Nhân gian bất tu tiên - Chương 1479: Bàn Tay Tài Hoa, Tâm Hồn Kiêu Ngạo: Khi Triết Lý Gặp Thợ Hùng
Trong dòng chảy vô tận của thời gian, đôi khi một khoảnh khắc nhỏ bé lại chứa đựng sức mạnh định hình cả một kỷ nguyên. Hai mươi năm về trước, khi Tạ Trần vừa từ bỏ con đường tu tiên, dời gót về Thị Trấn An Bình này để bắt đầu cuộc sống phàm nhân, tìm kiếm cái gọi là 'bình thường vĩnh cửu', Nhân Gian vẫn còn là một bức tranh đang được phác thảo. Thiên Đạo chưa sụp đổ hoàn toàn, nhưng linh khí đã mỏng như sương khói cuối thu, và chấp niệm 'thành tiên' vẫn còn vương vấn trong tâm trí nhiều người. Thị Trấn An Bình khi ấy, tuy đã là nơi Tạ Trần lựa chọn nương náu, vẫn còn mang dáng dấp của một nơi chuyển mình, với những giá trị cũ và mới đang giao thoa, va đập.
Buổi sáng hôm ấy, một ngày nắng ấm trong xanh, không khí trong lành mang theo mùi đất mới và hương cỏ dại từ những cánh đồng ven thị trấn. Quảng trường trung tâm, nơi thường diễn ra các hoạt động giao thương và tụ họp của người dân, đã sớm trở nên đông đúc. Các gian hàng thủ công được bày biện dọc theo lối đi lát đá, tuy không quá lộng lẫy nhưng mỗi món đồ đều phản ánh sự khéo léo và tâm huyết của người làm ra chúng. Tiếng rao hàng trộn lẫn tiếng nói chuyện xôn xao, tiếng trẻ con cười đùa, tiếng xe ngựa lộc cộc trên đường đất, tạo nên một bản hòa tấu bình dị của cuộc sống phàm trần. Các ngôi nhà gỗ và gạch đơn giản san sát nhau, với những mái ngói rêu phong và cửa sổ gỗ mục, mang vẻ đẹp cổ kính nhưng cũng đầy sức sống. Bầu không khí nhộn nhịp vừa phải, ồn ào nhưng vẫn giữ được vẻ yên bình, thân thiện, chưa nhuốm màu công nghiệp hay sự hối hả của một đô thị lớn.
Giữa đám đông ấy, một cảnh tượng bất thường đã thu hút sự chú ý của không ít người. Một thanh niên với vóc dáng rắn rỏi, đôi bàn tay chai sạn nhưng đầy linh hoạt, đứng trước một gian hàng bày bán những tác phẩm điêu khắc gỗ tinh xảo. Hắn chính là Hùng, một thợ thủ công trẻ tuổi nhưng đã nổi danh khắp vùng nhờ tài năng thiên bẩm và kỹ thuật chạm khắc siêu việt. Ngoại hình hắn toát lên vẻ tự mãn và ngạo mạn, ánh mắt hắn sắc sảo, nhưng lúc này lại ánh lên vẻ khinh thường rõ rệt, dừng lại trên một bức tượng phật Di Lặc đang mỉm cười hiền hậu, được đặt trang trọng trên tấm vải bố cũ kỹ. Bức tượng, tuy không quá cầu kỳ, không có những đường nét hoa mỹ tột đỉnh như những tác phẩm của Hùng, nhưng lại toát lên một vẻ an nhiên, tự tại, khiến người xem cảm thấy lòng mình dịu lại, như được gột rửa mọi ưu phiền. Từng đường nét tuy không hoàn hảo tuyệt đối, nhưng lại mang một sự ấm áp, một sự chân thật đến lạ kỳ.
