Sau những ngày tháng cuồng phong bão táp, Thị Trấn An Bình dần hồi sinh, như một phượng hoàng lửa vươn mình từ tro tàn. Sáng muộn, nắng nhẹ trải vàng trên những mái ngói đã được sửa sang, gió mát từ dòng Thiên Giang mơn man qua từng con phố, mang theo hương đất ẩm và chút vị mặn của nước sông. Tại quán sách nhỏ của Tạ Trần, không khí vẫn giữ nguyên sự tĩnh lặng vốn có, dường như mọi biến động bên ngoài đều khó lòng xâm nhập vào thế giới riêng của những trang giấy cổ. Tiếng lật sách khe khẽ, tiếng bút lông của Tiểu An sột soạt trên giấy bản, tạo nên một bản hòa tấu êm đềm, là minh chứng cho sự trở lại của nhịp sống bình thường. Mùi giấy cũ, mực Tàu và một chút hương hoa nhài thoang thoảng từ lọ hoa trên bàn, quyện vào nhau, tạo nên một mùi hương đặc trưng của sự tri thức và an yên.

Tạ Trần ngồi bên cửa sổ, đôi mắt sâu thẳm lướt qua từng dòng chữ trên cuốn sách da dê đã ố màu thời gian. Thân hình y vẫn gầy gò, dáng vẻ thư sinh không chút cường tráng, nhưng ẩn chứa một nội lực tinh thần mạnh mẽ khó lường. Làn da trắng nhợt do ít tiếp xúc với nắng gió, càng làm nổi bật vẻ thanh tú, thoát tục của y. Mái tóc đen dài được buộc gọn gàng bằng một dải lụa đơn giản, không cầu kỳ. Y không chỉ đọc sách, mà dường như đang trò chuyện với những triết lý cổ xưa, những tư tưởng của người xưa, và rồi từ đó, y lại nhìn thấu vạn vật trong hiện tại. Tiếng rao hàng của người bán bánh từ con phố ngoài kia vọng vào, xa xăm và mơ hồ, chỉ như một nốt nhạc điểm xuyết vào bản hòa tấu yên bình của quán sách.

Tiểu An, ngồi đối diện, đang cặm cụi chép lại những đoạn văn mà Tạ Trần vừa giảng giải hôm qua. Gương mặt em gầy gò, đôi mắt toát lên vẻ thông minh và hiếu kỳ. "Tiên sinh," em khẽ hỏi, giọng nói non nớt nhưng đầy sự nghiêm túc, "con vẫn chưa hiểu hết ý nghĩa của câu 'vô thường sinh diệt, vạn pháp giai không' này. Nếu mọi thứ đều vô thường, vậy thì những nỗ lực của chúng ta trong trận lũ lụt vừa rồi, liệu có còn ý nghĩa gì không?"

Tạ Trần khẽ mỉm cười, đặt cuốn sách xuống. "Vô thường không có nghĩa là vô nghĩa, Tiểu An. Vô thường chỉ là bản chất của sự thay đổi. Dòng sông vẫn chảy, phù sa vẫn bồi đắp, nhưng chúng ta đã học được cách hòa hợp với nó, biến hiểm nguy thành cơ hội. Đó là sự thay đổi tích cực, là ý nghĩa mà chúng ta đã kiến tạo. Cuộc sống này, cũng như dòng sông kia, cần được thấu hiểu và thuận theo, chứ không phải chống lại."

Đúng lúc đó, tiếng bước chân quen thuộc vang lên trước cửa. Tôn Đại Thúc và Bà Lão Bán Trầu, hai gương mặt quen thuộc của Thị Trấn An Bình, bước vào. Tôn Đại Thúc, với gương mặt khắc khổ, bàn tay chai sạn và chiếc nón rơm quen thuộc, trông có vẻ mệt mỏi hơn thường ngày. Bà Lão Bán Trầu, lưng còng, miệng nhai trầu ��ỏ quạch, mái tóc bạc búi cao, vừa bước vào đã thở dài thườn thượt.

