Đêm đã khuya lắm, ngoài trời trăng sáng vằng vặc, gió nhẹ rì rào thổi qua những tán cây cổ thụ, mang theo tiếng côn trùng kêu rả rích. Tại quán sách của mình, Tạ Trần và Tiểu An ngồi bên cửa sổ, ánh đèn dầu từ xưởng nhuộm của Thanh vẫn còn le lói phía xa, và tiếng nói chuyện rì rầm của những người chưa chịu ra về vẫn vọng lại, dù đã nhỏ hơn rất nhiều. Mùi giấy cũ, mùi mực đặc trưng của sách, cùng với một chút hương trầm thoang thoảng, tạo nên một không gian tĩnh lặng và sâu lắng.

Tạ Trần, với thân hình gầy gò của một thư sinh, đôi mắt sâu thẳm của hắn ánh lên vẻ thấu hiểu và mãn nguyện. Hắn khẽ mỉm cười, nụ cười ẩn chứa biết bao triết lý về nhân sinh. Tiểu An, với đôi mắt toát lên vẻ thông minh và sự tò mò của một đứa trẻ, ngồi cạnh Tạ Trần, chăm chú lắng nghe. Cậu bé đã chứng kiến toàn bộ sự chuyển biến của Kiệt, từ một người thợ nhuộm u uất, ghen tỵ, nay đã trở nên cởi mở và ham học hỏi.

"Tiên sinh, Kiệt ca ca thật sự đã thay đổi rồi ạ?" Tiểu An hỏi, giọng nói nhỏ nhẹ, đầy vẻ ngạc nhiên và ngưỡng mộ. "Con thấy hắn không còn cau có nữa, mà còn rất vui vẻ khi học hỏi từ Thanh tỷ tỷ."

Tạ Trần khẽ vuốt mái tóc đen dài của Tiểu An, ánh mắt hắn xa xăm nhìn về phía ánh đèn dầu đang le lói. "Đúng vậy, Tiểu An. Con người ta, khi chịu buông bỏ chấp niệm, sẽ tìm thấy được con đường rộng mở hơn. Không phải lúc nào cũng cần tranh giành, đôi khi, học hỏi và sẻ chia mới là con đường dẫn đến sự trọn vẹn. Chấp niệm giống như một gông cùm vô hình, nó trói buộc tâm hồn ta, ngăn cản ta nhìn thấy những điều tốt đẹp xung quanh, và quan trọng hơn, ngăn cản ta phát triển."

Hắn dừng lại một chút, như để cho những lời nói của mình thấm sâu vào tâm trí Tiểu An. "Kiệt đã từng bị mắc kẹt trong chấp niệm về tài năng cá nhân, về sự so sánh, về nỗi sợ bị vượt qua. Nhưng khi hắn dám bước ra khỏi cái bóng của mình, dám đối diện với sự thật, và quan trọng nhất là dám học hỏi từ người khác, hắn đã mở ra một cánh cửa mới cho chính mình. Đó không chỉ là việc học thêm một kỹ thuật nhuộm vải, mà là học cách sống, cách hòa nhập, cách tìm thấy giá trị đích thực của bản thân trong một cộng đồng."

Tiểu An gật gù, dù chưa thể hiểu hết những triết lý sâu xa trong lời nói của Tạ Trần, nhưng cậu bé cảm nhận được sự đúng đắn và ấm áp trong đó. "Vậy thì, ai cũng có thể thay đổi được sao, tiên sinh?"

Tạ Trần mỉm cười nhẹ. "Mỗi hạt giống đều có tiềm năng nảy mầm, Tiểu An. Quan trọng là chúng ta có dám gieo, dám vun trồng, và dám đón nhận ánh sáng hay không. Sự chuyển biến của Kiệt là minh chứng rõ ràng nhất cho khả năng thay đổi và phát triển của từng cá nhân trong xã hội. Nó củng cố triết lý 'Nhân Đạo' rằng con người có thể tự hoàn thiện mà không cần sức mạnh siêu nhiên, không cần những phép thuật cao siêu của tiên môn."

