Ánh nắng ban mai hiếm hoi của một buổi sáng muộn, yếu ớt xuyên qua khung cửa sổ mộc mạc của quán sách, vẽ nên những vệt sáng vàng nhạt trên nền gỗ đã cũ kỹ. Trong không khí thoang thoảng mùi giấy mục, mực tàu và chút hương trà thanh khiết, Tạ Trần trầm tĩnh ngồi sau quầy, tay nhẹ nhàng lật một trang sách cổ. Thư Đồng Tiểu An, với thân hình gầy gò và đôi mắt toát lên vẻ thông minh, đang cặm cụi lau dọn những kệ sách cao, tiếng khăn vải cọ xát vào gỗ nghe khe khẽ, đều đặn. Bên ngoài, gió nhẹ luồn qua những con phố yên tĩnh của Thị Trấn An Bình, mang theo hơi lạnh se sắt của buổi sớm và chút bụi đường vô định.

Cánh cửa quán sách khẽ mở, mang theo một luồng gió lạnh hơn và hai bóng người quen thuộc bước vào. Đó là Trưởng Thôn Dương và một Lão Nông khác từ Thôn Vân Sơn, người đã từng cùng ông đến đây. Trưởng Thôn Dương, gương mặt khắc khổ nay lại hằn sâu thêm những nếp nhăn của sự lo toan, ánh mắt mang vẻ mệt mỏi cùng cực, nhưng vẫn cố giữ lấy chút kiên nghị còn sót lại. Bộ y phục vải thô của ông đã sờn cũ, nhuốm màu đất và bụi đường, tựa như gánh nặng của cả một thôn làng đang đè nặng lên đôi vai gầy guộc. Lão Nông đi cùng, với làn da đen sạm, tay chân chai sạn và chiếc nón lá đội trĩu trên đầu, cũng không giấu nổi vẻ chán nản, mệt mỏi. Bước chân họ nặng nề, dường như mỗi bước đi đều tiêu hao thêm một phần nhỏ của niềm hy vọng.

Tạ Trần ngẩng đầu, ánh mắt sâu thẳm khẽ lướt qua hai vị khách. Anh không nói gì, chỉ khẽ gật đầu mời họ ngồi xuống chiếc ghế gỗ đối diện quầy. Tiểu An, thấy khách, lập tức dừng tay, lặng lẽ đi pha ấm trà nóng hổi, đặt trước mặt Trưởng Thôn Dương và Lão Nông, khói trà bốc lên nghi ngút, mang theo hương thơm dịu nhẹ, phần nào làm dịu đi không khí căng thẳng.

Trưởng Thôn Dương thở dài, một tiếng thở dài nặng trĩu chất chứa bao ưu tư. Ông nhìn Tạ Trần, ánh mắt đầy vẻ bối rối và có chút hổ thẹn. "Thưa tiên sinh," ông khẽ nói, giọng khàn đặc vì những đêm dài mất ngủ và sự thất vọng. "Chúng tôi... chúng tôi đã cố gắng làm theo lời ngài. Dân làng đã cùng nhau đào kênh, tìm mạch nước ngầm. Niềm tin và sự đoàn kết cũng đã được nhen nhóm trở lại, nhất là sau khi chúng tôi đã nhận ra sự mê muội của mình và đuổi kẻ lừa đảo đi."

Ông dừng lại, nuốt khan, ánh mắt đảo qua Lão Nông bên cạnh, rồi lại nhìn Tạ Trần với một sự tuyệt vọng không thể che giấu. "Nhưng hạn hán... hạn hán vẫn quá nặng nề. Suốt mấy tuần qua, đất đai vẫn khô cằn, nứt nẻ. Những mạch nước chúng tôi tìm thấy chỉ là những dòng nhỏ yếu ớt, không đủ tưới tiêu cho đồng ruộng, không đủ làm dịu cơn khát của bao người. Nước vẫn không thấy đâu, tiên sinh ạ. Lòng người... lòng người lại bắt đầu lung lay rồi."

Lão Nông bên cạnh, nãy giờ vẫn im lặng, giờ mới cất tiếng, giọng ông ta mang vẻ uể oải, gần như là van nài. "Thưa tiên sinh, những lời đồn đại về 'long mạch khô kiệt', về 'thần linh trừng phạt' lại xuất hiện. Có người còn nói, là do chúng ta đã làm sai điều gì đó, chọc giận thần linh, nên ngài ấy không ban mưa. Lại có người muốn... muốn mời thầy cúng về làm phép, để cầu xin trời đất, để chuộc tội..." Ánh mắt ông ta thoáng qua một tia sợ hãi, một nỗi sợ hãi nguyên thủy trước những thế lực siêu nhiên mà con người không thể hiểu thấu hay kiểm soát. Nó là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy, dù đã được thức tỉnh một lần, nhưng trong sâu thẳm tâm hồn những người phàm trần này, niềm tin vào điều huyền bí vẫn như một hạt giống ngủ vùi, chỉ chờ cơ hội để nảy mầm trở lại khi đối mặt với nghịch cảnh tột cùng.