Hùng khẽ hừ lạnh một tiếng, giọng nói tuy không quá lớn nhưng lại có sức xuyên thấu đến kinh người, như một lưỡi dao sắc lạnh xé toang bầu không khí yên bình. Hắn chỉ thẳng ngón tay chai sần vào tác phẩm, gương mặt đầy vẻ tự phụ và khinh miệt. "Thứ này mà cũng dám gọi là nghệ thuật sao? Đường nét vụng về, kỹ thuật thô thiển, chẳng khác nào đồ bỏ đi! Cái bụng phật Di Lặc kia, tròn và đầy đặn đến mức mất đi sự thanh thoát vốn có, như một khối gỗ vô tri hơn là một vị Phật. Nụ cười kia, tuy cố gắng thể hiện sự an nhiên, nhưng lại thiếu đi cái thần thái tự tại từ trong tâm hồn. Người xưa thường nói, tài năng và tâm huyết phải đi đôi, nhưng xem ra Lão Tiệm Cầm chỉ có cái sau, còn cái trước thì thiếu thốn trầm trọng." Hắn đảo mắt qua đám đông, như muốn tìm kiếm sự đồng tình, muốn khẳng định vị thế độc tôn của mình trong nghề thủ công. Trong tâm trí Hùng, kỹ thuật là thước đo duy nhất. Hắn không thể chấp nhận sự thiếu hoàn hảo, dù nó có ẩn chứa bao nhiêu "tâm huyết" đi chăng nữa.
Lời lẽ của Hùng không chỉ là một sự phê bình, mà còn là một đòn giáng mạnh vào sự tự tôn của người nghệ nhân. Lão Tiệm Cầm, người chủ gian hàng, với dáng người gầy gò, đôi mắt cận thị đã mờ đục theo năm tháng, và những ngón tay dài, gầy guộc nhưng khéo léo, chỉ im lặng lắng nghe. Trên người ông thoang thoảng mùi gỗ và dây đàn, minh chứng cho cả một đời gắn bó với những vật liệu thô sơ mà ông đã biến thành nghệ thuật. Ông không phản bác, không biện minh, chỉ khẽ thở dài một tiếng, đôi vai gầy rũ xuống, như thể mọi lời lẽ cay nghiệt kia đều được ông thu nhận vào lòng, biến thành một phần của nỗi buồn s��u kín. Ánh mắt ông, tuy bình thản, nhưng lại thoáng qua một nỗi buồn bã, thất vọng không lời, không phải vì bị chê bai, mà vì sự thiếu thấu hiểu. Cả một đời gắn bó với nghề mộc, mỗi tác phẩm là một phần tâm huyết, là một câu chuyện ông muốn kể, vậy mà giờ đây, tất cả bị phủ nhận một cách phũ phàng, bị đánh giá bằng một thước đo duy nhất, lạnh lẽo. Câu nói cửa miệng của ông, "Mỗi cây đàn là một câu chuyện", dường như cũng đang bị chà đạp bởi sự kiêu ngạo của thế hệ trẻ. Ông biết tài năng của Hùng, nhưng ông cũng đau lòng trước thái độ của hắn.
Tiểu Lão Bà, một bà lão hàng xóm lưng còng, tóc bạc phơ, gương mặt nhăn nheo nhưng đôi mắt sáng quắc, đang mua rau cải gần đó, nghe thấy lời lẽ của Hùng thì không khỏi khó chịu. Bà chống gậy, lẩm bẩm, đủ nghe để những người xung quanh cũng phải gật gù đồng tình. "Cái thằng cha này, có tài mà không có đức. Chê người ta chẳng khác nào chê mình! Lão Tiệm Cầm làm nghề bao năm, chưa từng thấy ai phật lòng. Tác phẩm của lão tuy không hoa mỹ bằng đồ của thằng nhóc Hùng, nhưng lại có cái tình, cái nghĩa. Ai mà chẳng biết!" Bà cụ chống gậy, ánh mắt trừng trừng nhìn Hùng, như muốn nhắc nhở hắn về sự tôn trọng và đạo lý làm người, về những giá trị truyền thống đã ăn sâu vào lòng người dân Thị Trấn An Bình. Bà lo lắng cho sự yên bình của thị trấn, cho sự mất đi của những giá trị tốt đẹp.
