... giờ đã được đưa về bên bác rồi. Chúng cháu... sẽ sống tốt. Như lời bác dặn.”

Nước mắt anh lặng lẽ rơi, thấm vào lớp đất mới. Cô Linh khẽ khóc thành tiếng, tiếng nấc nghẹn ngào vang lên trong không gian tĩnh lặng. Cô như nhìn thấy lại hình ảnh người cha tội nghiệp vật lộn trong đau thương, và giờ đây, sự ra đi của chú có lẽ là sự giải thoát cuối cùng sau hành trình dài đằng đẵng tìm kiếm công lý bằng chính máu của mình.

Họ di chuyển sang một góc nghĩa trang khác, nơi ba ngôi mộ nhỏ nằm cạnh nhau dưới hàng cây bách thẳng tắp – nơi an nghỉ cuối cùng của ba nữ sinh xấu số. Trên mỗi bia mộ đều khắc một cái tên cùng dòng chữ “Ngủ yên nhé, những thiên thần”. Thầy Khánh cúi người, đặt từng bông hoa trắng lên từng ngôi mộ với vẻ trân trọng vô hạn. Giọng thầy trầm ấm, đầy xúc động:

“Các em... thầy xin lỗi. Xin lỗi vì sự thật đến quá muộn. Giờ đây, những cuốn sách, những trang tri thức mà các em hằng yêu quý, sẽ được mọi người trân trọng. Triển lãm sẽ được xây dựng, như một đài tưởng niệm cho khát vọng học tập và sự trong sáng của các em. Hãy yên nghỉ.”

Ánh mắt thầy nhìn xa xăm, như hình dung về một tương lai nơi tiếng cười trẻ thơ và sự hiếu học sẽ xua tan bóng ma quá khứ.

Tôi và Minh đứng lặng phía sau. Minh cúi đầu, nắm chặt tay lại, cổ họng nghẹn ứ. Như thể nhớ lại cảnh tượng kinh hoàng dưới hầm, những bộ xương nhỏ bé nằm co quắp đấy. Một cảm giác lạnh buốt xuyên qua tim. Tôi nhìn những ngôi mộ, trong lòng dâng lên một nỗi buồn mênh mang không tên. Tôi không khóc, nhưng trái tim non nớt lần đầu tiên thấu hiểu sâu sắc cái giá của sự thật và sự mong manh của sinh mệnh. Ánh mắt tôi dừng lại trên tấm bia mộ của chú Sơn rồi lại nhìn sang ba ngôi mộ nhỏ. Có một sợi dây vô hình kết nối họ – những nạn nhân của cùng một bi kịch kéo dài, giờ đã tìm thấy sự bình yên bên nhau. Tôi thì thầm trong lòng: “Sống tốt nhé... như lời chú nói. Cả ba người nữa.”

Không khí nghĩa trang buổi sớm càng thêm trĩu nặng. Sương mai còn vương trên ngọn cỏ, lạnh buốt xuyên qua lớp áo mỏng. Tôi bước quanh những hàng mộ bia lặng thinh, lòng chùng xuống bởi nỗi buồn thấm thía từ những ngày qua. Bỗng ký ức ùa về: hình ảnh người đàn ông lặng lẽ quét tước, đặt hoa trước một ngôi mộ hoang sơ hôm chúng tôi lần đầu lên trường cũ… Chắc hẳn đó chính là chú Sơn, trái tim tôi thắt lại. Chứng kiến cái chết của chú và sự ra đi của bao người khác khiến bước chân tôi như chìm trong bùn. Mệt mỏi không chỉ vì đường dốc, mà còn vì sức nặng của tang thương đè lên vai.

Đang định tìm chỗ ngồi nghỉ, một bóng lưng quen thuộc chợt lọt vào tầm mắt ở góc khuất. Chú Tâm đang cúi mình tỉ mẩn lau từng đường viền bát hương trước một ngôi mộ khá mới. Tôi lặng lẽ tiến lại.

