Nhân gian bất tu tiên - Chương 1432: Nghề Khó, Lòng Người Khó Hơn
Đêm hôm ấy, dưới ánh trăng mờ nhạt lọt qua khung cửa sổ quán sách, Kiệt đã miệt mài lật từng trang sách cũ Tạ Trần trao. Những câu chuyện về người thợ mộc khắc gỗ, về sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và tình yêu nghề, đã gieo vào lòng anh một hạt mầm băn khoăn. "Phi thường" không phải là phép thuật hay quyền năng, mà là sự trọn vẹn trong từng nhát đục, từng đường vân gỗ? Nếu vậy, anh có thể tìm thấy "phi thường" ở đâu, trong lĩnh vực nào của cuộc đời phàm nhân này? Khát khao được trọng vọng, được nhớ đến vẫn âm ỉ cháy, nhưng giờ đây, nó không còn đơn thuần là một ngọn lửa hư ảo. Nó bắt đầu tìm kiếm một chất liệu cụ thể để bám víu, một con đường thực tế để thể hiện.
Sáng hôm sau, khi ánh bình minh còn ngập ngừng trên những mái ngói rêu phong của Thị Trấn An Bình, Kiệt đã rời khỏi nhà. Trong tâm trí anh, hình ảnh của một lò rèn, với tiếng búa vang vọng và lửa than rực hồng, bỗng trở nên sống động. Anh nhớ lại một đoạn trong cuốn sách Tạ Trần đã đưa, kể về một người thợ rèn câm, cả đời chỉ biết giao tiếp với thế giới qua những tác phẩm thép nguội lạnh nhưng đầy sức sống. Búa và sắt, tưởng chừng thô kệch, nhưng lại có thể uốn nắn thành những hình thù tinh xảo, những công cụ sắc bén, những món đồ bền bỉ vượt thời gian. Đó có phải là một dạng "phi thường" chăng? Đó có phải là con đường để anh tạo ra "kiệt tác" của riêng mình, để người đời phải trầm trồ, không phải vì phép thuật, mà vì sự tinh xảo và bền bỉ của chính con người?
***
Luyện Khí Phường Tiểu Gia Tộc, nằm khuất trong một con hẻm nhỏ phía Đông Thị Trấn, là nơi tràn ngập âm thanh và hơi nóng. Tòa nhà được xây bằng những viên gạch nung sẫm màu, với mái ngói đen kịt phủ một lớp bụi than dày. Khi Kiệt bước vào, không khí đặc quánh mùi kim loại nung chảy, mùi khói than hăng nồng và cả mùi mồ hôi chua chát của những người thợ. Tiếng búa tạ nện đều đặn xuống đe sắt, vang vọng như nhịp đập của một trái tim khổng lồ, hòa cùng tiếng than củi reo tí tách trong các lò nung rực đỏ. Từng tia lửa đỏ cam bắn ra từ những thanh sắt nóng, chói lóa như những vì sao vụt tắt trong đêm. Dù là sáng sớm, nhưng không khí nơi đây đã hừng hực sức sống, cuộn trào một năng lượng thô sơ mà mạnh mẽ.
Thợ Rèn Mãnh, một người đàn ông vạm vỡ với bộ râu quai nón rậm rạp và khuôn mặt lấm lem nhọ than, đang đứng cạnh lò rèn lớn nhất. Cơ bắp cuồn cuộn trên cánh tay trần của hắn như những khối đá tảng, căng cứng theo từng nhịp búa. Hắn cầm một cây búa tạ lớn, thân hình hơi cúi xuống, tập trung toàn bộ tinh thần vào thanh sắt đang đỏ rực trên đe. Mỗi nhát búa giáng xuống dứt khoát, mạnh mẽ, khiến thanh sắt biến dạng theo ý muốn của hắn. Ánh mắt hắn sắc lạnh, như xuyên thấu vật chất, không chút xao nhãng. Hắn không nói nhiều, chỉ giao tiếp bằng những tiếng gầm gừ ngắn ngủi và cử chỉ tay dứt khoát. Nhìn hắn, Kiệt cảm thấy một sự uy nghiêm toát ra từ chính công việc, từ sự kết nối giữa người thợ và vật liệu.