Tạ Trần lắng nghe một cách chăm chú, ánh mắt anh không hề biểu lộ sự ngạc nhiên hay thất vọng. Anh đã nh��n thấu những vòng lặp nhân quả này từ lâu, biết rằng lòng người vốn mong manh, dễ dao động. Niềm tin vào sức mình, vào trí tuệ của phàm nhân, cần thời gian để bén rễ, để trưởng thành, và để chống lại sự cám dỗ của những giải pháp dễ dàng, dù là hão huyền, mà những lời đồn đại mê tín mang lại. Anh khẽ nhấp một ngụm trà, hơi nóng lan tỏa trong vòm miệng, làm dịu đi sự căng thẳng của bầu không khí. Mùi trà thơm nhẹ quyện lẫn với mùi giấy cũ, tạo nên một không gian tĩnh tại, đối lập hoàn toàn với sự hỗn loạn và lo âu đang diễn ra trong lòng hai vị khách.

Tạ Trần biết, đây không phải là lúc để trách móc hay phán xét. Mà là lúc để gieo thêm những hạt giống của lý trí, của sự kiên trì, vào mảnh đất tâm hồn đang khô cằn của họ. Anh nhìn sâu vào đôi mắt mệt mỏi của Trưởng Thôn Dương, cố gắng truyền đi một luồng sức mạnh thầm lặng, một sự thấu hiểu vô ngôn. Những lời họ nói, những nỗi lo âu họ mang đến, đều là những biểu hiện tự nhiên của con người khi đứng trước một tai ương vượt quá khả năng kiểm soát của họ. Cái gọi là 'mê tín' hay 'tin vào thần linh' chỉ là một cách để con người tìm kiếm một điểm tựa, một lời giải thích, khi mọi nỗ lực hữu hình dường như trở nên vô vọng. Đó là một phần của 'nhân quả' trong lòng người, một chấp niệm khó buông bỏ khi đối mặt với sự vô thường của vạn vật.

Tạ Trần đặt chén trà xuống bàn, tiếng sứ chạm gỗ nghe khẽ khàng, nhưng đủ để thu hút sự chú ý của Trưởng Thôn Dương và Lão Nông. Ánh mắt anh nhìn thẳng vào họ, không chút hoài nghi, cũng không chút khinh miệt, chỉ có một sự điềm tĩnh lạ thường. Thư Đồng Tiểu An đứng bên cạnh, chăm chú lắng nghe, đôi mắt to tròn ánh lên vẻ hiếu kỳ, muốn biết tiên sinh sẽ nói gì để hóa giải những nỗi lo lắng tưởng chừng không có lối thoát này. Cậu bé hiểu rằng, mỗi lần Trưởng Thôn Dương đến đây, những câu chuyện, những lời khuyên của tiên sinh đều mang một ý nghĩa sâu xa, không chỉ dành cho dân làng mà còn là bài học cho chính cậu.

Tạ Trần khẽ hắng giọng, âm điệu trầm và điềm tĩnh, tựa như dòng suối mát lành chảy qua miền đất khô cằn. "Chuyện xưa kể rằng," anh bắt đầu, giọng nói mang theo một sự an ủi kỳ lạ, "có một ngôi làng nọ cũng gặp phải nạn hạn hán kinh hoàng, kéo dài ròng rã nhiều năm trời. Cây cối héo úa, sông suối cạn khô, đất đai nứt nẻ thành từng mảng lớn, tựa như một vết thương lòng của nhân gian. Dân làng, cũng giống như các vị bây giờ, ban đầu đã cùng nhau cố gắng đào giếng, dẫn nước từ những khe suối xa xôi. Nhưng rồi, khi mọi nỗ lực đều không mang lại kết quả tức thì, họ dần nản lòng. Sự tuyệt vọng bao trùm, và họ bắt đầu quay sang cầu trời khấn Phật, làm lễ tế thần, thậm chí là đổ lỗi cho nhau, cho rằng có người đã phạm phải tội lỗi nào đó khiến thần linh nổi giận."