“Chú Tâm!”

Chú giật mình quay lại. Khuôn mặt nhăn nheo quen thuộc hiện ra, nhưng đôi mắt – đôi mắt ấy khiến tôi sững sờ. Chúng đỏ hoe, ngân ngấn một lớp nước mắt trong vắt, như thể cả đại dương u sầu đang tìm lối trào ra. Thấy tôi, chú vội quay đi, dùng ống tay áo chùi vội, giọng khàn đặc cố nén xúc động: “Lộc… đấy à? Sao… sao cháu đến đây?”

“Chú… chú có sao không ạ?” Tôi hỏi khẽ, mắt dời sang tấm bia đá được chú chăm chút: NGUYỄN THỊ PHƯƠNG. 31 TUỔI. Gương mặt phụ nữ trong tấm hình nhỏ nhuộm màu thời gian, nhưng nụ cười hiền hậu và đôi mắt sáng khiến tôi thấy quen quen…

“Lộc? Em đi lạc à?” Một giọng nói ấm áp cắt ngang dòng suy tưởng. Thầy Khánh bước tới, tay cầm bó lan trắng tinh khôi, khuôn mặt thoáng ngỡ ngàng khi thấy tôi.

“Thầy cũng lên thăm mộ ạ?” Tôi hỏi.

“Ừ,” thầy gật đầu, ánh mắt dịu xuống khi nhìn về phía ngôi mộ chú Tâm đang đứng. “Đây là mộ mẹ thầy. Thầy lên thay hoa, với dọn dẹp chút…” Thầy ngừng lại, nhìn chú Tâm đang cố quay lưng nhưng vai vẫn rung lên nhè nhẹ. “Người đàn ông này… là bạn của em?”

Tôi chưa kịp đáp, tầm mắt bỗng vướng vào bình hoa đặt trước mộ cô Phương. Những cành lan trắng muốt, tươi rói, giống hệt bó hoa thầy Khánh đang cầm. Một sự trùng hợp kỳ lạ. Tôi nhìn chú Tâm, rồi nhìn thầy Khánh, rồi lại nhìn chú Tâm. Trong lòng tôi chợt lóe lên một nghi vấn. Có những nét gì đó… sao mà giống nhau lạ kỳ? Vầng trán cao, cái cách đuôi mắt hơi xếch xuống, thậm chí là cái cằm chẻ nhẹ…

“Chú Tâm…” tôi rụt rè cất tiếng, giọng nhỏ như sợ làm vỡ tan không khí mong manh. “Chú… chú có quen biết mẹ thầy Khánh ạ? Hay… hay chú có quan hệ gì… với cô ấy?”

Câu hỏi như viên đá ném vào mặt hồ tĩnh lặng. Chú Tâm khẽ rùng mình. Chú quay mặt hẳn lại, đôi mắt đẫm lệ giờ đây dán chặt vào thầy Khánh – nhìn ngắm như muốn khắc sâu từng đường nét trên khuôn mặt người thầy giáo trẻ. Nỗi đau, sự hối hận, niềm khao khát và cả nỗi sợ hãi dường như đang giằng xé trong lòng chú. Miệng chú mấp máy, nhưng không thành tiếng. Giọt nước mắt cuối cùng rơi xuống, thấm vào lớp đất khô.

“Khánh…” Một giọng nói nghẹn ngào, run rẩy vang lên phía sau chúng tôi. Một cặp vợ chồng già, dáng người tiều tụy vì đau thương, đang đứng đó. Chính là cha mẹ của cô Phương – người trong mộ. Bà cụ bước lên, đôi tay gầy guộc run run chạm vào cánh tay chú Tâm, rồi hướng ánh mắt đục mờ đầy xót xa về phía thầy Khánh. “Nó… nó là bố của cháu đó, Khánh ạ.”

Không khí như đóng băng. Thầy Khánh sững sờ, mặt tái đi. Bó hoa lan rơi xuống đất, những cánh hoa trắng tinh vương vãi trên nền đất ẩm.