Kiệt đứng lặng một lúc, hít thở cái không khí đặc trưng của xưởng rèn, cố gắng sắp xếp lại những ý nghĩ đang chồng chéo trong đầu. Cuối cùng, anh lấy hết can đảm, bước tới gần Thợ Rèn Mãnh, giọng nói tuy hơi run nhưng vẫn cố tỏ ra dứt khoát: "Thợ Rèn Mãnh, ta muốn học nghề rèn của ngài, để tạo ra những món đồ độc đáo, khiến người đời phải trầm trồ!"
Thợ Rèn Mãnh dừng tay, ngẩng đầu lên. Đôi mắt hắn, sâu thẳm như hai hố lửa nhỏ, liếc nhìn Kiệt từ đầu đến chân. Một nụ cười khẩy hiện lên trên khóe môi dính đầy nhọ. Hắn dùng cây búa đang cầm, chỉ vào đống sắt vụn chất ở một góc xưởng. "Trầm trồ? Ngươi muốn học nghề rèn hay muốn dệt gấm thêu hoa? Cầm lấy búa, cục sắt này, rèn thẳng nó cho ta. Rèn được rồi hẵng nói chuyện 'kiệt tác'!"
Hắn ném cho Kiệt một cây búa nhỏ hơn, nhưng vẫn rất nặng so với vóc người thư sinh của anh, và một cục sắt thô, méo mó. Cây búa bằng thép đen bóng, cán gỗ sần sùi, nặng trịch trong tay Kiệt. Cục sắt kia thì to bằng nắm tay, bề mặt gồ ghề, đen xì. Kiệt đón lấy, cảm nhận sức nặng bất ngờ của chúng. Anh loạng choạng một chút, rồi cố gắng đứng vững. Anh nhìn cục sắt, rồi nhìn cây búa, trong lòng vẫn tràn đầy nhiệt huyết. Anh đã đọc trong sách về những người thợ rèn có thể biến sắt thành vàng, biến phế liệu thành bảo vật. Anh tin mình cũng có thể làm được điều đó, chỉ cần kiên trì.
Anh đặt cục sắt lên một cái đe nhỏ hơn, được dành cho người học việc. Anh hít một hơi thật sâu, rồi vung búa. Nhát búa đầu tiên của Kiệt vụng về, không đủ lực, và thiếu chính xác. Cây búa va vào cục sắt với một tiếng "cốp" khô khốc, thay vì tiếng "chan chát" vang dội mà anh nghe thấy từ Thợ Rèn Mãnh. Cục sắt chỉ khẽ rung lên, chẳng hề biến dạng. Kiệt nhíu mày, lại vung búa. Lần này mạnh hơn một chút, nhưng vẫn không ăn thua. Mồ hôi bắt đầu lấm tấm trên trán anh.
Thợ Rèn Mãnh không nói gì, chỉ tiếp tục công việc của mình, thỉnh thoảng lại liếc nhìn Kiệt bằng ánh mắt dò xét. Tiếng búa của hắn vẫn đều đặn, mạnh mẽ, như một lời nhắc nhở không lời về sự khác biệt giữa người học việc và người thợ cả.
Kiệt tiếp tục. Anh vung búa, vung búa và vung búa. Mỗi nhát búa đều tốn rất nhiều sức lực, và cánh tay anh bắt đầu run rẩy. Anh cố gắng bắt chước động tác của Thợ Rèn Mãnh, nhưng cơ thể anh không quen với sức nặng, với cường độ lao động này. Cục sắt trước mặt vẫn méo mó, thậm chí còn có vẻ như méo mó hơn trước vì những nhát búa lệch lạc của anh. Hơi nóng từ lò rèn phả vào mặt anh, khiến anh cảm thấy choáng váng. Mùi khói và mồ hôi trộn lẫn, khiến anh muốn nôn nao.