"Aiz, chào Tạ công tử, Tiểu An," Bà Lão Bán Trầu cất tiếng, giọng nói khàn khàn nhưng chứa đầy sự quan tâm. "Thị trấn mình vừa qua cơn hoạn nạn, tưởng chừng mọi sự đã yên, ai dè lại có chuyện khiến lòng người bất an."

Tôn Đại Thúc gật đầu phụ họa, dáng vẻ lam lũ của y càng thêm nặng trĩu. "Chính vậy đó, Tạ công tử. Chuyện thằng Trung, nó cứ làm chúng tôi lo lắng mãi không thôi. Sau trận lũ, mọi người ai cũng cùng nhau gánh vác, vậy mà nó cứ..." Y ngừng lại, lắc đầu ngao ngán.

Tạ Trần, với đôi mắt sâu thẳm luôn ánh lên vẻ tỉnh táo, suy tư, nhìn hai người hàng xóm. "Có chuyện gì về Trung vậy, hai vị?"

Bà Lão Bán Trầu nhổ bã trầu ra ngoài cửa sổ, rồi tiếp lời, giọng đầy vẻ thương cảm nhưng cũng xen lẫn chút bực bội. "Thằng Trung nó cứ vậy mãi, thuốc men không chịu uống, cơm cháo không chịu ăn. Hồi trẻ nó cũng là một thanh niên khỏe mạnh, siêng năng nhất vùng. Ai ngờ đâu cái bệnh ho lao quái ác nó hành hạ, rồi từ ngày người nhà nó bỏ đi, nó cứ như mất hồn. Giờ thì bệnh càng nặng, người càng gầy mòn, vậy mà cứ cố chấp. Hàng xóm láng giềng muốn giúp mà nó lại xua đuổi, không cho ai bén mảng."

"Đúng vậy," Tôn Đại Thúc tiếp lời, giọng nặng trĩu. "Đất có linh, người có tình. Chúng ta sống với nhau bao năm, ai cũng muốn giúp nó. Ông Chủ Tiệm Thuốc ngày nào cũng mang thuốc đến tận nơi, tự tay sắc thuốc cho nó, vậy mà nó lại đổ đi. Cơm cháo chúng tôi mang đến, nó cũng chẳng màng. Cứ đà này thì sớm muộn cũng..." Y không nói hết câu, nhưng ai cũng hiểu.

Tiểu An, nghe những lời đó, gương mặt lộ rõ vẻ lo lắng. "Tiên sinh, con thấy thương anh Trung quá. Hay chúng ta thử đến xem sao? Anh ấy có vẻ rất đau khổ."

Tạ Trần không trả lời ngay, y khẽ nhắm mắt, như đang lắng nghe một điều gì đó vô hình. Y cảm nhận được nỗi tuyệt vọng và sự cố chấp, nỗi đau khổ và sự cô lập đang bao trùm lấy Trung, như một màn sương mù dày đặc. "Căn bệnh đôi khi không chỉ nằm ở thể xác, mà còn ở nơi sâu thẳm hơn, nơi mà thuốc men khó lòng chữa trị, nơi mà những lời khuyên nhủ đôi khi trở nên vô nghĩa..." Giọng y trầm, điềm tĩnh, không mang theo một chút phán xét nào, chỉ có sự thấu hiểu. Y biết, đây không phải là một vấn đề có thể giải quyết bằng sức mạnh tập thể hay kế hoạch tài tình như trận lũ lụt vừa rồi. Đây là một cuộc chiến nội tâm, một mê cung mà chỉ người trong cuộc mới có thể tìm thấy lối ra.

Bà Lão Bán Trầu và Tôn Đại Thúc nhìn nhau, rồi lại nhìn Tạ Trần. Họ đã quá quen với những lời nói sâu sắc, đầy triết lý của y, dù đôi khi họ không thể hiểu hết. Nhưng họ tin vào Tạ Trần, tin vào sự minh triết của y.