“Bố…?” Thầy thốt lên, giọng khản đặc, đầy hoang mang.

Chú Tâm như vỡ òa. Những lời chất chứa bấy lâu tuôn ra trong nước mắt, đứt quãng, nghẹn ngào: “Tôi… tôi với Phương… chúng tôi yêu nhau… thời trẻ. Cả hai đều mê âm nhạc… Tiếng đàn, tiếng hát… nó gắn kết chúng tôi…” Chú hít một hơi thật sâu, nỗi đau xé lòng hiện rõ. “Rồi tôi… tôi đã bỏ nó lại… để đi theo giấc mơ viễn vông nơi xứ người. Tôi hứa sẽ trở về… Nhưng khi trở lại, sau bao năm… tôi nghe tin nó… cô ấy đã có bầu. Tôi… tôi lúc ấy cứ nghĩ mình ngu muội! Tôi tưởng cô ấy… cô ấy lúc ấy đã thuộc về người khác! Tôi đau đớn, ghen tuông mù quáng… chẳng dám gặp mặt hỏi cho ra lẽ… lại bỏ trốn lần nữa… Lang thang hết nơi này đến nơi khác…” Chú nhìn thầy Khánh, ánh mắt đầy ăn năn và khát khao được tha thứ. “Mãi đến gần đây… nghe tin cô ấy mất… tôi mới dám trở lại… Tìm đến đây… để nhìn mặt nó lần cuối… Thế rồi… tôi thấy cháu…” Chú chỉ tay run rẩy về phía thầy Khánh. “Gương mặt cháu… giống cô ấy… nhưng cái cằm, cái trán… chính là của tôi ngày trước! Trời ơi… tôi mới hiểu… tôi đã bỏ rơi chính đứa con của mình, bỏ rơi người phụ nữ từng yêu! Tôi… tôi là kẻ tệ bạc nhất trần gian!”

Thầy Khánh đứng đó, cảm giác như cả thế giới đang sụp đổ dưới chân mình. Thầy quay sang chú Tâm, ánh mắt vừa đau đớn vừa hoang mang. “Vậy… tại sao… tại sao ông lại bỏ rơi mẹ tôi?”

Chú Tâm hít một hơi sâu, đôi vai gầy run lên. Ông quỳ xuống trước ngôi mộ của Phương, tay chạm vào tấm bia đá lạnh lẽo, giọng nghẹn ngào như xé lòng.

Bà cụ mẹ cô Phương ôm mặt, giọng nghẹn lại: “Phương nó… nó một lòng chờ anh. Nó giấu kín chuyện có thai, sợ làm nhục gia đình… Anh trai nó… ông hiệu trưởng… thương chị, thương cháu… đã nhận làm cha đứa bé. Ông ấy cưới Phương làm vợ, mặc cho nhà vợ môn đăng hộ đối kia phản đối kịch liệt… Việc ông ấy nhận Khánh là con ruột… là để bảo vệ danh dự cho chị gái, cho đứa cháu sắp chào đời… có được cái tên trong sổ hộ khẩu… Ông ấy… ông ấy là ân nhân lớn nhất của hai mẹ con nó…”

Giọng chú Tâm vỡ òa trong tiếng nấc. Ông ôm lấy tấm bia, nước mắt rơi xuống lớp đá lạnh, như muốn xin lỗi người đã khuất.

