Nửa giờ sau.

Từ Vân vội vã chạy đến tòa nhà Y học, ngồi thang máy lên phòng thí nghiệm.

Vừa bước vào cửa, anh liền thấy Cừu Sinh đang đeo tai nghe, tựa lưng vào ghế, vắt chéo chân đung đưa. Một tay lướt TikTok, một tay nhâm nhi sữa đậu nành, trông khá là thảnh thơi.

Từ Vân bước nhanh đến bên cạnh, cuộn ngón trỏ, gõ hai cái lên bàn:

“Này, lão Cừu.”

“Ừm?”

Cừu Sinh sực tỉnh, tháo tai nghe xuống. Sau đó, anh vươn vai một cái, đưa cốc sữa đậu nành đóng gói từ bên cạnh tới trước mặt Từ Vân:

“Ừm, sữa đậu nành nhà ăn Đông Uyển đấy, vẫn còn nóng hổi. Thành quả lao động vất vả của chú lừa kia đấy, cậu không biết mấy ngày nay thứ này quý hiếm thế nào đâu, quá tám giờ một phút là không mua được nữa rồi.”

Từ Vân nhận lấy cốc sữa đậu nành, nhấp một ngụm nhẹ rồi hỏi:

“Chuyện sữa đậu nành khoan hãy nói, mà này lão Cừu, cái môi trường nuôi cấy cậu nhắc đến trước đây là tình huống nào vậy?”

Cừu Sinh nghe vậy cười hì hì, dùng cằm ra hiệu về phía môi trường nuôi cấy đặt gần đó, giải thích:

“Mấy ngày nay việc kinh doanh sữa đậu nành cối đá của nhà ăn không phải đang rất tốt sao? Thế nên, bã đậu xay ra mỗi ngày cũng rất nhiều.”

“Họ bảo mỗi ngày còn dư lại khoảng hơn trăm cân bã đậu, khâu xử lý còn khá phiền phức. Chuyện này cậu biết rồi chứ?”

Từ Vân khẽ gật đầu. Những ai từng tìm hiểu về đậu nành chắc hẳn đều biết.

Thông thường mà nói, nếu không gặp vấn đề gì, một cân hạt đậu có thể cho ra khoảng năm đến sáu cân sữa đậu nành. Nếu dùng cối đá do lừa kéo, vì xay không đều nên sản lượng sẽ ít hơn một chút, đại khái chỉ ra được khoảng 4 cân. Mật độ sữa đậu nành lớn hơn nước, quy đổi ra thì 500 gram sữa đậu nành chỉ được hơn 400 ml.

400 x 4 = 1600.

Nói cách khác, một cân hạt đậu đại khái có thể xay bằng cối đá cho ra 1,6 lít sữa đậu nành.

Một cốc sữa đậu nành của nhà ăn Đông Uyển thông thường là 200 ml, một nghìn lượt người dùng là 200 lít. Một nghìn lượt người uống hết 200 lít sữa đậu nành, điều đó tương đương với khoảng 130 cân hạt đậu, dễ hiểu thôi.

Gần đây, sữa đậu nành cối đá của nhà ăn Đông Uyển đang rất được ưa chuộng, kéo theo không ít sinh viên ở khu nội và khu tây cũng đến mua bữa sáng, tổng lượt khách khoảng 3000. Tính thêm các món ăn chế biến từ đậu khác, trọng lượng bã đậu sinh ra mỗi ngày ở nhà ăn dao động từ 130 đến 160 kg. Việc xử lý số bã đậu này vẫn kh�� phiền phức, dù sao các chế phẩm từ bã đậu cũng tương đối khó bán hơn. Trong phần lớn trường hợp, bã đậu còn lại đều chỉ có thể đem đi ủ lên men để sản xuất phân bón hữu cơ.

Cừu Sinh dừng lại một chút, tiếp tục nói:

“Hôm đó tôi ở cổng Đông Nam gặp mấy sinh viên làm thêm đang xử lý bã đậu, tình cờ có một cô em khóa dưới đồng hương với tôi. Thế nên tôi đã xin cô ấy một cân bã đậu mang về, định lúc rảnh rỗi tự tay làm món gì đó từ bã đậu để giải cơn thèm.”

Từ Vân gật đầu, rồi hỏi:

“Vậy còn lông lừa thì sao?”