Hắn quay lại với cuốn sách trên tay, nhưng ánh mắt vẫn lướt qua khung cửa sổ, hướng về những thay đổi đang diễn ra trong cộng đồng. Tạ Trần biết, việc Kiệt chủ động học hỏi từ Thanh không chỉ là câu chuyện của riêng hắn, mà nó báo hiệu một kỷ nguyên mới, nơi sự hợp tác và sẻ chia tri thức sẽ trở thành nền tảng cho sự tiến bộ của văn minh phàm nhân, thay vì cạnh tranh độc quyền và giữ kín bí mật. Những lời nói và hành động gián tiếp của hắn, như những hạt mầm vô hình, đã và đang bén rễ, nảy nở trong lòng Thị Trấn An Bình.

Trong sự tĩnh lặng của đêm khuya, Tạ Trần cảm nhận được sự luân hồi của vạn vật, các thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, không phải bằng những cuộc chiến tranh đoạt, mà bằng chính những giá trị nhân văn được vun đắp từ những điều bình dị nhất. Và hắn, một phàm nhân không tu hành, vẫn sẽ là "điểm neo" triết lý, là người gieo mầm tư tưởng, chứng kiến nhân gian dần bước vào một kỷ nguyên mới, nơi con người tìm thấy sự trọn vẹn mà không cần thành tiên. Ánh trăng vẫn sáng vằng vặc, soi rọi con đường mà họ đang đi, con đường của "Nhân Đạo", bình dị mà sâu sắc.

***

Sáng sớm, Thị Trấn An Bình thức giấc trong làn sương mỏng giăng mắc trên những mái nhà ngói âm dương. Không khí trong lành, mát mẻ, mang theo hơi ẩm của đất và cỏ cây, xua tan đi sự u ám còn sót lại của đêm. Tiếng gà gáy vang vọng từ những khu vườn, báo hiệu một ngày mới lại đến. Nắng vàng dịu bắt đầu xuyên qua những kùm cây cổ thụ, vẽ nên những vệt sáng lấp lánh trên con đường lát đá dẫn qua thị trấn.

Kiệt bước đi trên con đường quen thuộc, đôi chân đã không còn nặng trĩu như những ngày trước. Thân hình gầy gò của anh vẫn vậy, nhưng dáng đi đã thêm phần thanh thoát, không còn vẻ cau có, u uất thường trực. Trong lòng anh là một cuộc đấu tranh âm thầm, giữa sự tò mò, khao khát học hỏi và chút ít tự ái còn sót lại từ những ngày tháng ghen tỵ. Những lời Tạ Trần nói về "chấp niệm" và "sẻ chia" cứ vang vọng trong tâm trí anh, như những dòng nước mát xoa dịu tâm hồn khô cằn. Anh biết, để thật sự tiến bộ, anh phải buông bỏ cái tôi nhỏ bé, cái "chấp niệm" cố hữu về việc phải hơn người khác.

Anh hít một hơi thật sâu, cảm nhận mùi hương của cỏ dại và đất ẩm, pha lẫn chút mùi khói bếp từ những ngôi nhà đã bắt đầu nhóm lửa. Tiếng rao hàng của một bà lão bán xôi, tiếng xe ngựa lọc cọc từ phía cổng chợ, tất cả tạo nên một bản hòa tấu bình dị của cuộc sống phàm nhân. Anh cố gắng sắp xếp lại suy nghĩ, nhớ về buổi hội thảo của Tiểu Liên, nơi những đứa trẻ đã vô tư chia sẻ niềm vui và kiến thức. Anh nhớ ánh mắt hiền hòa của Thanh khi cô khích lệ mọi người. Càng nghĩ, sự tự ái trong lòng anh càng tan biến, nhường chỗ cho một sự quyết tâm mạnh mẽ hơn.