Trưởng Thôn Dương và Lão Nông chăm chú lắng nghe, nét mặt họ dần giãn ra, không còn căng thẳng như trước. Câu chuyện của Tạ Trần, dù mới bắt đầu, đã chạm đến đúng nỗi lòng của họ, đúng những gì họ đang trải qua. Họ thấy chính mình trong đó, thấy sự nản lòng, sự mê tín và cả sự chia rẽ đã từng nhen nhóm trong làng mình.

"Nhưng trong ngôi làng ấy," Tạ Trần tiếp lời, ánh mắt anh nhìn xa xăm, tựa như đang thực sự thấy hình ảnh của lão nông trong câu chuyện, "lại có một lão nông già. Ông ấy không giàu có, cũng không có sức mạnh phi phàm, nhưng ông có một trái tim kiên nhẫn và một đôi mắt biết quan sát. Ngày ngày, trong khi những người khác tụ tập cầu khấn hay than vãn, ông lại lặng lẽ ra đồng. Ông không cầu khấn, không than vãn, mà chỉ lặng lẽ quan sát từng thay đổi nhỏ nhất của đất đai, cây cỏ và thời tiết."

"Ông lão để ý những loại cỏ dại nào vẫn xanh tốt lạ thường dù xung quanh khô cằn. Ông nhìn những cây cổ thụ già cỗi, xem lá của chúng có còn tươi tắn hay không, và rễ của chúng bám sâu đến đâu. Ông để ý những đàn kiến, xem chúng đi về hướng nào, có mang theo những hạt đất ẩm hay không. Ông quan sát những con chim, xem chúng có tập trung ở một nơi nào đó không, và cả hướng gió thổi, sự thay đổi của sương đêm. Ông tin rằng, thiên địa vạn vật đều có quy luật của nó, và nếu con người đủ kiên nhẫn để lắng nghe, để quan sát, tự nhiên sẽ hé lộ những bí mật của mình."

Tạ Trần dừng lại một chút, để cho những lời mình nói thấm sâu vào tâm trí của hai vị khách. Ông nhìn thấy sự suy tư trên gương mặt Trưởng Thôn Dương, ánh mắt Lão Nông cũng không còn vẻ hoang mang mà đã ánh lên một sự tập trung lạ thường.

"Dần dần," Tạ Trần tiếp tục, giọng anh vẫn đều đều, nhưng chứa đựng một sức mạnh thuyết phục thầm lặng, "sau nhiều tháng ròng rã, sau vô vàn ngày đội nắng dầm sương, ông lão đã phát hiện ra một điều kỳ lạ. Có một cụm cỏ dại đặc biệt, ở một góc khuất ít người chú ý, mà lá của chúng vẫn xanh tươi một cách bất thường. Ông lão bắt đầu đào ở đó. Không phải đào một cách vội vã, mà đào một cách cẩn trọng, từng chút một, quan sát từng lớp đất, từng viên đá."

"Và rồi, sau bao nỗ lực không ngừng nghỉ, ông đã tìm thấy! Một mạch nước ngầm nhỏ, không lớn lao như con sông, nhưng đủ để cứu sống cụm cỏ ấy, và quan trọng hơn, đủ để nhen nhóm một niềm hy vọng mới cho cả làng. Ông lão đã tìm thấy mạch nước ấy, không phải nhờ thần linh ban phép, không phải nhờ lời nguyền nào được hóa giải, mà là nhờ sự kiên trì không mệt mỏi, sự thấu hiểu tự nhiên, và niềm tin vào chính khả năng quan sát của mình. Ông đã tìm ra 'phép màu' của riêng mình, từ chính đôi mắt, đôi tay và trí tuệ của một phàm nhân."

Tạ Trần đặt tay lên bàn, ánh mắt anh nhìn thẳng vào Trưởng Thôn Dương, như muốn truyền tải toàn bộ ý nghĩa của câu chuyện ngụ ngôn này. "Phép màu không phải từ trời ban, hay từ những lời nguyện cầu vô vọng. Phép màu, đôi khi, nằm ngay trong sự kiên trì của lòng người, trong khả năng quan sát tinh tế, và trong sự thấu hiểu những quy luật vận hành của vạn vật. 'Long mạch khô kiệt' hay 'thần linh trừng phạt' có thể là cách giải thích dễ dàng nhất cho những điều chúng ta chưa hiểu, cho những khó khăn chúng ta chưa thể vượt qua ngay lập tức. Nhưng liệu có một 'long mạch' nào đó mà chúng ta chưa đủ kiên nhẫn để tìm, chưa đủ tinh tế để nhận ra những dấu hiệu nhỏ nhất của nó, hay 'thần linh' mà chúng ta lại không biết 'ngôn ngữ' của họ, tức là quy luật vận hành thâm sâu của tự nhiên?"