Cừu Sinh nhấp một ngụm sữa đậu nành, từ bên cạnh kéo tới một cái túi nhỏ màu xanh nhạt, lờ mờ có thể nhìn thấy một ít lông động vật:

“Khi đó trên tay cô ấy còn cầm một cái túi nhựa nhỏ, hỏi ra mới biết, đây là lông lừa rụng theo mùa của chú lừa kia, định tìm chỗ rác để vứt đi. Vừa hay gần đây tôi đang thực hiện một đề tài nghiên cứu, nội dung là nghiên cứu đặc tính về khả năng ghi nhớ hình dạng và cơ chế ứng phó của vật liệu sợi protein keratin trong môi trường nước.”

“Lông lừa lại là một loại vật liệu sợi tự nhiên, có thể nói là hiếm hơn lông cừu, lông chim chẳng hạn, thế nên tôi liền mang cả bã đậu và lông lừa về cùng lúc.”

“Sau này, khi chế tạo môi trường nuôi cấy, tôi nghĩ ai mà chẳng bảo là dù sao cũng không tốn tiền, thì cứ thử một chút, liền đem bã đậu dùng làm chất nền. Bã đậu và lông lừa tôi mang về cùng lúc, mặc dù có túi bọc ngăn cách, nhưng vẫn có một sợi lông lọt vào bên trong bã đậu.”

“Đây chỉ là một nhóm đối chứng được làm theo hứng ngẫu nhiên, quá trình kiểm tra cũng không quá tỉ mỉ, không để ý nên để nó lẫn vào. Kết quả một lúc sau chợt phát hiện, số lượng loài vi sinh vật mới xung quanh sợi lông lừa lại tăng vọt gấp hơn hai mươi lần so với các nhóm đối chứng khác!”

“Thấy vậy, tôi liền lập tức gọi điện thoại gọi cậu đến ngay.”

Nghe Cừu Sinh nói xong, Từ Vân như có điều suy nghĩ khẽ gật đầu.

Khi nhắc đến việc nuôi cấy vi sinh vật, rất nhiều người thường hướng suy nghĩ đến những khía cạnh cao siêu, phức tạp. Nhưng trên thực tế, môi trường nuôi cấy vi sinh vật cũng không phải lúc nào cũng cao cấp, tùy thuộc vào từng loại mà có những chất nền vẫn là những thứ thông thường.

Thông thường mà nói, trong phòng thí nghiệm, môi trường nuôi cấy vi sinh vật có ba loại:

Đầu tiên là môi trường nuôi cấy tổng hợp. Loại môi trường này có các thành phần là những chất hóa học đã biết, ưu điểm là thành phần hóa học rõ ràng, cấu tạo chính xác, tính lặp lại cao. Nhược điểm là giá thành khá đắt, vả lại vi sinh vật trong loại môi trường nuôi cấy này sinh trưởng chậm chạp. Ví dụ như môi trường nuôi cấy tổng hợp Cao thị số 1, môi trường nuôi cấy thị kính v.v.

Tiếp theo là môi trường nuôi cấy bán tổng hợp. Nó được tạo ra dựa trên chất hữu cơ tự nhiên có bổ sung thêm một lượng thích hợp muối vô cơ đã biết, hoặc trên cơ sở môi trường tổng hợp có bổ sung thêm một ít thành phần tự nhiên. Ví dụ như môi trường nuôi cấy thạch khoai tây đường glucose dùng để nuôi nấm mốc chính là loại này.

Cuối cùng, và cũng là loại được sử dụng nhiều nhất, đó là môi trường nuôi cấy tự nhiên. Nó hoàn toàn được chế thành từ vật chất tự nhiên, như khoai tây luộc chín và canh thịt bò thông thường: Cái trước dùng cho nuôi cấy nấm mốc và cấy chuyển, cái sau dùng cho nuôi cấy vi khuẩn.

Đồng thời, ngoài khoai tây và canh thịt bò, bã đậu mà Cừu Sinh sử dụng kỳ thật cũng được coi là một chất nền quen thuộc. Ví dụ như thể sợi nấm bào ngư chính là dựa vào thứ này mà nuôi cấy, vi khuẩn que trắng xám khử oxy cũng dùng loại chất nền này. Chỉ là trong thực tế, phần lớn các nghiên cứu sinh ngành sinh hóa khổ sở thích dùng bã đậu, chủ yếu là vì có thể dùng kinh phí mua hạt đậu để ép sữa đậu nành uống, vừa an toàn lại vừa tiết kiệm được chút tiền…

Khi Từ Vân còn là nghiên cứu sinh tiến sĩ, anh từng quen một sinh viên sinh vật, phòng thí nghiệm của cậu ấy ngay cạnh phòng thí nghiệm vật lý mà Từ Vân đang làm việc, cứ có chuyện là cậu ấy mang theo một thùng sữa đậu nành lớn sang. Khi đó, Từ Vân và cậu ấy đều độc thân, hai người cùng uống sữa đậu nành và ăn đậu phụ, nói đủ thứ chuyện trên trời dưới đất, bây giờ nghĩ lại cũng thật có ý nghĩa.