"Nặng quá! Và nó cứ... cong queo thế nào ấy!" Kiệt thở hổn hển, giọng nói lạc hẳn đi vì mệt mỏi. Anh dừng lại, dựa cây búa xuống đất, hai tay chống nạnh, thở dốc. Sự hào hứng ban đầu nhanh chóng bị thay thế bằng sự bực bội và mệt mỏi. Anh đã nghĩ, học rèn cũng như học viết, học vẽ, chỉ cần có tâm huyết là được. Nhưng thực tế lại là một trận chiến vật lý, một cuộc đấu tranh với sức nặng, với nhiệt độ, với sự ương ngạnh của kim loại.
Thợ Rèn Mãnh cuối cùng cũng lên tiếng, giọng hắn khàn khàn nhưng rõ ràng, át đi tiếng ồn ào của xưởng rèn. "Nặng thì phải dùng sức. Cong queo thì phải rèn. Ngươi muốn nó thẳng, thì phải khiến nó nghe lời ngươi. Kim loại cũng có cái tính của nó, không chịu khuất phục dễ dàng đâu. Nếu không đủ kiên nhẫn, không đủ sức lực, thì đừng mơ đến 'kiệt tác' hay 'trầm trồ'." Hắn nói xong, lại tiếp tục công việc của mình, nhưng lần này, hắn tự tay cầm một cục sắt thô, đặt lên đe, và chỉ bằng ba nhát búa mạnh mẽ, dứt khoát, cục sắt đã trở nên gần như thẳng tắp. Mỗi nhát búa của hắn đều mang theo một lực đạo kinh người, nhưng lại vô cùng chính xác, như thể cây búa và thanh sắt là một phần kéo dài của cơ thể hắn. Kiệt nhìn cảnh tượng đó, trong lòng vừa ngưỡng mộ vừa cảm thấy vô cùng nản chí. Anh hiểu rằng, con đường phía trước còn rất dài, và "trầm trồ" không phải là đích đến dễ dàng.
***
Trong khi Kiệt đang vật lộn với những nhát búa đầu tiên tại Luyện Khí Phường, ở quán sách của Tạ Trần, một buổi chiều tà yên bình đang buông xuống. Ánh nắng nhạt cuối ngày chiếu xiên qua khung cửa, vẽ nên những vệt sáng vàng cam trên nền gỗ cũ kỹ. Quán sách vẫn tĩnh lặng như thường lệ, chỉ có tiếng gió khẽ xào xạc lật giở những trang sách treo trên giá, và tiếng bút lông cọ vào giấy của Thư Đồng Tiểu An đang chăm chú chép bài. Mùi giấy cũ, mực tàu và hương trà thoang thoảng tạo nên một không khí trầm mặc, dễ chịu.
Tạ Trần ngồi sau quầy, thân hình gầy gò của hắn hơi nghiêng, ánh mắt sâu thẳm dõi theo từng con chữ trên cuốn sách cổ đang mở. Hắn không đọc thành tiếng, nhưng dường như từng câu chữ đang lắng đọng trong tâm trí hắn, tạo nên những dòng suy tư miên man. Làn da trắng nhợt của hắn, mái tóc đen dài được buộc gọn gàng, và bộ áo vải bố giản dị càng làm nổi bật vẻ thanh thoát, thoát tục của một thư sinh không màng danh lợi.
Tiếng "xoạch" của quạt giấy và giọng nói sang sảng của Người Kể Chuyện bỗng phá tan bầu không khí yên tĩnh. Ông ta, dáng người gầy gò, vẻ mặt hóm hỉnh, bước vào quán sách, tay vẫn phe phẩy chiếc qu��t giấy quen thuộc. Ông ta không ngồi ngay, mà đi thẳng đến chỗ Tạ Trần, vẻ mặt đầy vẻ hóng hớt.