Thư Sinh Ngu Ngốc, một khách quen của quán sách Tạ Trần, với gương mặt ngây ngô và luôn ôm khư khư một cuốn sách, đang rụt rè nép vào một góc, cố gắng làm mình trở nên vô hình. Hắn cảm thấy khó xử và bất bình thay cho Lão Tiệm Cầm, gương mặt đỏ bừng vì ngại ngùng và tức giận, nhưng lại không dám lên tiếng. Hắn biết Hùng là một thợ thủ công tài năng, nhưng cũng nổi tiếng với tính khí kiêu ngạo, sẵn sàng hạ thấp người khác để tôn vinh bản thân. Hắn chỉ đành thở dài, kẹp chặt cuốn sách vào nách, mong sao cuộc tranh cãi này sớm kết thúc, để hắn có thể trốn đi khỏi bầu không khí căng thẳng này.
Đám đông bắt đầu xì xào bàn tán. Một số người trẻ tuổi, ngưỡng mộ kỹ thuật của Hùng, khẽ gật đầu đồng tình. Nhưng phần lớn, đặc biệt là những người lớn tuổi, lại bày tỏ sự ái ngại trước thái độ thiếu tôn trọng của hắn đối với một người nghệ nhân lão làng. Họ cảm thấy một sự rạn nứt nhỏ bé đang hình thành trong bức tranh yên bình của thị trấn, một sự va chạm giữa thế hệ, giữa quan điểm về tài năng và nhân cách.
Tạ Trần, lúc này vẫn còn trẻ hơn so với hình ảnh mà Linh và Mai nhìn thấy trong chương trước, nhưng vẫn giữ nguyên vẻ thư sinh gầy gò, làn da trắng nhợt do ít tiếp xúc với nắng gió, mái tóc đen dài được buộc gọn gàng bằng một dải lụa đơn giản, và đôi mắt sâu thẳm luôn ánh lên vẻ tỉnh táo, suy tư. Hắn đứng từ xa, tựa lưng vào cột hiên của quán sách nhỏ của mình, nơi những chồng sách cổ kính và mùi giấy cũ tạo nên một không gian tĩnh lặng, tách biệt. Trang phục của hắn luôn là những bộ áo vải bố cũ kỹ, màu sắc nhã nhặn, không chút phô trương. Hắn không nói gì, chỉ khẽ nhíu mày, ánh mắt suy tư dõi theo toàn bộ cảnh tượng, từ nét mặt kiêu ngạo của Hùng, đến sự nhẫn nhịn của Lão Tiệm Cầm, sự bất bình của Tiểu Lão Bà, và sự khó xử của Thư Sinh Ngu Ngốc. Hắn không nhìn vào bức tượng, mà nhìn vào những con người, vào những mối liên kết và va chạm vô hình đang diễn ra trong cái quảng trường tưởng chừng bình dị ấy. Hắn hiểu rằng, ngay cả trong một kỷ nguyên không tiên đạo, những chấp niệm về tài năng, danh vọng, và sự tự phụ vẫn có thể trở thành những chướng ngại vật lớn trên con đường tìm kiếm sự trọn vẹn của con người. Đó là một phần của dòng chảy nhân quả, một thử thách mà Nhân Gian phải đối mặt.
***
Khi nắng chiều bắt đầu ngả vàng, hắt những tia nắng yếu ớt xuyên qua khung cửa sổ quán sách của Tạ Trần, tạo nên những vệt sáng lung linh trên nền nhà gỗ cũ kỹ, không khí bên trong trở nên tĩnh lặng và ấm cúng lạ thường. Mùi giấy cũ, mực và hương trà thoang thoảng từ ấm trà nóng trên bàn, hòa quyện vào nhau, tạo nên một bản giao hưởng của sự bình yên. Tiếng lật sách nhẹ nhàng, tiếng gió khẽ lay lá cây bên ngoài, và tiếng chim hót xa xăm từ khu vườn, tất cả đều góp phần tạo nên một không gian thoát tục, nơi thời gian dường như trôi chậm lại, mời gọi sự chiêm nghiệm và suy tư.