Thầy Khánh đứng như trời trồng. Mọi mảnh ghép cuộc đời bỗng chốc đảo lộn. Người cha kính yêu mà thầy tôn thờ bấy lâu – ông hiệu trưởng nghiêm khắc nhưng hết mực thương con – hóa ra là cậu ruột. Còn người đàn ông đang khóc như mưa trước mặt, kẻ đang sụt sịt khóc trước mặt… lại chính là người cha ruột mình! Sự thật chồng chất sự thật khiến thầy choáng váng, lảo đảo. Thầy nhìn người đàn ông mang dòng máu giống mình – khuôn mặt nhăn nheo vì khóc, đôi vai gầy run rẩy trong nỗi hối hận tột cùng. Trong tim thầy, một cơn bão cảm xúc dâng trào: giận dữ vì sự bỏ rơi, xót xa cho số phận người mẹ sớm qua đời, thương cảm cho nỗi cô đơn và sự hi sinh thầm lặng của người cậu - người cha nuôi… Và một thứ gì đó rất lạ, rất mong manh đang rung lên khi nhìn vào đôi mắt đẫm lệ của chú Tâm – một sợi dây huyết thống bị lãng quên bỗng chốc được nối lại.

Tôi, người chứng kiến tất cả, cảm thấy trái tim mình thắt lại. Tôi bước tới, đặt tay lên vai thầy Khánh, giọng nhẹ nhàng nhưng đầy sức mạnh:

“Thầy… có lẽ đây là cơ hội để thầy và chú Tâm hàn gắn. Dù quá khứ đau đớn thế nào, nhưng giờ hai người đã tìm thấy nhau.”

Thầy Khánh nhìn tôi, rồi quay sang chú Tâm. Sau một hồi im lặng, anh quỳ xuống bên cạnh ông, đôi tay run run chạm vào vai cha mình. “Tôi… tôi không biết phải nói gì… nhưng tôi nghĩ mẹ sẽ muốn chúng ta tha thứ cho nhau.”

“Bố…” Tiếng gọi đầu tiên bật ra khỏi miệng thầy Khánh, nhỏ xíu, nghẹn ngào, nhưng vang vọng cả một góc trời. Nó chứa đựng cả biển trời cảm xúc: sự công nhận, nỗi đau, và cả một tia hy vọng mong manh về sự hàn gắn muộn màng.

Chú Tâm ngẩng mặt lên. Đôi mắt đỏ hoe mở to, ngỡ ngàng, không dám tin. Rồi hai cha con, sau bao nhiêu năm tháng lạc lối, sau bao mất mát và u uẩn, họ bước về phía nhau. Không cần lời nói. Họ ôm chầm lấy nhau giữa nghĩa trang lặng lẽ.

Tiếng khóc nức nở của người cha già hòa vào tiếng nấc nghẹn của người con trai vừa tìm được cội nguồn thật sự. Những giọt nước mắt, nước mắt hối hận, nước mắt đau thương, nước mắt hạnh phúc tìm lại được nhau – rơi xuống, thấm vào mảnh đất nơi an nghỉ của người phụ nữ đã kết nối họ – cô Phương, người mẹ, người vợ không chính thức. Ánh nắng sớm bỗng xuyên qua làn sương, chiếu rọi lên ba bóng người quây quần bên ngôi mộ, như một sự chứng giám và an ủi của trời cao. Ngay cả cha mẹ cô Phương cũng không cầm được nước mắt, họ bước tới, vòng tay ôm lấy cả hai, như ôm lấy một mảnh vỡ cuối cùng đã được ghép lại trong gia đình đầy thương tích của mình. Trong khoảnh khắc thiêng liêng và đau đớn ấy, quá khứ đẫm nước mắt dường như tìm được chút an ủi, và tương lai dẫu còn nhiều vết hằn, đã hé ra một lối đi mới, được xây đắp bởi sự thật và tình thương muộn màng.

Tôi để họ lại tâm sự với nhau, âm thầm rời đi, niềm vui từ sự bất ngờ ấy khiến cho tâm trạng nặng trĩu nãy giờ biến mất, tôi quay lại với nhóm kia.

Khi đoàn người rời nghĩa trang, mặt trời đã lên cao, xuyên qua tán cây rọi những vệt nắng ấm áp xuống con đường. Tiếng chim hót ríu rít vang lên, như một khúc ca về sự sống tiếp diễn. Nỗi đau vẫn còn đó, nhức nhối và sâu thẳm, nhưng trên khuôn mặt mỗi người đã ánh lên một chút ánh sáng khác – ánh sáng của sự khép lại, của ký ức được tôn trọng, và của một tương lai được xây dựng trên nền tảng của sự thật và lòng nhân ái.