"Này, Tạ công tử, ngươi đã nghe chuyện gì chưa?" Người Kể Chuyện hạ giọng, nhưng vẫn đủ lớn để Tiểu An đang chép bài cũng phải ngẩng đầu lên tò mò. "Cái thằng nhóc Kiệt ấy, con của lão Lý bán vải, nghe đâu bỏ sách vở đi học rèn. Chắc là muốn làm thợ rèn nổi tiếng, kiếm thật nhiều tiền đây mà!" Ông ta phe phẩy quạt, rồi ngồi xuống chiếc ghế quen thuộc, nhấp một ngụm trà nóng. "Ta nghe nói hắn còn tự nhủ với Thợ Rèn Mãnh là muốn làm 'kiệt tác', muốn người đời phải 'trầm trồ' cơ đấy. Ha ha! Thật là mơ mộng!"
Tiểu An, đôi mắt to tròn ánh lên vẻ thông minh, đặt bút xuống, quay sang nhìn Tạ Trần. "Tiên sinh, nổi tiếng có phải là tốt không ạ? Ai cũng muốn được người khác biết đến, được ngưỡng mộ ạ?" Giọng Tiểu An trong trẻo, mang theo sự ngây thơ của một đứa trẻ chưa hiểu hết sự phức tạp của thế gian.
Tạ Trần nhẹ nhàng khép cuốn sách lại, ánh mắt hắn vẫn xa xăm, như thể đang nhìn xuyên qua bức tường, thấy được cả những gì đang diễn ra ở Luyện Khí Phường. Hắn không trực tiếp trả lời câu hỏi của Tiểu An, mà thay vào đó, hắn đưa ra một suy ngẫm sâu xa hơn. "Nổi tiếng, cũng như một cái bóng. Cái bóng càng lớn, càng che khuất bản thân. Cái cây chỉ vươn cao khi rễ nó bám sâu vào đất, chứ không phải vì nó muốn che bóng cho ai... Ngươi nghĩ xem, một người thợ rèn, điều gì khiến hắn thực sự trở nên vĩ đại?"
Tạ Trần nhấp một ngụm trà, hơi ấm từ chén trà lan tỏa trong lòng bàn tay gầy guộc. "Phải chăng là vì hắn rèn được những món đồ sáng lóa, đẹp đẽ, được nhiều người biết đến? Hay là vì mỗi nhát búa của hắn đều chứa đựng sự kiên trì, sự hiểu biết về kim loại, và một tâm hồn chỉn chu, dù những món đồ đó có thể chỉ là một con dao làm bếp hay một cái cuốc đơn giản?" Hắn nói, giọng trầm ấm, nhưng từng lời nói lại như những viên đá nhỏ rơi vào mặt hồ phẳng lặng trong tâm trí Tiểu An, tạo nên những gợn sóng suy tư.
Người Kể Chuyện nghe vậy, bỗng im lặng. Ông ta không còn phe phẩy quạt nữa, ánh mắt hóm hỉnh thường ngày giờ đây cũng thoáng chút trầm tư. Ông ta, một người sống bằng những câu chuyện thị phi, những lời đồn thổi, có lẽ cũng chưa bao giờ nghĩ sâu xa đến vậy về cái gọi là "danh tiếng" hay "vĩ đại".