Sau này, con cái của người anh em kia năm nay đều đỗ Bách Khoa, còn Từ Vân vẫn là một người độc thân… Thật là một câu chuyện bi thương.

Ngoài bã đậu, việc sợi lông lừa của Cừu Sinh lầm lẫn vào cũng rất bình thường. Khay nuôi cấy có thể nói là nơi dễ xuất hiện những thứ kỳ lạ nhất trong phòng thí nghiệm. Ví dụ như móng tay, tóc, hay những sợi lông tóc khó hiểu, quăn queo đều có thể nhìn thấy. Từ Vân sau khi tốt nghiệp, một lần nọ trên bàn ăn, thậm chí còn nghe nói có người cho vỏ điện thoại vào mà không hề hay biết.

Sau đó anh trầm mặc một lát, nhìn về phía Cừu Sinh, hỏi:

“Lão Cừu, báo cáo kiểm tra đâu? Cho tôi xem một chút.”

Cừu Sinh hiển nhiên đã chuẩn bị sẵn câu trả lời, anh ta lấy mấy tờ giấy từ bên cạnh đưa cho Từ Vân:

“Tôi in rồi đây này.”

Từ Vân nhận lấy, chăm chú xem. Vài giây sau, anh lập tức nhíu mày, ánh mắt khóa vào một cột trong báo cáo:

“Khá lắm, ba vạn đơn vị mỗi ml?”

Mọi người đều biết, trong lĩnh vực dược phẩm và vi sinh vật, hiệu giá bài mục nhỏ nhất có hiệu năng sinh học nhất định được gọi là “Đơn vị”. Trên quốc tế gọi là IU, ở Trung Quốc gọi là U. Giữa IU và U không có sự chuyển đổi lẫn nhau, chỉ có sự chuyển đổi giữa IU và trọng lượng, hoặc U và trọng lượng. Nói cách khác, liều lượng cấp U/lít này là một đơn vị đặc hữu của Trung Quốc.

Thông thường mà nói, ở Trung Quốc hiện tại, Vitamin phần lớn sử dụng IU để biểu thị, còn kháng sinh thì dùng U. Ví dụ như penicillin thông thường là 20 vạn đơn vị mỗi ml, còn nấm mốc đỏ thì là bảy vạn. Trước đó, loài mới lớn nhất mà Từ Vân và đồng đội tìm thấy trong rêu xanh là 8000 U, còn kém 2000 là có thể phá vạn. Tuy nhiên, đây là quần thể mật độ cao được tập hợp thông qua kỹ thuật đặc biệt, không có tính phổ biến cao. Trong điều kiện bình thường, mật độ đơn vị của loài vi sinh vật mới này chỉ khoảng 1500 U. Hiện tại, trong môi trường nuôi cấy bã đậu + lông lừa đạt tới ba vạn U, quả thực có thể coi là tăng đột biến.

Sau đó, Từ Vân đặt báo cáo sang một bên, hỏi Cừu Sinh:

“Lão Cừu, nguyên nhân loài mới tăng vọt là gì? Nền bã đậu có thể làm tăng quần thể thì còn có thể chấp nhận được, dù sao chỉ tiêu lý hóa có thể tồn tại một chút đặc dị tính, điều này cũng không khó tiếp nhận. Nhưng lông lừa thì là chuyện gì, mà lại tại sao nhất định phải là lông lừa bản địa?”

Cừu Sinh nghe vậy nhìn anh ta, cười hỏi:

“Lão Từ, cậu còn nhớ nghiên cứu về thể hiện gen lừa mà kho gen quốc gia đã chủ trì hồi đó không?”

Từ Vân hơi sững sờ, chợt thốt lên:

“Chính là hai cuốn báo cáo 10.13881/xmsy.2021.02.0100 và 10.28502/rb.2014.007254 đó à?”

Cừu Sinh khẽ gật đầu:

“Đúng vậy.”

Vào năm 2014, Viện sĩ Dương Hoán Minh đã từng tổ chức một đợt xác định trình tự gen lừa, do kho gen Trung Quốc chủ trì. Đó cũng là dự án gen lừa quy mô lớn đầu tiên trên thế giới. Trong quá trình kiểm tra sau đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra không ít tình huống vô cùng kỳ lạ. Ví dụ như… lừa bản địa có thể sản sinh ra một lượng nhỏ canxi axetat.