Lời nói của Tạ Trần không phải là mệnh lệnh, cũng không phải là sự chỉ trích. Nó là những câu hỏi gợi mở, những cánh cửa mở ra một lối tư duy mới, buộc người nghe phải tự suy ngẫm, tự tìm lấy câu trả lời trong chính lòng mình. Anh không ban phát 'phép màu', mà gieo hạt giống của 'nhân đạo', của sự tự lực và trí tuệ phàm trần. Trưởng Thôn Dương và Lão Nông lắng nghe, nét mặt họ dần giãn ra, những tia hy vọng mới, không phải từ sự mê tín mà từ niềm tin vào chính mình, bắt đầu lóe lên trong ánh mắt mệt mỏi. Họ nhận ra rằng, điều họ thiếu không phải là sức mạnh siêu nhiên, mà là sự kiên trì, sự quan sát tỉ mỉ và một niềm tin vững chắc vào khả năng của con người.

Ánh nắng chiều tà bắt đầu buông xuống trên Thị Trấn An Bình, nhuộm vàng những mái nhà ngói cổ kính và phản chiếu lên những trang sách cũ trong quán. Không khí trong quán sách trở nên tĩnh lặng hơn, chỉ còn tiếng gió khẽ xào xạc bên ngoài và tiếng bút của Tiểu An vẫn đều đều ghi chép lại những lời tiên sinh vừa nói, như thể cậu bé muốn lưu giữ t���ng khoảnh khắc của sự giác ngộ.

Sau khi Tạ Trần kết thúc câu chuyện và những lời gợi mở sâu sắc của mình, Trưởng Thôn Dương và Lão Nông trầm ngâm một lúc lâu. Họ cúi đầu, dường như đang tiêu hóa từng câu chữ, từng ý nghĩa mà Tạ Trần muốn truyền tải. Nỗi lo âu, sự hoang mang vẫn còn đó, nhưng đã nhường chỗ cho một tia sáng của sự hiểu biết, một nhận thức mới về con đường mà họ nên đi.

Rồi, Trưởng Thôn Dương ngẩng đầu lên, ánh mắt đã không còn vẻ tuyệt vọng mà thay vào đó là sự sáng tỏ và một quyết tâm mới được hun đúc. Ông trịnh trọng chắp tay, cúi đầu thật sâu về phía Tạ Trần. "Lời tiên sinh nói, thật khiến Dương mờ mịt được khai sáng. Chúng tôi đã quá vội vàng tìm kiếm phép màu từ cõi xa xôi, từ những thế lực siêu nhiên mà quên đi chính con mắt tinh tường và đôi tay cần mẫn của mình. Chúng tôi đã quên mất lời dạy của tổ tiên, rằng chỉ có lao động chân chính và sự kiên trì mới mang lại thành quả."

Lão Nông bên cạnh cũng gật đầu lia lịa, ánh mắt ông ta ánh lên vẻ hối lỗi. "Đúng vậy, tiên sinh. Chúng tôi đã quá nôn nóng. Chúng tôi đã quên rằng 'một hạt gạo làm ra, bao nhiêu giọt mồ hôi rơi xuống'. Ngay cả việc đào một cái giếng cũng cần sự kiên nhẫn vô bờ bến, chứ đừng nói đến việc tìm ra mạch nước ngầm ẩn sâu trong lòng đất." Ông ta nhớ lại câu nói của chính mình, một lời nói chất phác nhưng chứa đựng triết lý sâu sắc của người nông dân, và chợt nhận ra mình đã quên đi chính lời mình đã nói.

Trưởng Thôn Dương tiếp lời, giọng ông giờ đã mạnh mẽ và dứt khoát hơn. "Chúng tôi sẽ trở về, tiên sinh ạ. Chúng tôi sẽ không chỉ đào bới một cách vô định nữa. Chúng tôi sẽ cùng nhau, cả làng, tiếp tục quan sát, tiếp tục tìm kiếm những dấu hiệu nhỏ nhất của mạch nước, như lão nông trong câu chuyện của tiên sinh đã làm. Chúng tôi sẽ tin vào chính sức lực, trí tuệ và sự đoàn kết của dân làng mình. Không có phép thuật nào vĩ đại hơn sự kiên cường của con người khi đối mặt với nghịch cảnh."