Kiệt tự nhủ, giọng nói nội tâm kiên định hơn bao giờ hết: "Mình đến đây để học hỏi, không phải để so bì. Thanh có tài năng, đó là điều không thể phủ nhận, và sự thật là cô ấy còn có tấm lòng rộng mở. Nếu mình cứ mãi ôm giữ những suy nghĩ thiển cận, mình sẽ mãi mãi chỉ là một người thợ nhuộm tầm thường, không bao giờ có thể tạo ra được những màu sắc sống động như cô ấy."

Mỗi bước chân của Kiệt trên con đường đá dăm như gột rửa đi một phần bụi bặm trong tâm hồn. Anh ngẩng đầu lên, ánh mắt không còn nhìn xuống đất, mà hướng thẳng về phía trước, nơi ánh nắng ban mai đang chiếu rọi. Anh cảm thấy một luồng năng lượng mới mẻ, một sự thanh thản chưa từng có. Đây là con đường mà Tạ Trần đã ám chỉ, con đường của sự học hỏi, của sự sẻ chia, và của sự trân trọng. Con đường đó, anh nhận ra, không chỉ dẫn đến kỹ năng nhuộm vải tốt hơn, mà còn dẫn đến một phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình. Anh tiếp tục bước đi, ánh mắt suy tư nhưng tràn đầy hy vọng, hít thở không khí trong lành của buổi sáng, chuẩn bị cho một trải nghiệm mới, một sự khai sáng mới.

***

Khi Kiệt bước vào xưởng nhuộm của Thanh, ánh nắng mặt trời đã lên cao, xuyên qua những ô cửa sổ l���n, chiếu rọi khắp không gian. Âm thanh của nước chảy róc rách từ các vại nhuộm lớn, tiếng lụa mềm mại được kéo qua những thanh gỗ nhẵn bóng, tiếng cọ cọ nhẹ nhàng trên vải, tất cả hòa quyện vào nhau, tạo nên một bản giao hưởng lao động đầy chất thơ. Mùi thuốc nhuộm tự nhiên, thoang thoảng hương thảo mộc và cánh hoa khô, pha lẫn chút mùi hơi nước ấm nhẹ, bao trùm lấy Kiệt, khiến tâm hồn anh cảm thấy bình yên đến lạ. Bầu không khí trong xưởng thật đặc biệt: tập trung, sáng tạo, ấm cúng và đầy tinh thần học hỏi, không chút căng thẳng hay cạnh tranh như những nơi khác anh từng biết.

Thanh, với mái tóc đen búi gọn gàng, vài sợi tóc lòa xòa trước trán, đôi tay khéo léo đang nhẹ nhàng kéo một tấm lụa trắng muốt qua vại nhuộm màu chàm. Nụ cười hiền hòa thường trực trên môi cô, đôi mắt trong veo ánh lên vẻ điềm đạm và sự am hiểu sâu sắc về nghề. Cô quay lại, thấy Kiệt đứng lặng lẽ ở cửa, liền chào đón anh một cách tự nhiên như thể anh đã là một phần của buổi học từ lâu. "Kiệt đấy à? Vào đi, chúng ta đang học về cách làm cho màu chàm thấm sâu vào từng thớ vải." Giọng cô nhẹ nhàng, ấm áp, xóa tan đi mọi khoảng cách và sự ngượng ngùng còn sót lại trong Kiệt.