Đúng vậy, canxi axetat.

Thứ này đọc lên hơi khó, mà công dụng trong thực tế là… tẩy lông, cậu có tin không?

Ngoài ra, họ còn phát hiện ra ở lừa bản địa sẽ xuất hiện một loại biểu hình “lightpoint”, viết tắt là biểu hình LP. Dưới biểu hình này, thể đột biến gen MC1R khi ảnh hưởng đến lông tóc, còn sẽ ảnh hưởng đến sự khuếch đại mở rộng của danh sách PEPT1 gen CD. Điều này trực tiếp dẫn đến tỷ lệ mô hình đàn hồi Dương thị của lông lừa có một tỷ lệ rất kỳ lạ. Ví dụ, trong điều kiện độ ẩm tương đối tăng từ 0 lên 100%, sự sưng theo trục của lông lừa chỉ là 1%. Trong khi đó, tỷ lệ giữa mô hình đàn hồi Dương thị và mô hình cắt biến dạng lại giảm từ 217:1 xuống 15:1.

Ngoài ra, trên lông lừa bản địa còn kiểm tra được một loại sản phẩm axit photphoric pentose có 225 chất thay thế khác biệt so với nhóm cao năng lượng tổ hợp. Kết quả nghiên cứu này còn được đăng trên tạp chí Nature Genetics.

Đáng tiếc là… số lượng lừa bản địa bây giờ thật sự quá ít. Bởi vậy, mấy năm qua đi vẫn không có cơ quan uy tín trong và ngoài nước tiến hành nghiên cứu sâu hơn, rất nhiều điều cũng không thể có kết luận chính xác. Kỳ thật những tình huống tương tự không ít, ví dụ như heo đen bản địa, cóc v.v., đều có rất nhiều biểu hình không biết.

Nghĩ đến đây, Từ Vân không khỏi nhìn về phía Cừu Sinh, hỏi:

“Lão Cừu, ý cậu là loại sản phẩm axit photphoric pentose đó cùng bã đậu tạo thành một môi trường nuôi cấy đặc thù, từ đó kích thích loài vi sinh vật mới phát triển mạnh?”

Cừu Sinh gật đầu, khẳng định nói:

“Đúng vậy, nhưng đây chỉ là một kết quả ban đầu, tình huống bên trong cụ thể còn cần nghiên cứu sâu hơn. Bởi vậy, tôi cho rằng, trước mắt chúng ta có ba việc cần làm tốt.”

Từ Vân nhìn anh ta, hỏi:

“Ba việc nào?”

Cừu Sinh lập tức xòe các ngón tay ra, mắt lại nhìn về phía chiếc hộp chứa môi trường nuôi cấy ở một bên, nói:

“Đầu tiên nha… chính là phân tích sự phát triển mạnh của loài mới. Mật độ 3 vạn đơn vị hiện tại đã đạt đến giới hạn cao nhất của sự tăng trưởng tự nhiên, không còn nhiều không gian tăng trưởng nữa. Nhưng con số này vẫn còn một khoảng cách nhất định so với giá trị lý tưởng chúng ta mong muốn. Thế nên chúng ta phải nhanh chóng phân tích thành phần của sản phẩm axit photphoric pentose, nắm vững kỹ thuật tăng trưởng của nó. Sau đó tiến hành tăng trưởng thêm, vô hoạt, cuối cùng mới có thể cân nhắc vấn đề sản xuất kem đánh răng.”

Nói đến đây, Cừu Sinh không khỏi nhìn quanh phòng thí nghiệm một lượt, hít sâu một hơi, nói với Từ Vân:

“Mà muốn hoàn thành bước này, căn phòng thí nghiệm của chúng ta hiển nhiên là không có khả năng đó, nhất định phải xin trường học cấp thiết bị dò phân tử nhỏ mới được.”

Thiết bị dò phân tử nhỏ. Đây là một loại kỹ thuật mới nổi trong những năm gần đây. Nó bắt đầu nổi lên vào khoảng năm 2010, đồng thời nhanh chóng tạo nên một làn sóng xu hướng mới. Bây giờ mười mấy năm trôi qua, nó vẫn chưa chạm đến giới hạn kỹ thuật, và có sự khác biệt rất lớn trong các lĩnh vực ứng dụng. Ví dụ như kỹ thuật dò phân tử nhỏ thông thường thì bệnh viện phổ thông cũng có thể làm được, chi phí 200 tệ còn có thể sử dụng thẻ bảo hiểm y tế. Mà loại cực kỳ cao cấp, có thể tạo thành vi mảng DNA thì cao đến phi lý, chi phí trọn bộ không dưới mười triệu.