Tạ Trần mỉm cười nhẹ, nụ cười ẩn chứa một sự hài lòng thầm lặng. Anh gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ tán thưởng. "Thiên địa vạn vật đều có quy luật của nó, dù là hiển hiện hay ẩn sâu. Con người cũng vậy, có quy luật của sự sinh tồn, của sự phát triển. Đừng sợ hãi những điều chưa hiểu, đừng vội vàng gán cho chúng những cái tên xa vời như 'lời nguyền' hay 'ý chỉ thần linh'. Hãy kiên trì tìm hiểu, hãy dùng trí tuệ và sự quan sát để khám phá. Rồi các ngươi sẽ thấy, giải pháp nằm ngay trước mắt, không phải ở cõi xa xôi nào cả. Những hạt giống của trí tuệ và kiên trì, một khi đã được gieo trồng và chăm sóc cẩn thận, sẽ đơm hoa kết trái, mang lại sự sống cho Thôn Vân Sơn, và cả cho những thế hệ mai sau."

Ông đứng dậy, khẽ chắp tay tiễn biệt Trưởng Thôn Dương và Lão Nông. Hai người họ một lần nữa cúi đầu cảm ơn, rồi quay lưng bước ra khỏi quán sách. Bước chân họ lần này không còn nặng nề hay tuyệt vọng như khi mới đến, mà mang theo một sự nhẹ nhõm, một niềm tin mới, vững vàng hơn, thực tế hơn. Bóng dáng hai người khuất dần vào ánh hoàng hôn đang buông xuống, để lại phía sau một con đường đất bụi và một quán sách tĩnh lặng.

Tạ Trần đứng nhìn theo họ, ánh mắt anh sâu thẳm, tựa như đang nhìn xuyên qua thời gian và không gian. Anh biết, hành trình của Thôn Vân Sơn vẫn còn nhiều gian nan, những thách thức của thiên nhiên khắc nghiệt và sự cám dỗ của mê tín dị đoan sẽ không dễ dàng biến mất. Nhưng mỗi lần như thế, mỗi khi con người đứng lên, tự tìm lối thoát cho mình bằng trí tuệ và sự kiên cường, thì triết lý 'Nhân Đạo' lại được củng cố thêm một tầng. Sự kiên trì trong việc áp dụng các giải pháp thực tế của Thôn Vân Sơn, dù chậm rãi, sẽ dần mang lại kết quả, củng cố niềm tin vào 'Nhân Đạo' và làm suy yếu ảnh hưởng của mê tín một cách tự nhiên.

Khả năng của Tạ Trần trong việc 'gợi mở' và 'thức tỉnh' tư duy của người khác, không trực tiếp ban phát sức mạnh hay phép màu, mà dẫn dắt họ tự tìm ra chân lý, chính là yếu tố then chốt trong việc xây dựng nền móng cho kỷ nguyên 'Bình Thường Vĩnh Cửu'. Một kỷ nguyên mà ở đó, con người không còn trông chờ vào tiên đạo hay những thế lực siêu nhiên, mà tự chủ vận mệnh của mình, kiến tạo giá trị từ chính nhân gian. Tạ Trần biết, những vấn đề tương tự như hạn hán, thiên tai, hay sự trỗi dậy của mê tín sẽ còn tiếp tục xuất hiện ở các cộng đồng khác trên khắp Nhân Gian. Và anh, vẫn sẽ là 'điểm neo nhân quả' thầm lặng ấy, tiếp tục vai trò cố vấn, dẫn dắt họ theo con đường lý trí và thực tế.

Thư Đồng Tiểu An, sau khi dọn dẹp xong, ngước lên nhìn Tạ Trần, ánh mắt hiếu kỳ nhưng cũng đầy vẻ ngưỡng mộ. Cậu bé không nói gì, nhưng trong lòng đã ghi nhớ những lời tiên sinh, những câu chuyện ngụ ngôn và những triết lý sâu sắc về lòng người, về quy luật của vạn vật. Cậu bé biết, đó không chỉ là những lời khuyên cho dân làng Thôn Vân Sơn, mà còn là những bài học về sự luân hồi của vạn vật, về cách mà các thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, không phải bằng cách chạy theo sức mạnh hư ảo, mà bằng cách kiến tạo giá trị từ chính nhân gian. Tạ Trần khẽ xoa đầu Tiểu An, rồi quay lại với cuốn sách cổ trên tay, tựa như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Nhưng trong sâu thẳm, anh biết rằng, một hạt giống nữa đã được gieo, và dòng chảy của nhân quả vẫn đang lặng lẽ chuyển động, định hình tương lai của Thập Phương Nhân Gian.

Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, được phát hành độc quyền tại truyen.free.