"Đúng là vậy, Tạ công tử," Bà Lão Bán Trầu thở dài. "Ông Chủ Tiệm Thuốc nói, bệnh nhẹ thì uống thuốc, bệnh nặng thì cầu trời. Nhưng cái bệnh của thằng Trung, có lẽ là bệnh tâm rồi. Nó cứ giữ khư khư nỗi đau trong lòng, không chịu buông bỏ."

Tạ Trần khẽ mở mắt, đôi mắt sâu thẳm nhìn xa xăm, như đang thấu thị một điều gì đó vượt ra ngoài tầm mắt phàm tục. Y không nói thêm, chỉ lặng lẽ cầm lại cuốn sách. Y biết, để giúp Trung, cần phải thấu hiểu cội nguồn của sự chấp niệm, của nỗi tuyệt vọng đã ăn sâu vào tâm can y. Đây là một vấn đề 'nhân quả' khác, một sợi dây vô hình buộc chặt một linh hồn vào cõi đau khổ. Và Tạ Trần, với 'nhân quả chi nhãn' của mình, sẽ cần phải tìm cách gỡ rối, nhưng không phải bằng cách can thiệp trực tiếp, mà bằng cách khơi gợi, dẫn lối cho chính Trung tự mình tìm thấy con đường.

***

Buổi chiều, ánh nắng nhạt dần, không khí trở nên hanh khô hơn sau cơn lũ. Tạ Trần và Tiểu An bước đi trên con đường làng, không cố ý mà như vô tình, dẫn lối về phía nhà Trung. Ngôi nhà nhỏ nằm khuất trong một con hẻm vắng, cửa khép hờ, một vẻ tiêu điều, lạnh lẽo bao trùm. Ngay cả những cây cỏ dại mọc quanh nhà cũng dường như úa tàn hơn so với những nơi khác. Một mùi ẩm mốc khó chịu, lẫn với mùi thuốc bắc thoang thoảng, phảng phất trong không khí, càng làm tăng thêm sự u uất của không gian. Tiếng ho khan yếu ớt, nặng nhọc vọng ra từ bên trong, như tiếng chuông điểm báo cho một linh hồn đang dần lụi tàn.

Bầu không khí nặng nề, căng thẳng bao trùm cả con hẻm nhỏ. Tạ Trần và Tiểu An chưa kịp đến gần, đã thấy bóng dáng quen thuộc của Ông Chủ Tiệm Thuốc đứng trước cửa. Y là một người gầy gò, đeo kính, vẻ mặt hiền lành nhưng lúc này lại đầy vẻ lo lắng và bất lực. Trên tay y là một bát thuốc đã nguội lạnh, khói thuốc đã tan. Tôn Đại Thúc cũng đứng đó, cố gắng khuyên giải.

"Trung huynh," Ông Chủ Tiệm Thuốc nhẹ nhàng cất lời, giọng điệu đầy sự kiên nhẫn pha chút mệt mỏi. "Bệnh tình huynh thế này không uống thuốc sao khỏi được? Thuốc này là ta tự tay sắc, bỏ bao nhiêu công sức tìm kiếm thảo dược quý hiếm, huynh đừng đổ đi nữa."

Từ bên trong nhà, một giọng nói khàn đặc, yếu ớt nhưng đầy giận dữ và bất mãn vang lên. "Không cần! Các người cứ để ta yên! Sống thế này thà chết đi còn hơn! Thuốc thang gì nữa, có uống cả núi thuốc cũng có ích gì đâu! Cứ để ta chết đi cho xong!"

Một cánh tay gầy gò, xanh xao thò ra khỏi khe cửa, vung mạnh, gạt phắt bát thuốc trên tay Ông Chủ Tiệm Thuốc. Tiếng bát vỡ loảng xoảng, nước thuốc đen kịt bắn tung tóe trên nền đất ẩm ướt, tựa như máu vương vãi trên cát. Mùi thuốc đắng nồng nặc lan tỏa, càng làm không khí thêm phần ảm đạm.