Tạ Trần, mặc một bộ áo vải bố màu xám nhã nhặn, ngồi sau chiếc bàn gỗ đã cũ, hai tay đỡ lấy một cuốn sách cổ dày cộp. Đôi mắt hắn dõi theo từng dòng chữ Hán cổ, nhưng tâm trí lại không ngừng suy tư về cảnh tượng đã diễn ra ở quảng trường buổi sáng. Hắn không phải là người ưa can thiệp vào chuyện thị phi, hắn cũng chưa từng tỏ vẻ là một người tài giỏi hơn người khác. Nhưng với khả năng nhìn thấu nhân quả, hắn biết rằng sự kiện nhỏ bé ấy không đơn thuần chỉ là một cuộc tranh cãi giữa hai người thợ thủ công, mà nó còn ẩn chứa những hạt mầm của sự bất hòa, của những chấp niệm về giá trị và tài năng, những điều có thể làm lung lay nền tảng của một Nhân Gian đang trên đà định hình. Sự kiêu ngạo của Hùng, tuy là một cá nhân, nhưng lại phản ánh một vấn đề lớn hơn của nhân tính – đó là cái giá của quyền năng, dù quyền năng đó chỉ là tài năng thủ công.
Cánh cửa quán sách khẽ mở, và Thư Sinh Ngu Ngốc, với vẻ mặt vẫn còn lộ rõ sự bứt rứt và khó xử, rụt rè bước vào. Hắn vẫn ôm khư khư cuốn sách của mình, dường như chỉ có những trang giấy mới có thể mang lại cho hắn một chút an ủi, một nơi để ẩn mình khỏi những xô bồ của thế giới bên ngoài. "Tiên sinh," hắn khẽ gọi, giọng nói hơi run run, yếu ớt, "con có thể ngồi ở đây một lát không ạ? Con... con cảm thấy trong lòng không yên."
Tạ Trần khẽ gật đầu, đặt cuốn sách xuống một cách nhẹ nhàng, ánh mắt dịu dàng nhưng đầy thấu hiểu nhìn Thư Sinh Ngu Ngốc. "Cứ tự nhiên, tiểu huynh. Có vẻ như tâm trí ngươi đang không được yên tĩnh, có điều gì muốn nói sao?" Giọng hắn trầm, điềm tĩnh, như dòng suối mát lành xoa dịu nỗi bồn chồn của người đối diện.
Thư Sinh Ngu Ngốc tìm một chỗ ngồi trên chiếc ghế gỗ cạnh cửa sổ, thở dài một tiếng nặng nề. Hắn xoa xoa vầng trán, gương mặt ngây ngô giờ đây hiện rõ vẻ lo lắng, đôi mắt hắn lấp lánh sự bất mãn và uất ức. "Tiên sinh, con... con vẫn còn cảm thấy khó chịu về chuyện buổi sáng. Cái Hùng công tử kia thật là... tài năng thì có, con không phủ nhận, nhưng lời nói lại quá đáng! Hắn chê bai Lão Tiệm Cầm không thương tiếc, như thể Lão Tiệm Cầm là kẻ không biết gì về nghề. Lão Tiệm Cầm hiền lành như vậy, cả đời ông ấy chỉ biết cống hiến cho nghề mộc, mỗi tác phẩm tuy không cầu kỳ, không đạt đến mức độ tinh xảo tột cùng như của Hùng, nhưng lại chứa đựng cả một đời tâm huyết, sao hắn lại có thể chê bai thậm tệ đến thế? Con cảm thấy bất bình thay cho Lão Tiệm Cầm, con biết Tiểu Lão Bà cũng rất khó chịu, nhưng lại không dám nói ra lời nào. Con... con chỉ biết ôm cục tức trong lòng." Hắn dừng lại, đôi mắt nhìn Tạ Trần đầy vẻ cầu cứu, như mong muốn tìm thấy một lời giải đáp, một sự an ủi từ người thư sinh uyên bác này, một người luôn nhìn mọi thứ bằng con mắt khác biệt.
Tạ Trần lắng nghe một cách kiên nhẫn, đôi mắt sâu thẳm ánh lên vẻ suy tư. Hắn không vội vàng đáp lời, mà để cho Thư Sinh Ngu Ngốc trút hết nỗi lòng, để những cảm xúc hỗn loạn của hắn được bày tỏ trọn vẹn. Hắn hiểu rằng, sự bứt rứt của Thư Sinh Ngu Ngốc không chỉ là sự khó chịu nhất thời, mà còn là một sự va chạm giữa những giá trị, giữa cái tài và cái tâm, giữa sự kiêu ngạo và sự khiêm nhường. Nó là xung đột nội tâm của một phàm nhân trước sự bất công, một cảm xúc rất "người".