Tạ Trần quay sang Tiểu An, ánh mắt hắn dịu dàng hơn, như muốn khích lệ đứa trẻ suy nghĩ. "Con người thường bị cuốn theo cái danh bên ngoài, mong muốn được người khác nhìn nhận, được khen ngợi. Nhưng danh vọng, giống như ngọn lửa bùng cháy dữ dội rồi cũng sẽ lụi tàn. Còn cái 'thực chất' bên trong, cái sự cống hiến thầm lặng, sự tinh tế trong từng việc làm, đó mới là thứ bền vững, là thứ thực sự làm nên giá trị của một người. Dù không ai biết đến tên tuổi, nhưng tác phẩm của họ vẫn sẽ tồn tại, vẫn sẽ mang lại lợi ích, vẫn sẽ được trân trọng bởi những người thực sự hiểu giá trị của nó." Hắn đặt tay lên một cuốn cổ thư khác, không phải cuốn sách mà Kiệt đã mang về, mà là một cuốn "Vô Vi Chi Đạo", bìa sách đã bạc màu thời gian. "Đạo của sự vô vi, không phải là không làm gì, mà là làm mọi th��� một cách tự nhiên, không cầu danh lợi, không chấp niệm vào kết quả bên ngoài, mà chỉ chú tâm vào quá trình, vào bản chất của công việc."
Tiểu An gật đầu, đôi mắt vẫn mở to, nhưng giờ đây không còn vẻ tò mò đơn thuần, mà là sự thấu hiểu dần dần. Cậu bé nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh chiều tà đang dần nhường chỗ cho bóng tối. Có lẽ, trong tâm trí cậu, hình ảnh Kiệt đang vật lộn với cục sắt, và hình ảnh Tạ Trần trầm tư bên cuốn cổ thư, đang dần hòa vào nhau, tạo nên một định nghĩa mới về "vĩ đại" và "bình thường".
***
Khi màn đêm buông xuống hoàn toàn, bao trùm Thị Trấn An Bình trong một tấm chăn đen huyền bí, Luyện Khí Phường Tiểu Gia Tộc dần chìm vào tĩnh lặng. Tiếng búa của những người thợ khác đã im bặt từ lâu, chỉ còn lại ánh trăng non treo cao, rải những vệt sáng bạc lên những mái ngói và những dụng cụ rèn sắt lạnh lẽo. Gió đêm thổi nhẹ, mang theo hơi sương lành lạnh, làm dịu đi cái nóng hầm hập còn vương vấn trong không khí. Mùi kim loại và khói than dường như đậm đặc hơn trong đêm tối, quyện với mùi mồ hôi chua xót.
Nhưng trong cái không gian tịch mịch ấy, vẫn còn một đốm lửa đỏ cam leo lét, và một bóng người gầy gò đang miệt mài bên lò rèn. Đó là Kiệt. Đôi tay anh đã chai sần, phồng rộp, thậm chí có vài vết bỏng nhỏ do những tia lửa bắn vào. Áo anh ướt đẫm mồ hôi, dính chặt vào lưng. Khuôn mặt anh lấm lem nhọ than, nhưng đôi mắt anh vẫn ánh lên một sự kiên định lạ thường, không còn vẻ hăng hái nông nổi như buổi sáng, mà thay vào đó là sự tập trung gần như ám ảnh.
Cây búa trong tay Kiệt giờ đây đã không còn nặng nề như trước nữa. Anh đã quen với sức nặng của nó, với cách nó va chạm vào kim loại. Từng nhát búa anh giáng xuống cục sắt trước mặt, dù vẫn còn vụng về, nhưng đã có lực hơn, chính xác hơn. Mỗi khi cục sắt nguội đi, anh lại gắp nó bỏ vào lò, nhìn nó từ từ chuyển sang màu đỏ rực, rồi lại gắp ra, đặt lên đe và tiếp tục rèn. Cứ thế, lặp đi lặp lại không biết bao nhiêu lần. Tiếng búa của anh không còn vang dội như của Thợ Rèn Mãnh, mà nhỏ hơn, đều đặn hơn, như một nhịp điệu riêng của sự kiên trì.
Lúc này, Kiệt không còn nghĩ đến việc "khiến người khác trầm trồ" nữa. Khát khao được nổi bật, được công nhận, dường như đã bị cái mệt mỏi và sự khó khăn của công việc đẩy lùi về phía sau. Trong tâm trí anh, chỉ còn lại một chấp niệm duy nhất: làm cho cục sắt này thẳng. Thẳng tắp, không một chút cong vênh, đúng như ý muốn của Thợ Rèn Mãnh, và cũng đúng như ý muốn của chính anh.