Cừu Sinh nói thiết bị dò phân tử nhỏ mà anh ta cần cũng là loại thiết bị cấp bộ kit, chi phí mỗi lần đại khái đã hai ba vạn rồi. Loại thiết bị này nhất định phải được Điền Lương Vĩ phê chuẩn mới có thể sử dụng, hiển nhiên là không có sẵn trong căn phòng thí nghiệm này.

Nói cách khác, nó thuộc về “báu vật trấn trường học” của Bách Khoa.

Đối mặt với yêu cầu này của Cừu Sinh, Từ Vân lúc này gật đầu, tiếp tục nói:

“Chuyện này tôi nhớ rồi, tôi sẽ liên hệ với thầy. Còn chuyện thứ hai đâu?”

Cừu Sinh lập tức biểu cảm giãn ra, ngồi trở lại trên ghế, nói với anh:

“Chuyện thứ hai chính là… vấn đề về chú lừa đó. Mấy năm gần đây lừa bản địa không dễ tìm, ngay cả ở các vùng nông thôn thì phần lớn cũng là lừa lai, dù sao trước kia quốc gia đã nhập về hàng triệu con lừa Pakistan cơ mà.”

“Thế nên da lông của chú lừa kia có thể nói là cực kỳ trân quý, trong ngắn hạn thậm chí có thể xếp vào loại ‘độc nhất vô nhị’. Do đó chúng ta phải nghĩ ra một phương án, để nó có thể định kỳ cho ra một ít lông. Ngược lại, bã đậu thì dễ dàng hơn, vốn dĩ là vật liệu bỏ đi, chỉ cần nói một tiếng là có thể lấy được.”

Từ Vân cũng tán đồng khẽ gật đầu. Chú lừa đã mang lại không ít lợi nhuận cho nhà ăn Đông Uyển, cộng thêm bã đậu vốn là phế thải dùng làm phân bón, hầu như không có nhiều giá trị. Bởi vậy, chuyện này ngay cả Điền Lương Vĩ cũng không cần phải động đến, bản thân Từ Vân có thể lấy được toàn bộ bã đậu.

Cứ như vậy, từ sản xuất đến thu hồi vật liệu phế thải, toàn bộ chuỗi đều đã hoàn chỉnh. Không có chút nào lãng phí, có thể nói là hoàn mỹ.

Chỉ tội mỗi chú lừa bị thiệt thòi, còn lại mọi thứ đều hoàn hảo.jpg

Sau đó Từ Vân dừng lại một chút, hỏi tiếp:

“Vậy còn chuyện cuối cùng?”

“Chuyện cuối cùng à…”

Cừu Sinh gãi gãi đầu, trên ghế ngồi vươn vai một cái, nói:

“Chuyện này cũng không khó, chính là cái loài vi sinh vật mới này có tên gọi hơi khó đọc, cậu đặt cho nó một cái tên đi?”

“Đặt tên?”

Từ Vân hơi sững sờ, cả người rơi vào trầm tư. Đích xác, đây là một loại vi sinh vật rất có giá trị, cứ gọi nó là “loài mới” thì không phù hợp lắm, đặt một cái tên sẽ dễ dàng hơn. Nhưng nên gọi tên gì đây…

Trong lúc trầm tư, ánh mắt Từ Vân bỗng nhiên liếc về phía một chiếc kính hiển vi quang học cách đó không xa, gương phản chiếu của kính hiển vi phản chiếu ánh sáng như đầu hói. Chốc lát sau, trong đầu anh bỗng nhiên nổi lên hình ảnh một cô bé vóc dáng không cao, mặt rạng rỡ vẫy tay về phía anh. Theo kết quả dự đoán cho thấy, sau này cô bé dường như đã phát hiện không ít vi sinh vật, và theo đúng ước nguyện trở thành một nhà sinh vật học vĩ đại…

Cũng không biết vi sinh vật mình vừa phát hiện này, liệu có liên quan gì đến cô bé không? Đồng thời, loại vi sinh vật này mỗi giờ mỗi khắc đều làm sạch thế giới, dù ở nơi bùn lầy bẩn thỉu nhất cũng vẫn thanh sạch…

Nghĩ đến đây, Từ Vân không khỏi hít sâu một hơi, nói với Cừu Sinh:

“Tên thì… Cứ gọi nó là Dịch An khuẩn đi.”

Bản dịch này được thực hiện bởi đội ngũ biên tập của truyen.free, với sự tận tâm và mong muốn mang đến trải nghiệm đọc tốt nhất.