Sau một lúc im lặng, Tạ Trần khẽ đặt sách xuống bàn, tiếng giấy cũ sột soạt vang lên khe khẽ trong không gian tĩnh mịch, như một nốt trầm trong bản hòa tấu của sự yên bình. Hắn ngẩng đầu lên, ánh mắt nhìn xa xăm ra ngoài cửa sổ, nơi những tia nắng cuối cùng đang dần tắt hẳn, nhường chỗ cho bóng tối bao trùm. Giọng nói của hắn trầm ấm, điềm tĩnh, không hề có chút phán xét hay cảm xúc mạnh mẽ, nhưng lại chứa đựng một sức nặng của trí tuệ và sự thấu hiểu, buộc người nghe phải suy ngẫm. "Tiểu huynh à, một tác phẩm, giá trị của nó nằm ở đâu? Ở sự hoàn hảo tuyệt đối của kỹ thuật, ở những đường nét tinh xảo, ở sự mô phỏng chân thực đến từng chi tiết nhỏ bé mà Hùng công tử đã đạt được? Hay ở tấm lòng của người tạo ra, ở cái hồn mà người nghệ nhân đã thổi vào nó, và ở sự đồng cảm mà người thưởng thức cảm nhận được khi chiêm ngưỡng? Nếu một tác phẩm chỉ có kỹ thuật mà thiếu đi sự rung động, thiếu đi cái hồn, liệu nó có còn là nghệ thuật đích thực, hay chỉ là một vật thể được tạo tác khéo léo nhưng vô tri?"
Câu hỏi của Tạ Trần không phải là một lời buộc tội, cũng không phải một lời phán xét. Đó là một câu hỏi mang tính triết lý sâu sắc, chạm đến tận cùng bản chất của sự sáng tạo và giá trị, của cái gọi là "nhân tính" trong nghệ thuật. Hắn không trực tiếp phê phán Hùng, không nói "Hùng sai" hay "Lão Tiệm Cầm đúng", mà chỉ đặt ra một vấn đề, một góc nhìn khác, để người nghe tự tìm thấy câu trả lời trong chính tâm trí mình. Đây chính là "Vô Vi Chi Đạo" của Tạ Trần: không can thiệp trực tiếp bằng hành động hay lời nói mang tính mệnh lệnh, mà bằng cách gieo những hạt giống tư tưởng, những câu hỏi sâu sắc, để chúng tự nảy mầm và phát triển trong tâm trí người khác, dẫn dắt họ đến sự tự nhận thức và thay đổi từ bên trong.
Thư Sinh Ngu Ngốc ngây ngốc nhìn Tạ Trần, rồi gãi đầu, vẻ mặt mơ màng. Hắn vốn dĩ không phải là người quá thông minh, tâm trí hắn thường chìm đắm trong những câu chuyện cổ tích và những áng thơ văn lãng mạn. Những khái niệm triết lý sâu sắc như vậy khiến hắn cảm thấy choáng váng, như một người phàm đứng trước một tòa tháp cao vút. "Con... con chưa hiểu lắm, tiên sinh. Con nghĩ kỹ thuật phải là quan trọng nhất chứ ạ? Nhưng lời tiên sinh nói có vẻ rất sâu sắc, con cảm thấy có điều gì đó rất đúng, rất quan trọng, nhưng con lại không thể diễn tả thành lời." Hắn tuy không thể lập tức lý giải được ý nghĩa sâu xa của câu nói, nhưng lại cảm nhận được một điều gì đó trọng yếu, một sự thật vượt xa những tranh cãi bề ngoài, một khái niệm về giá trị mà hắn chưa từng nghĩ đến. Hắn cảm thấy trong lòng mình có một hạt giống tư tưởng vừa được gieo, tuy chưa nảy mầm nhưng đã bắt đầu len lỏi vào tâm trí, khiến hắn băn khoăn, day dứt. Cái sự bất bình ban đầu dần được thay thế bằng một nỗi băn khoăn, một sự tò mò muốn tìm hiểu sâu hơn về ý nghĩa thực sự của nghệ thuật và giá trị con người.