Buổi học đang diễn ra sôi nổi. Vài ba người học khác, một số là thợ nhuộm trẻ tuổi, số khác là những người yêu thích thủ công, đang chăm chú quan sát và ghi chép. Thanh say sưa hướng dẫn cách pha chế màu sắc từ các loại thảo mộc, từ vỏ cây, lá cây, đến củ quả, giải thích cặn kẽ từng bước, từ việc nghiền nguyên liệu, ngâm ủ, đến quá trình đun sôi và lọc lấy tinh chất. Cô còn nhấn mạnh cách kiểm soát nhiệt độ vại nhuộm, giải thích rằng "nhiệt độ không chỉ là lửa, nó là sự kiên nhẫn, là sự thấu hiểu. Mỗi loại màu cần một 'ngọn lửa' riêng, một 'hơi ấm' riêng để bộc lộ hết vẻ đẹp của mình."

Kiệt ban đầu còn giữ khoảng cách, đứng nép mình ở một góc, quan sát mọi thứ một cách tỉ mỉ. Anh ngạc nhiên khi thấy Thanh không hề giấu giếm bất cứ bí quyết nào, mà chia sẻ mọi thứ một cách cởi mở và hào hứng. Anh lắng nghe cách cô nói về "linh hồn của màu sắc", về sự kết nối giữa thiên nhiên và bàn tay con người. Dần dần, anh bị cuốn hút bởi sự giảng dạy tận tâm của Thanh và không khí cởi mở nơi đây. Ánh mắt anh không còn sự dò xét hay so sánh, mà thay vào đó là sự tập trung cao độ, khao khát tiếp thu.

Khi Thanh chuyển sang phần thực hành, hướng dẫn cách nhúng vải và kiểm soát thời gian ủ màu, Kiệt không thể kìm lòng được nữa. Anh mạnh dạn bước tới, giọng nói có chút ngập ngừng ban đầu, nhưng rồi trở nên rõ ràng hơn khi anh thật sự đắm chìm vào vấn đề. "Thưa cô Thanh, khi nhuộm màu xanh lam này, tại sao lại phải ủ trong thời gian lâu hơn các màu khác, và làm sao để màu không bị phai khi giặt?" Anh hỏi, không phải với mục đích tìm lỗi hay so sánh, mà với khao khát thực sự muốn hiểu sâu hơn, muốn tìm kiếm chân lý trong từng sợi vải.

Thanh mỉm cười hiền hòa, quay sang nhìn Kiệt, ánh mắt không chút ngạc nhiên hay khó chịu. Cô kiên nhẫn giải thích: "Mỗi loại cây, mỗi loại khoáng vật đều có 'tính' riêng của nó, Kiệt. Giống như con người vậy, cần thời gian để màu thấm sâu, để bản chất th��t sự lộ ra. Màu chàm, đặc biệt là loại chàm thiên nhiên, cần sự kiên nhẫn. Nó không chỉ 'nhuộm' mà còn 'ăn' vào sợi vải, hòa quyện với cấu trúc của nó. Muốn màu không phai, không chỉ là kỹ thuật, mà còn là sự thấu hiểu về 'tính' của sợi vải và 'tính' của màu. Phải biết khi nào thì màu đã 'no đủ', khi nào thì cần 'nghỉ ngơi'. Đó là một quá trình tĩnh lặng, cần sự giao cảm giữa người thợ và nguyên liệu. Chúng ta không chỉ nhuộm vải, mà chúng ta đang 'nuôi dưỡng' màu sắc trên vải, để nó sống và thở."

Thanh còn thị phạm cách cô dùng tay trần nhẹ nhàng khuấy đều vại nhuộm, cảm nhận độ đặc của nước màu, rồi nhúng tấm lụa vào, xoay tròn thật chậm rãi, đều đặn. Cô giải thích rằng mỗi cử động đều phải có chủ đích, không quá mạnh để làm rách sợi vải, không quá nhẹ để màu không thấm đều. Kiệt chăm chú quan sát từng cử chỉ, từng lời nói của Thanh. Anh đã từng nghĩ mình là một người thợ lành nghề, nhưng giờ đây, anh nhận ra thế giới nhuộm vải còn bao nhiêu điều sâu sắc mà anh chưa từng chạm tới. Anh bắt đầu ghi chép, không chỉ những công thức hay kỹ thuật, mà còn cả những triết lý mà Thanh lồng ghép vào từng bài giảng. Anh thử nghiệm một vài thao tác nhỏ dưới sự hướng dẫn của Thanh, cảm nhận sự khác biệt khi tự tay mình thực hiện dưới sự chỉ dẫn của một người có tấm lòng rộng mở. Mỗi lần Thanh sửa cho anh, không phải là sự chỉ trích, mà là một sự chỉ dẫn nhẹ nhàng, một lời khích lệ chân thành, khiến Kiệt cảm thấy thoải mái và tự tin hơn rất nhiều.