Mồ hôi nhỏ xuống từ trán Kiệt, làm nhòe đi lớp nhọ trên mặt. Cánh tay anh đau nhức, bắp tay căng cứng đến nỗi anh cảm thấy như chúng sắp rách ra. Nhưng lạ thay, anh không muốn bỏ cuộc. Mỗi khi anh giáng búa, anh cảm thấy một sự kết nối kỳ lạ giữa bàn tay anh, cây búa lạnh lẽo, và khối kim loại nóng bỏng. Anh cảm nhận được sự ương ngạnh của sắt, sự kháng cự của nó, nhưng cũng cảm nhận được sự biến đổi dần dần của nó dưới sức mạnh của anh.
Anh đưa nhát búa cuối cùng xuống. Lực đạo đã yếu đi rất nhiều, nhưng lại vô cùng tập trung. "Chan chát!" Tiếng va chạm vang lên khô khốc. Kiệt thở hổn hển, bỏ cây búa xuống đất, hai tay chống gối. Anh nhìn xuống cục sắt trên đe. Nó vẫn chưa hoàn hảo, vẫn còn một chút cong vênh nhỏ mà mắt thường khó nhận ra. Nhưng so với lúc ban đầu, nó đã thẳng hơn rất nhiều, đã có hình thù hơn rất nhiều.
Trong khoảnh khắc đó, một tia sáng lóe lên trong suy nghĩ anh. Nó không phải là ánh sáng của danh vọng, hay ánh hào quang của sự ngưỡng mộ. Đó là một tia sáng nhỏ bé, âm thầm, nhưng lại vô cùng ấm áp, bùng lên từ sâu thẳm trong tâm hồn anh. Nó là sự hài lòng. Sự hài lòng khi anh đã chinh phục được một thử thách, khi anh đã biến đổi được một thứ thô kệch bằng chính đôi tay và ý chí của mình. Một nụ cười mệt mỏi nhưng chân thật hiện lên trên khuôn mặt lấm lem của Kiệt. Anh nhìn cục sắt, rồi nhìn đôi tay chai sạn của mình. Đây không phải là "kiệt tác" để người đời trầm trồ. Đây chỉ là một cục sắt được rèn thẳng. Nhưng đối với anh lúc này, nó quý giá hơn bất kỳ món bảo vật nào, bởi vì nó chứa đựng mồ hôi, nước mắt và cả sự thay đổi trong tâm hồn anh.
Kiệt biết, con đường phía trước còn rất dài. Để trở thành một người thợ rèn thực thụ, để tạo ra những món đồ thực sự "phi thường", anh còn phải học hỏi rất nhiều, phải trải qua vô vàn gian khó. Nhưng giờ đây, anh không còn thấy nản lòng. Anh đã tìm thấy một điều gì đó còn quan trọng hơn cả danh vọng hay sự ngưỡng mộ: sự thỏa mãn nội tại khi làm chủ được một kỹ năng, khi tạo ra được một giá trị bằng chính nỗ lực của bản thân. Anh đã bắt đầu hiểu được một phần nhỏ của cái gọi là "Nhân Đạo" mà Tạ Trần đã khơi gợi. Thiên Đạo có thể suy kiệt, nhưng giá trị của con người, của sự cống hiến thầm lặng, vẫn sẽ mãi mãi tỏa sáng. Anh ngước nhìn bầu trời đêm đầy sao, một cảm giác bình yên lạ lùng len lỏi vào lòng. Có lẽ, sự "trầm trồ" thực sự không phải là tiếng vỗ tay của người khác, mà là tiếng reo vui trong chính tâm hồn mình, khi mình đã làm được một điều gì đó trọn vẹn, dù là nhỏ bé nhất.
Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, được phát hành độc quyền tại truyen.free.