Tạ Trần khẽ mỉm cười, một nụ cười ẩn chứa sự thấu hiểu và kiên nhẫn. Hắn không ép buộc Thư Sinh Ngu Ngốc phải hiểu ngay lập tức. "Đừng vội vã, tiểu huynh. Đạo lý chân chính thường cần thời gian để thấm thấu, như một hạt giống cần thời gian để nảy mầm và vươn lên đón ánh sáng. Ngươi cứ suy ngẫm, cứ cảm nhận, rồi một ngày nào đó, ngươi sẽ tự tìm thấy câu trả lời của riêng mình, câu trả lời phù hợp với tấm lòng của ngươi nhất." Hắn biết rằng, Thư Sinh Ngu Ngốc, tuy "ngu ngốc" theo cách nhìn của người đời, nhưng lại có một tâm hồn trong sáng, không bị vẩn đục bởi những toan tính hay chấp niệm. Chính những người như vậy, đôi khi lại là mảnh đất màu mỡ nhất cho những hạt giống triết lý được gieo trồng, bởi tâm hồn họ chưa bị đóng khung bởi những định kiến.
Thời gian trôi qua trong im lặng. Tạ Trần quay lại với cuốn sách của mình, nhưng đôi khi hắn lại ngẩng đầu lên, nhìn ra ngoài cửa sổ, ánh mắt dõi theo những ánh đèn bắt đầu bừng sáng trong thị trấn, như những đốm lửa nhỏ của một kỷ nguyên mới đang chập chờn. Hắn biết rằng, những hạt giống ấy, dù là trong tâm trí Thư Sinh Ngu Ngốc, hay trong lòng những người khác đã nghe lỏm được câu chuyện về cuộc tranh cãi buổi sáng và lời nói của hắn, sẽ từ từ nảy mầm. Và đó chính là cách hắn, một phàm nhân không tu hành, đang từng bước định hình lại Nhân Gian, bằng trí tuệ, bằng triết lý, chứ không phải bằng sức mạnh hay thần thông.
***
Đêm khuya buông xuống, Thị Trấn An Bình chìm vào màn đêm tĩnh mịch, chỉ còn tiếng gió xào xạc qua những mái nhà và tiếng côn trùng rả rích từ những bụi cây ven đường. Trăng đã lên cao, tỏa ánh sáng bạc vằng vặc qua những đám mây mỏng, hắt những vệt sáng hư ảo xuống mặt đất, tạo nên một không gian huyền hoặc, tĩnh mịch. Trong một con hẻm nhỏ khuất sâu, ánh nến lờ mờ hắt ra từ một xưởng thủ công nhỏ, phá vỡ sự tĩnh lặng của màn đêm. Đó là xưởng của Hùng, người thợ thủ công tài năng nhưng kiêu ngạo, một mình đối diện với nghệ thuật và với chính bản thân mình.
Bên trong xưởng, mùi gỗ mới, mùi kim loại và một chút mùi dầu bóng trộn lẫn vào nhau, tạo nên một không khí đặc trưng của nơi làm việc, nơi sự sáng tạo và lao động miệt mài hòa quyện. Những dụng cụ chạm khắc sắc bén, được mài giũa cẩn thận, sắp xếp ngay ngắn trên chiếc bàn gỗ lớn, còn những khúc gỗ đủ hình dạng, kích cỡ thì nằm la liệt trên sàn nhà, chờ đợi được bàn tay tài hoa của Hùng biến hóa. Hùng, với chiếc áo vải đã sờn vai và vương đầy mạt cưa, đang cúi mình bên một tác phẩm dang dở. Ánh nến lung linh hắt bóng hắn lên bức tường, khiến bóng hình ấy trông thật cô độc và miệt mài, một mình hắn với cả thế giới gỗ của mình.