"Anh Trung, đừng làm khó mọi người nữa," Tôn Đại Thúc lên tiếng, giọng nói đầy sự khổ tâm. "Ai cũng muốn tốt cho anh thôi mà. Mấy ngày nay anh đã không ăn không uống rồi. Cứ thế này thì làm sao chịu nổi?"

"Tốt cho ta?" Trung cất tiếng, giọng nói tràn ngập sự châm biếm và tuyệt vọng. "Tốt cho ta thì sao? Có ai hiểu được nỗi đau của ta không? Có ai biết ta đã mất đi những gì không? Các người cứ đi đi, đừng làm phiền ta nữa!" Rồi, với một tiếng "rầm" đầy giận dữ, Trung đóng sầm cánh cửa lại, khóa chặt mọi sự quan tâm, mọi tia hy vọng từ bên ngoài.

Tạ Trần không tiến lại gần. Y chỉ đứng quan sát từ xa, ánh mắt dán chặt vào cánh cửa gỗ đã cũ kỹ và khuôn mặt bất lực của Ông Chủ Tiệm Thuốc cùng Tôn Đại Thúc. Y không nói một lời nào, nhưng Tiểu An có thể cảm nhận được sự tập trung cao độ từ tiên sinh của mình.

"Ánh mắt ấy... không phải chỉ là b���nh tật..." Tạ Trần khẽ thì thầm, như nói với chính mình, như một lời nhận định thấu triệt. Y đã nhìn thấy ánh mắt ấy qua khe cửa khi Trung vung tay gạt bát thuốc. Một ánh mắt u tối, ẩn chứa sự bất lực và bất mãn, nhưng sâu thẳm hơn, là một nỗi tuyệt vọng cố chấp, một niềm kiêu hãnh đã bị nghiền nát, một tổn thương tâm lý sâu sắc mà không ai hay biết. Cái bệnh của Trung không chỉ là ho lao, mà là một sự tan vỡ từ bên trong, một sự từ chối cuộc sống.

Ông Chủ Tiệm Thuốc cúi xuống, nhặt những mảnh bát vỡ, gương mặt hiện rõ vẻ chán nản. "Ta đã làm tất cả những gì có thể rồi. Y thuật có thể chữa thân bệnh, nhưng tâm bệnh thì..." Y lắc đầu, bỏ dở câu nói, thể hiện sự bất lực hoàn toàn.

Tôn Đại Thúc vỗ vai Ông Chủ Tiệm Thuốc, giọng nói đầy vẻ đồng cảm. "Thôi thì, cứ để nó yên một lát. Có lẽ nó cần thời gian. Nhưng cứ thế này mãi thì..." Cả hai người hàng xóm đều quay lưng bước đi, bóng dáng họ xiêu vẹo dưới ánh nắng chiều, mang theo sự thất vọng và một nỗi buồn khó tả.

Tiểu An nhìn theo họ, rồi lại nhìn về cánh cửa đóng chặt của nhà Trung. "Tiên sinh, anh ấy thật đáng thương. Nhưng sao anh ấy lại từ chối mọi sự giúp đỡ vậy ạ?"

Tạ Trần không trả lời ngay. Y vẫn đứng đó, như một pho tượng, đôi mắt vẫn hướng về ngôi nhà nhỏ. Trong tâm trí y, 'nhân quả chi nhãn' đang hoạt động không ngừng, cố gắng xâu chuỗi những mảnh ghép rời rạc của cuộc đời Trung. Một người đàn ông từng khỏe mạnh, siêng năng, giờ đây lại bị bệnh tật hành hạ, bị người thân bỏ rơi, và tự nhốt mình trong bóng tối của sự tuyệt vọng. Đây không chỉ là bệnh tật thông thường, đây là một 'chấp niệm' sâu sắc, một 'phá cục' của tâm hồn. Tạ Trần biết, để phá vỡ cục diện này, không thể dùng sức mạnh hay sự ép buộc. Nó cần một sự thấu hiểu sâu sắc hơn, một tia sáng có thể soi rọi vào nơi tối tăm nhất của trái tim Trung. Cái giá của sự cô lập, của việc từ chối kết nối con người, đang được Trung trả bằng chính sinh mệnh của mình.