Thời gian trôi qua thật nhanh. Buổi học trưa kết thúc, nhưng Kiệt vẫn nán lại, không muốn rời đi. Anh cảm thấy như mình vừa mở ra một cánh cửa mới, một thế giới mới của tri thức và sự thấu hiểu. Những tiếng nước chảy róc rách, mùi thuốc nhuộm thảo mộc, cảm giác mềm mại của lụa, và nụ cười hiền hòa của Thanh, tất cả đã in sâu vào tâm trí anh, gột rửa đi những lớp bụi bặm của sự ghen tỵ và tự ái, để lại một tâm hồn thanh khiết và khao khát học hỏi.

***

Nắng chiều đã ngả vàng dịu, buông mình trên những mái nhà rêu phong của Thị Trấn An Bình. Tại xư���ng nhuộm của Thanh, hàng trăm mét vải lụa đủ màu sắc đang phơi mình trên những sào tre, lấp lánh như những dải cầu vồng rực rỡ dưới ánh hoàng hôn, tạo nên một bức tranh tuyệt mỹ mà ngay cả những họa sĩ tài ba nhất cũng khó lòng tái hiện. Tiếng nước chảy róc rách đã nhỏ dần, thay vào đó là âm thanh của sự miệt mài và tiếng cười nói thân thiện của những người thợ đang thu dọn dụng cụ. Mùi thuốc nhuộm thảo mộc vẫn còn vương vấn trong không khí, nhưng giờ đây nó mang theo một chút ngọt ngào, như hương vị của thành quả lao động.

Buổi học đã kết thúc từ lâu, nhưng Kiệt vẫn nán lại. Anh chủ động giúp Thanh dọn dẹp, xếp gọn những vại nhuộm, rửa sạch dụng cụ. Không còn vẻ ngượng ngùng hay e dè, anh trò chuyện với Thanh một cách cởi mở và chân thành. Anh nhận thấy Thanh không hề giấu giếm bất cứ điều gì, thậm chí còn hào hứng chia sẻ những kinh nghiệm "xương máu" mà cô đã tích lũy qua bao năm tháng. Cô kể về những lần thất bại, những đêm trắng trăn trở tìm tòi, và cả những niềm vui vỡ òa khi tạo ra được một sắc màu ưng ý.

Kiệt nhìn ánh mắt rạng rỡ của Thanh khi cô nói về vẻ đẹp của những sợi vải được nhuộm thủ công, về niềm vui khi thấy mọi người đón nhận sản phẩm của mình, về sự hài lòng khi nhìn thấy những màu sắc tự nhiên hòa quyện với cuộc sống. Cô không nói về lợi nhuận, không nói về danh tiếng, chỉ nói về tình yêu với nghề, về sự trân trọng những gì thiên nhiên ban tặng, và về niềm hạnh phúc khi được chia sẻ điều đó với mọi người.

Trong khoảnh khắc đó, một điều gì đó bên trong Kiệt vỡ òa. Anh nhận ra sự "vĩ đại" của Thanh không phải là sự độc quyền tài năng, không phải là những kỹ thuật bí truyền mà cô giữ kín. Sự vĩ đại của cô nằm ở tấm lòng rộng mở, sự hào phóng của một tâm hồn sẵn sàng làm giàu cho cộng đồng, sẵn sàng gieo mầm tri thức và đam mê vào những người xung quanh. Anh đã từng mù quáng chạy theo những cái bóng của sự so sánh, của sự ghen tỵ, để rồi quên mất rằng giá trị đích thực không nằm ở việc sở hữu bao nhiêu, mà ở việc chia sẻ bao nhiêu.