Không khí trong căn nhà nhỏ của bà Sen đặc quánh một thứ im lặng nặng nề, như không khí trước cơn giông. Ánh chiều tà rọi qua khung cửa hẹp, vạch những vệt sáng vàng óng lên sàn đất nện, nơi bụi bay lả tả trong luồng sáng ấy. Lộc đứng nép bên hiên, lòng nặng trĩu như đá. Trước mặt cậu, thầy Khánh và chú Tâm – đứng sừng sững như hai bức tượng đầy bối rối. Thầy Khánh cúi đầu, ngón tay siết chặt vào lòng bàn tay đến bật trắng đốt ngón. Khuôn mặt thầy tái đi dưới ánh chiều, ánh mắt đảo liên hồi giữa bà Sen ngồi trên chiếc chõng tre cũ kỹ và chú Tâm đang run rẩy bên cạnh. Chú Tâm thì như người mất hồn, đôi mắt đỏ hoe dán chặt vào khuôn mặt phúc hậu nhưng khắc khổ của bà Sen – khuôn mặt giống người phụ nữ ông đã bỏ rơi cùng đứa con trong bụng thuở nào. Mỗi nếp nhăn trên gò má bà, mỗi sợi tóc bạc phơ dưới khăn mỏ quạ, đều như lưỡi dao cứa vào lương tâm ông.

Bà Lan đứng cạnh bà Sen, một tay đặt nhẹ lên vai người chị già, như truyền thêm sức mạnh, một tay khẽ lau nước mắt. Không gian ngưng đọng, chỉ còn tiếng thở dốc đứt quãng của chú Tâm và tiếng tích tắc đều đều từ chiếc đồng hồ treo tường cũ mèm.

“Bà ơi...” Tôi cất tiếng, giọng khàn khàn cố lấp đầy khoảng trống. “Cháu... cháu dẫn thầy Khánh và... và chú Tâm đến thăm bà.” Tôi ngập ngừng, không biết nên giới thiệu chú Tâm là ai. “Chú Tâm... là... là bố của thầy Khánh ạ và là người chồng không chính thức của cô Phương, con gái bà đấy ạ!”

Lời nói ấy như giọt nước tràn ly. Bà Sen khẽ giật mình. Khuôn mặt bà hướng về phía có tiếng nói, đôi mắt mù vô hồn như chợt chớp động một tia sáng ký ức xa xăm. Đôi môi bà run run: “Phương...? Nguyễn Thị Phương...?”

“Sao bà biết thế ạ?” Tôi ngơ ngác hỏi.

Bà Sen như hiểu ra vấn đề, giọng trầm ổn kể lại: “Ta kể với mấy đứa lúc trước rồi đấy, nhớ không? Năm xưa có một cậu thanh niên hay đến nhà ta kể chuyện rồi còn dạy ta bản đồ gì đó đấy. Nó hay kể về người chị Phương của nó, về số phận đau khổ của người chị, nó kể rất đau lòng khi người chị ấy bị căn bệnh hiểm nghèo mà mất đi mà vẫn không gặp lại được mối tình năm xưa đó… thì ra là vậy!”

Tôi như bị điện giật. Thầm nghĩ trong lòng là cái gia đình này sao lại không biết bày tỏ cảm xúc của mình với gia đình, mà cứ cố giấu trong lòng, đến tận cuối cùng vẫn không chịu thừa nhận.

Một sự im lặng chết người bao trùm. Bà Sen ngồi thẳng người, khuôn mặt thoáng chút co rúm đau đớn, như thể vết thương cũ bị xé toạc. Rồi bà thở ra một hơi dài, nặng nề như tiếng rên của quá khứ. “Mấy chục năm...” Bà thì thầm, giọng khàn đặc nhưng đầy sự tỉnh táo kỳ lạ. “Thì ra... nó đã biết ta là mẹ nó.” Đó không phải là lời trách móc, mà là một sự thừa nhận đầy chua xót về một hồi ức bị chôn sâu dưới lớp tro tàn thời gian.