***

Hoàng hôn buông xuống, nhuộm đỏ cả một góc trời. Tại Quán Trà Vọng Giang, không khí trở nên yên bình và thư thái lạ thường. Quán trà được xây dựng bằng gỗ đơn giản, có một ban công nhỏ nhìn thẳng ra dòng Thiên Giang đã trở nên hiền hòa. Tiếng nước sông chảy êm đềm, tiếng chim hót líu lo trong rặng tre ven bờ, và tiếng nói chuyện nhỏ nhẹ của vài ba khách quen, hòa vào tiếng pha trà thanh tao của Lão Quán Chủ, tạo nên một bản nhạc xoa dịu lòng người. Mùi trà thơm dịu, mùi nước sông trong lành và mùi hoa cỏ dại ven bờ, tất cả quyện vào nhau, đánh thức mọi giác quan.

Tạ Trần và Tiểu An ngồi ở một góc khuất trên ban công, nhâm nhi chén trà nóng. Gió nhẹ mơn man qua mái tóc của Tạ Trần, khiến vài sợi tóc đen nhánh bay bay. Ánh mắt y vẫn tĩnh lặng, nhưng sâu thẳm hơn, dường như đang chiêm nghiệm về một điều gì đó vô cùng phức tạp. Tiểu An, sau một ngày chứng kiến sự bất lực của người hàng xóm trước căn bệnh của Trung, cũng trở nên trầm tư hơn.

Không xa lắm, Tôn Đại Thúc và Ông Chủ Tiệm Thuốc cũng đang ngồi, vẫn còn bàn tán về Trung. Gương mặt họ vẫn mang vẻ chán nản, dù chén trà nóng đã giúp họ ấm lòng phần nào.

"Thật không hiểu nổi," Tôn Đại Thúc lắc đầu, giọng nói đầy vẻ bất lực. "Rõ ràng là muốn giúp mà cứ bị đẩy ra. Chắc là ông trời định vậy, số phận nó đã vậy rồi."

Ông Chủ Tiệm Thuốc đặt chén trà xuống, thở dài thườn thượt. "Y thuật có thể chữa thân bệnh, nhưng tâm bệnh thì... khó lắm. Thuốc thang chỉ có tác dụng khi người bệnh chịu hợp tác. Nếu trái tim đã khép kín, thì thần dược cũng vô dụng thôi."

Tạ Trần khẽ đặt chén trà xuống bàn, tiếng sứ chạm gỗ thanh thoát vang lên. Y nhìn về phía dòng sông đang chảy xuôi, ánh mắt xa xăm. "Nếu một dòng sông bị chặn, nước sẽ dâng lên tìm lối thoát. Nếu không có lối thoát, nó sẽ tạo ra một lối đi mới, hoặc tràn bờ, gây ra tai ương. Nhưng nếu một trái tim bị khép kín, nó sẽ không tìm lối thoát ra bên ngoài, mà sẽ tìm cách tự hủy diệt từ bên trong." Y quay lại nhìn Ông Chủ Tiệm Thuốc và Tôn Đại Thúc, rồi nhìn Tiểu An, đôi mắt chứa đầy sự thấu hiểu. "Đâu là lối thoát cho một trái tim đã tự nguyện giam cầm mình trong bóng tối?"

Tiểu An, chăm chú lắng nghe, khẽ hỏi: "Lối thoát... là gì ạ, tiên sinh? Có phải là tình thương của mọi người không?"