Hắn đang tập trung cao độ, quên đi mọi thứ xung quanh. Đôi bàn tay chai sạn nhưng điêu luyện cầm chặt một con dao khắc nhỏ, từng đường nét hắn tạo ra đều tinh xảo, chính xác đến từng li, không một sai sót nhỏ. Mồ hôi lấm tấm trên vầng trán, nhưng ánh mắt hắn vẫn sáng quắc, biểu lộ sự tập trung và niềm đam mê cháy bỏng với nghề, một niềm đam mê đã ăn sâu vào máu thịt. Đối với Hùng, kỹ thuật là tất cả, là chân lý tối thượng, là thước đo duy nhất để đánh giá một nghệ nhân. Hắn tin rằng chỉ có sự hoàn hảo về kỹ năng mới là thước đo chân chính cho một nghệ nhân, và những thứ như "tấm lòng" hay "cái hồn" chỉ là những lời lẽ sáo rỗng, những ngụy biện của những kẻ thiếu tài, không thể đạt được sự tinh xảo tuyệt đối. Hắn đã dành cả đời để mài dũa kỹ năng của mình, để vượt qua mọi người, để đứng trên đỉnh cao của sự tinh xảo, để chứng minh rằng hắn là kẻ giỏi nhất.
Thế nhưng, dù đang miệt mài với công việc, tâm trí Hùng lại không thể hoàn toàn yên tĩnh như mọi khi. Những lời bàn tán xì xào ở quảng trường buổi sáng, cùng với những câu nói bóng gió mà hắn vô tình nghe được từ một vài người qua đường, một cách gián tiếp từ những lời kể của Thư Sinh Ngu Ngốc hay sự bất bình của Tiểu Lão Bà, cứ lởn vởn trong đầu hắn. "Một tác phẩm, giá trị của nó nằm ở đâu? Ở sự hoàn hảo tuyệt đối của kỹ thuật, hay ở tấm lòng của người tạo ra, và sự đồng cảm của người thưởng thức?" Câu nói này, dù không trực tiếp nhắm vào hắn, nhưng lại như một mũi kim châm vào sâu thẳm niềm kiêu ngạo của hắn, một mũi kim nhỏ nhưng sắc bén, cứa vào cái vỏ bọc tự phụ mà hắn đã xây dựng bấy lâu.
Ban đầu, Hùng chỉ phớt lờ, xem đó là những lời lẽ rỗi hơi của mấy tên thư sinh ăn không ngồi rồi, hay mấy bà lão chỉ biết buôn chuyện vặt, những kẻ không hiểu gì về nghệ thuật chân chính. "Tấm lòng? Đồng cảm? Những thứ vô nghĩa đó thì có ích gì cho một tác phẩm hoàn hảo? Những thứ đó chỉ dành cho kẻ yếu đuối không có tài năng để tạo ra sự hoàn mỹ. Chỉ có kỹ thuật mới là chân lý tối thượng! Cái thư sinh vớ vẩn kia thì hiểu gì về nghệ thuật chân chính, về sự gian nan để đạt được sự tinh xảo tuyệt đối này!" Hắn càu nhàu trong suy nghĩ, cố gắng xua đi những ý nghĩ phiền nhiễu ấy, cố gắng tập trung vào những đường nét, những chi tiết mà hắn đang tạo ra. Hắn tin vào những gì hắn thấy, những gì hắn có thể chạm vào, những đường nét rõ ràng, những chi tiết tinh xảo mà đôi tay hắn tạo ra.
Hắn cầm tác phẩm điêu khắc đang dang dở của mình lên, đó là một bức tượng chiến thần dũng mãnh, với từng thớ cơ bắp cuồn cuộn, từng đường gân nổi rõ, đến cả ánh mắt cũng toát lên vẻ kiên cường, bất khuất, như thể vị thần ấy sắp sửa xông pha trận mạc. Hắn tự hào về kỹ thuật của mình, về khả năng tái hiện chân thực từng chi tiết nhỏ nhất, về sự sống động mà hắn đã thổi vào từng thớ gỗ. Nhưng khi ánh mắt hắn lướt qua bức tượng, một cảm giác khó chịu bắt đầu len lỏi, một sự trống rỗng mơ hồ mà hắn không thể gọi tên. Tại sao câu nói kia lại cứ ám ảnh hắn đến vậy, không chịu buông tha?