Kiệt cúi đầu, lần đầu tiên thốt lên một cách chân thành, giọng nói anh mang theo chút nghẹn ngào nhưng tràn đầy sự kính trọng: "Cô Thanh, tài năng của cô thật sự đáng nể, nhưng tấm lòng cô còn đáng trân trọng hơn nhiều. Tôi đã... đã quá thiển cận, cô Thanh ạ. Tôi đã để chấp niệm làm mờ mắt, không nhìn thấy được những giá trị thật sự." Anh nhìn thẳng vào mắt Thanh, ánh mắt không còn vẻ ganh đua hay tự ti, mà là sự khiêm tốn và ngưỡng mộ chân thành.

Thanh mỉm cười nhẹ, đặt tay lên vai Kiệt, vỗ về một cách thân thiện. "Ai cũng có một con đường riêng, Kiệt. Quan trọng là mình tìm thấy niềm vui trong đó và không ngừng học hỏi. Thế giới này rộng lớn lắm, tri thức là vô tận, sao ta có thể độc chiếm được? Mỗi người một ít, cùng nhau vun đắp, mới tạo nên được những điều tốt đẹp nhất." Lời nói của cô như một làn gió mát, xoa dịu những vết thương trong tâm hồn Kiệt, đồng thời gieo vào đó những hạt giống mới của sự khiêm tốn và lòng biết ơn.

Xa xa, trước quán sách của mình, Tạ Trần và Thư Đồng Tiểu An đang ngồi trên bậc cửa. Tạ Trần, v��i vẻ ngoài thư sinh gầy gò, đôi mắt sâu thẳm của hắn ánh lên vẻ chiêm nghiệm, dõi theo những sợi vải màu sắc sặc sỡ đang phơi dưới nắng chiều. Tiểu An, đôi mắt toát lên vẻ thông minh, cũng chăm chú nhìn về phía xưởng nhuộm, nơi Kiệt và Thanh đang trò chuyện. Cậu bé cảm nhận được sự thay đổi trong không khí, trong dáng vẻ của Kiệt.

"Tiên sinh, Kiệt ca ca hôm nay trông khác quá." Tiểu An khẽ nói, giọng đầy vẻ tò mò.

Tạ Trần khẽ mỉm cười, ánh mắt vẫn không rời những dải lụa bay phất phơ trong gió. "Màu sắc đẹp nhất, thường được tạo nên từ những gì thuần khiết nhất, phải không Tiểu An?" Hắn không trực tiếp trả lời, nhưng lời nói lại ẩn chứa một triết lý sâu xa. Hắn biết, sự chuyển biến của Kiệt không chỉ là câu chuyện của riêng anh, mà nó báo hiệu một kỷ nguyên mới đang dần hình thành trong Thị Trấn An Bình. Một kỷ nguyên mà ở đó, tri thức và kỹ năng sẽ được lan truyền rộng rãi, trở thành nền tảng cho sự phát triển của văn minh phàm nhân, thay vì bị độc quyền bởi một số ít người. Tấm lòng rộng mở của Thanh, và thái độ học hỏi của Kiệt, chính là những minh chứng sống động cho điều đó. Những hạt mầm tư tưởng mà Tạ Trần đã gieo, giờ đây đã bén rễ sâu sắc, nảy nở thành những bông hoa rực rỡ của "Nhân Đạo", bình dị mà sâu sắc, ấm áp mà trường tồn.

Bản quyền sáng tác thuộc về Long thiếu, phát hành chính thức tại truyen.free.