Tạ Trần khẽ mỉm cười, một nụ cười khó hiểu nhưng ánh mắt lại chứa đầy sự thấu hiểu. "Tình thương là ánh sáng, Tiểu An. Nhưng nếu cánh cửa đã đóng chặt, ánh sáng cũng khó lòng xuyên qua. Để ánh sáng vào được, cánh cửa phải tự mình hé mở. Và để nó hé mở, người bên trong cần phải có đủ ý chí, đủ niềm tin vào một điều gì đó." Y chậm rãi nhấp một ngụm trà, cảm nhận vị chát nhẹ và hương thơm dịu dàng lan tỏa trong miệng, như đang nhấm nháp chính triết lý mình vừa nói.

Tôn Đại Thúc và Ông Chủ Tiệm Thuốc im lặng, suy ngẫm lời Tạ Trần. Họ đã trải qua những trận lũ, đã chứng kiến sự đoàn kết của phàm nhân, nhưng cái vấn đề của Trung, lại là một thử thách khác, một bài toán khó hơn nhiều. Nó không liên quan đến vật chất hay sức mạnh, mà là về bản chất của nỗi đau, của sự chấp niệm.

"Chúng ta đã cố gắng hết sức," Ông Chủ Tiệm Thuốc nói, giọng nói vẫn còn chút bất lực. "Nhưng có lẽ, có những căn bệnh mà y thuật của phàm nhân không thể chạm tới."

Tạ Trần nhìn ra dòng sông, nơi ánh hoàng hôn đang vẽ nên những dải màu kỳ ảo. "Y thuật có thể chữa trị thân thể, nhưng để 'chữa lành' một trái tim, cần nhiều hơn thế. Nó cần sự thấu hiểu cội nguồn của nỗi đau, cần sự kiên nhẫn để chờ đợi, và đôi khi, cần một sự kiện, một lời nói, một ánh mắt có thể chạm đến nơi sâu thẳm nhất của linh hồn." Y biết, sự phức tạp của tâm lý con người và những vấn đề nội tại không thể giải quyết bằng sức mạnh hay vật chất, ngay cả trong một kỷ nguyên 'bình thường' mới mà Nhân Gian đang hướng tới. Tạ Trần sẽ phải đối mặt với nhiều trường hợp cá nhân đòi hỏi sự thấu hiểu sâu sắc hơn là những giải pháp cộng đồng.

Y quay sang Tiểu An, khẽ xoa đầu em. "Con thấy đấy, Tiểu An. Con người ta, ai cũng có những 'nghiệp chướng' của riêng mình, những 'nhân quả' đã gieo trồng từ lâu. Bệnh tật đôi khi chỉ là biểu hiện bên ngoài của một vết thương sâu hơn. Và để chữa lành, không phải là gượng ép, m�� là khơi gợi, là giúp họ tự mình tìm thấy ánh sáng, tự mình phá vỡ 'chấp niệm' đang giam hãm mình." Y ngừng lại, nhìn về phía chân trời, nơi mặt trời đang dần chìm xuống. "Đây là cái giá của sự cô lập, Tiểu An, cái giá của việc từ chối mọi sự kết nối. Và con người, cuối cùng, vẫn cần đến sự kết nối với đồng loại để vượt qua nỗi đau. Đó mới là ý nghĩa của 'nhân tính', của 'nhân gian'."

Tạ Trần biết, những mối quan hệ và sự tin tưởng đã được xây dựng sau trận lũ lụt, đó là nền tảng vững chắc cho cộng đồng. Nhưng giờ đây, y lại chứng kiến một khía cạnh khác của con người, nơi mà nền tảng ấy dường như vô dụng. Đây là một bài học mới, một bước tiến nữa trong hành trình khám phá chiều sâu triết lý của cuộc sống bình thường. Sự luân hồi của vạn vật, các thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, từng bước một, từng sự kiện một, không ngừng nghỉ. Và Tạ Trần, với 'nhân quả chi nhãn' của mình, sẽ tiếp tục là người quan sát, người gợi mở, nhưng không phải là người ra tay tr��c tiếp, để Nhân Gian tự mình viết nên câu chuyện của mình, từng trang một, từng số phận một.

Truyện nguyên tác của Long thiếu, được công bố độc quyền tại truyen.free.