Thầy Khánh quỳ sụp xuống trước mặt bà Sen. “Bà... bà ngoại!” Tiếng gọi đầu tiên vỡ òa từ đáy lòng, chứa đựng cả sự kinh ngạc, nỗi đau và niềm khao khát được công nhận. “Cháu... cháu là Khánh... cháu của bà!” Thầy đưa tay nắm lấy bàn tay gầy guộc, thô ráp của bà. Bà Sen run run. Đôi tay bà từ từ nâng lên, lần theo cánh tay thầy Khánh, lên đôi vai gầy, rồi dừng lại trên khuôn mặt anh. Từng ngón tay run rẩy lướt nhẹ trên trán cao, sống mũi thẳng, cái cằm chẻ nhẹ. Giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má nhăn nheo của bà. “Con... con trai của Phương...” Bà thì thầm, giọng nghẹn lại. “Cháu ngoại... của bà...!” Bà kéo thầy Khánh vào lòng, một cái ôm xiết chặt, run rẩy. Tiếng nấc nghẹn của người bà, người cháu ngoại hòa vào nhau, xé tan không gian ngột ngạt. Chú Tâm đứng nhìn, nước mắt chảy dài, lòng đầy hổ thẹn và xúc động trước cảnh tượng ông không dám nghĩ mình xứng đáng được chứng kiến.

Chợt, tiếng gõ cửa nhẹ bất ngờ vang lên, cắt ngang dòng cảm xúc đang dâng trào. Mọi người giật mình quay lại. Một người đàn ông trung niên, dáng vẻ phong trần, vai đeo ba lô du lịch, đứng ngoài hiên với nụ cười thân thiện nở trên môi. “Xin lỗi làm phiền mọi người! Tôi đi ngang qua thấy nhà đông vui quá, nên tò mò... Ồ?!” Ánh mắt ông ta bất ngờ dừng lại trên ông Huy đang lặng lẽ đứng trong góc nhà, bên bếp lò. Sự ngỡ ngàng hiện rõ trên khuôn mặt du khách. “Sóc?! Có phải Sóc không? Đồng chí Sóc của Đại đội 3, Trung đoàn 12 năm xưa?!”

Cái tên “Sóc” vang lên như tiếng sét giữa trời quang. Bà Sen đột ngột buông thầy Khánh ra. Toàn thân bà cứng đờ. Khuôn mặt tái nhợt hướng về phía tiếng nói, đôi mắt mù như chợt sáng lên một tia chấn động không thể tin nổi. “Sóc...?” Bà thốt lên, giọng khẽ khàng, run rẩy, đầy hoài nghi và hy vọng mong manh. “Anh... anh Sóc? Người lính... năm xưa ở trạm dịch...?”

Ông Huy – người đàn ông hiền lành, âm thầm chăm sóc bà Sen bao năm, giờ đây mặt mày tái mét. Ông lảo đảo một bước, tay bám víu vào vách nhà. Ánh mắt ông nhìn du khách đầy bàng hoàng, rồi lại nhìn bà Sen, như một mê cung ký ức bị đánh thức dữ dội. “Tôi... tôi...”

Người du khách bước vào, vẻ mặt vừa mừng rỡ vừa kinh ngạc. “Chính xác! Sóc, mày không nhớ tao sao? Thằng Cá Rô đây! Cùng đơn vị, cùng ở trạm dịch với cô y tá Sen năm ấy! Mày và cô ấy...” Ông ta chợt dừng lại, nhận ra không khí căng thẳng và khuôn mặt đau đớn của ông Huy.