Hắn đặt con dao khắc xuống bàn, tiếng kim loại chạm vào gỗ khô khốc vang lên trong không gian tĩnh mịch, phá tan sự tập trung của hắn. Hắn nhìn chằm chằm vào bức tượng, rồi lại nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh trăng lạnh lẽo đang chiếu rọi, làm nổi bật bóng hình cô độc của hắn. "Nhưng... nếu chỉ có kỹ thuật, vậy tại sao mình vẫn cảm thấy thiếu vắng điều gì đó? Thiếu vắng cái gì đây? Một tác phẩm hoàn hảo như thế này, lẽ ra phải khiến mình mãn nguyện tột độ chứ?" Câu hỏi đó không phải là của ai khác, mà là của chính hắn, vang vọng trong tâm trí, không ngừng xoáy sâu vào tâm hồn. "Tại sao lời nói đó lại khiến mình khó chịu đến vậy, không thể nào gạt bỏ được, dù đã cố gắng đến mấy?"
Hắn nhớ lại bức tượng Di Lặc của Lão Tiệm Cầm. Về mặt kỹ thuật, nó quả thực không thể sánh bằng tác phẩm của hắn. Đường nét có phần thô kệch, chi tiết không quá tinh xảo, thậm chí có thể nói là "vụng về" theo tiêu chuẩn của Hùng. Nhưng nụ cười của vị Phật ấy, lại có một sức mạnh an ủi lạ thường, một sự hiền từ lan tỏa mà tác phẩm chiến thần của hắn, dù dũng mãnh đến mấy, dù tinh xảo đến mấy, cũng không thể có được. Phải chăng, cái "hồn" mà Tạ Trần nói đến, chính là thứ mà hắn đã bỏ qua trong cuộc đua tìm kiếm sự hoàn hảo kỹ thuật, thứ mà hắn đã khinh thường và gạt bỏ? Phải chăng, chính sự tập trung thái quá vào kỹ năng đã khiến hắn "mất người" trong cảm nhận về nghệ thuật?
Hùng nhíu mày thật chặt, đôi lông mày rậm rạp như xoắn lại vào nhau, thể hiện sự bứt rứt và đấu tranh nội tâm dữ dội. Hắn cảm thấy một sự bứt rứt không tên, một nỗi khó chịu len lỏi từ sâu thẳm tâm hồn, như có một tảng đá đè nặng trong lồng ngực. Suốt bao năm qua, hắn luôn tự hào rằng mình đã vượt qua mọi người, đã đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật, rằng hắn là duy nhất, là vô song. Nhưng giờ đây, một câu nói giản dị của một thư sinh, được truyền miệng một cách gián tiếp, lại khiến hắn phải nhìn lại toàn bộ con đường mình đã đi, phải đặt câu hỏi về chính những giá trị mà hắn đã tôn thờ. Cái sự "vô nghĩa" mà hắn từng gán cho "tấm lòng" và "đồng cảm", giờ đây lại trở thành một câu hỏi lớn, một lỗ hổng trong chính triết lý nghệ thuật của hắn, một vết nứt trong bức tường kiêu ngạo mà hắn đã dày công xây dựng.
Hắn ngồi đó, cô độc trong xưởng làm việc của mình, dưới ánh nến leo lét và ánh trăng lạnh lẽo, vật lộn với những suy nghĩ mới mẻ và khó chịu. Đôi mắt hắn vẫn nhìn vào bức tượng chiến thần, nhưng tâm trí hắn đã trôi dạt về một nơi xa xăm hơn, nơi có những câu hỏi chưa có lời đáp, nơi có sự giao thoa giữa cái tài và cái tâm, giữa kỹ thuật và nhân tính. Đêm ấy, Hùng không chạm khắc thêm một đường nào nữa. Hắn chỉ ngồi đó, vật lộn với những suy nghĩ mới mẻ và khó chịu, với hạt giống của sự nghi ngờ đã được gieo vào tâm hồn hắn. Hạt giống ấy, tuy nhỏ bé, nhưng lại có sức mạnh làm lay chuyển cả một tảng băng kiêu ngạo mà hắn đã xây đắp suốt bao năm. Một hành trình nội tâm, không kém phần gian nan so với hành trình tu luyện, đã chính thức bắt đầu đối với Hùng, người thợ thủ công tài năng. Và tất cả, chỉ từ một câu hỏi giản dị của một phàm nhân mang tên Tạ Trần, một điểm neo nhân quả, đang âm thầm gieo mầm cho một kỷ nguyên mới.
Truyện nguyên tác của Long thiếu, được công bố độc quyền tại truyen.free.