“Anh... anh Sóc?” Bà Sen đứng dậy, bước loạng choạng về phía ông Huy, đôi tay giơ ra trước như tìm kiếm. “Có phải... có phải anh không? Anh... anh còn sống?!” Giọng bà vỡ òa trong nức nở, chứa đựng cả một trời chờ đợi, tuyệt vọng, và hy vọng tột cùng.

Ánh mắt ông Huy nhìn bà Sen chăm chú, như chắt chứa bao nhiêu nỗi niềm khi nhìn thấy người phụ nữ này. Từng mảnh ký ức đứt gãy bấy lâu bỗng chốc ùa về, chói lòa và đau đớn. Ông gục mặt vào hai bàn tay, tiếng nấc nghẹn ngào bật ra từ cổ họng. “Tôi... tôi chính là tôi...!” Giọng ông nghẹn lại, đầy nước mắt. “Sen...! Sen...! Anh... anh chính là Sóc! Người lính... người yêu em năm xưa!” Ông ngẩng mặt lên, nước mắt giàn giụa. “Nhưng... sau trận bom ác liệt ở biên giới Tây Nam... anh bị thương nặng... chấn thương sọ não... Mất trí nhớ hoàn toàn... Quên hết... quên cả tên mình, quên mất quê hương... quên... quên em!” Mỗi lời nói ra như một nhát dao tự cứa vào tim. “Khi tỉnh dậy trong bệnh viện dã chiến... anh chỉ còn một cái tên do y tá gọi: Huy. Và một tâm trí trống rỗng...”

Ông bước về phía bà Sen, bước đi chập chững như đứa trẻ tập đi. “Hơn hai mươi năm... anh lang thang như kẻ mộng du. Vô tình về đây dạy học... rồi chung sống với mọi người nơi đây. Vô tình... gặp lại em... tại ngôi nhà này.” Ông dừng lại trước mặt bà, giọng trầm xuống đầy xót xa. “Gặp em... anh không nhận ra. Nhưng trái tim anh... nó đau nhói lạ kỳ. Một thứ cảm giác thân thuộc, day dứt khôn nguôi cứ bám lấy anh mỗi khi nhìn thấy em, nghe tiếng em nói... Anh không hiểu tại sao. Anh tưởng... chỉ là lòng thương cảm một người phụ nữ mù lòa, cô đơn.” Ông Huy khẽ chạm vào cánh tay bà Sen, như sợ bà tan biến. “Rồi... khoảng hai mươi năm trước... có một buổi chiều, khi em ngồi hát ru... giọng hát ấy... như tiếng sét đánh ngang tai! Ký ức ùa về... dữ dội... kinh hoàng! Anh nhớ ra tất cả! Nhớ khuôn mặt em rạng rỡ năm xưa, nhớ tình yêu say đắm, nhớ... nhớ em day dứt!” Ông nghẹn ngào. “Nhưng... nhìn đôi mắt mù lòa của em, nhìn cuộc sống cô độc của em... anh tưởng chính sự bỏ đi đột ngột ấy. Anh tưởng... em đã ghét bỏ, oán hận anh vì sự biến mất vô tâm! Sự mặc cảm tội lỗi... nỗi sợ hãi đối diện với quá khứ và nỗi đau anh gây ra... khiến anh không dám bước tới. Anh chỉ dám... đứng từ xa quan sát. Giúp đỡ em những việc lặt vặt... âm thầm như một người hàng xóm tốt bụng. Anh nghĩ... cả đời này, được ở gần em, nhìn thấy em bình an... là đủ. Là hạnh phúc trong tội lỗi của anh rồi...” Ông thở dài, nước mắt rơi không ngừng. “Cho đến... cho đến khi nghe bà Lan kể về đứa con gái... rồi đứa con trai... anh mới chết lặng! Anh mới hiểu... em đã chịu đựng gì! Và anh... anh càng không dám nói ra sự thật! Anh sợ... sợ sự xuất hiện của anh sẽ chỉ gieo thêm đau thương cho em!”

Bà Sen đứng lặng người, nhưng toàn thân run lên bần bật. Đôi tay bà tìm kiếm, nắm chặt lấy tay ông Huy. Khuôn mặt bà hướng lên cao, như muốn “nhìn” thấu khuôn mặt người đàn ông trước mặt dù đôi mắt vô hồn. “Anh... anh ngốc quá!” Bà thốt lên, giọng vừa giận dữ vừa xót xa, nhưng đầy yêu thương. “Em... em đã chờ anh! Chờ đến mòn mỏi! Chờ đến... mất cả ánh sáng đôi mắt! Dù tưởng anh đã chết... dù tưởng con tim này đã chết... nhưng trong tâm trí em, anh vẫn luôn... anh vẫn luôn sống! Vẫn là người lính quả cảm năm nào!” Bà đưa tay lên, lần theo cánh tay ông, lên vai, lên cổ, rồi dừng lại trên khuôn mặt ông đầy nước mắt. Từng ngón tay run rẩy lướt nhẹ trên vết sẹo dài khẽ lõm trên má trái ông – vết thương cũ từ trận bom. Một tiếng nấc nghẹn bật ra từ cổ họng bà. “Anh... anh đây rồi...! Thật là anh...!” Bà kéo ông vào vòng tay. Không phải cái ôm của người hàng xóm, mà là cái ôm thắm thiết, đầy đòi hỏi và yêu thương của người vợ chờ chồng suốt mấy chục năm thương đau. “Em không hề oán hận anh... em chỉ tiếc... tiếc những năm tháng lạc mất nhau! Giờ... giờ chúng ta đã tìm lại được nhau... và tìm lại được cả... con cháu!” Bà hướng về phía thầy Khánh, chú Tâm, bà Lan. “Gia đình... gia đình ta... cuối cùng cũng đoàn tụ!”

Cả căn nhà nhỏ như vỡ òa trong biển nước mắt. Ông Huy – Sóc dang tôi tay run rẩy ôm chặt bà Sen, nước mắt rơi xuống mái tóc bạc của bà, lòng tràn ngập một cảm giác lạ lùng: sự giải thoát khỏi gánh nặng mặc cảm, niềm hạnh phúc tột cùng tưởng chẳng bao giờ có được, và nỗi xót xa vô hạn cho những năm tháng đã mất. Thầy Khánh bước tới, vòng tay ôm lấy cả hai – ông bà ngoại ruột thịt mà anh vừa tìm thấy. Chú Tâm đứng đó, nước mắt lặng lẽ rơi, lòng đầy hổ thẹn nhưng cũng ngập tràn một niềm xúc động lạ kỳ trước sự đoàn viên của gia đình người phụ nữ ông từng yêu. Bà Lan khóc nức nở, nụ cười tươi nở trên môi giữa làn nước mắt, thấy mình như được chuộc lại phần nào lỗi lầm năm xưa. Người du khách – người đồng đội cũ đứng lặng ở góc nhà, mắt cũng rơm rớm, lặng lẽ ghi lại khoảnh khắc thiêng liêng bằng chiếc máy ảnh, như một nhân chứng cho tình yêu và sự kiên trì vượt qua thử thách của thời gian và số phận.

Ánh hoàng hôn cuối cùng rực rỡ chiếu xuyên qua khung cửa, nhuộm vàng cả căn nhà nhỏ bé. Trong vòng tay nhau, họ là những mảnh đời tan vỡ, lạc lối đã tìm thấy bến đỗ cuối cùng. Nỗi đau quá khứ vẫn còn đó, nhức nhối và sâu thẳm, nhưng giờ đây, nó được hàn gắn bằng sự thật, bằng tình yêu thương vô điều kiện, và bằng niềm hy vọng về một tương lai được viết tiếp bên nhau. Khung cảnh ấy, đẹp đẽ và đẫm nước mắt, như một bức tranh bi tráng về sức mạnh của tình người, thách thức cả bóng tối của lãng quên và bi kịch.