Dưới ánh trăng thanh và ngàn sao lấp lánh, quán sách nhỏ của Tạ Trần chìm trong sự yên bình tuyệt đối. Tuy nhiên, trong không gian ấy, một sự chuyển động vô hình đang diễn ra, một sự thay đổi trong tâm thức của một cậu bé, một dấu hiệu nhỏ nhưng đầy ý nghĩa cho một kỷ nguyên mới, nơi những câu hỏi của thanh xuân sẽ được giải đáp không bằng quyền năng, mà bằng trí tuệ và sự thấu hiểu. Tiểu An, với ánh mắt giờ đây đã tràn đầy sự suy ngẫm, nhìn về phía tiệm của Lão Tiệm Cầm, trong lòng thầm hứa sẽ tìm hiểu về những giai điệu cổ xưa, về những c��u chuyện ẩn chứa trong từng thớ gỗ, từng dây đàn. Con đường dung hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa cũ và mới, có lẽ sẽ bắt đầu từ chính những bước chân nhỏ bé ấy.

***

Sáng hôm sau, khi những tia nắng đầu tiên còn đang rụt rè len lỏi qua các mái ngói rêu phong của Thị Trấn An Bình, nhuộm vàng những con đường lát đá còn ướt sương đêm, Tiểu An đã thức dậy. Cậu bé không còn vẻ lờ đờ thường thấy của một đứa trẻ vừa thoát khỏi giấc ngủ sâu. Thay vào đó, một sự bừng tỉnh, một nguồn năng lượng mới dường như đã nảy nở trong tâm hồn cậu. Cậu mang theo bên mình cuốn sách mà Tạ Trần đã dùng để minh họa cho bài học tối qua – một bản sao chép cổ xưa về “Vô Vi Chi Đạo,” những trang giấy đã ngả màu thời gian, tỏa ra một mùi hương đặc trưng của mực và bụi bặm. Cuốn sách không nặng, nhưng đối với Tiểu An lúc này, nó chứa đựng cả một vũ trụ triết lý đang chờ cậu khám phá.

Tiểu An bước đi chậm rãi trên con đường chính của thị trấn, lắng nghe những âm thanh quen thuộc của một ngày mới b���t đầu: tiếng rao hàng của bà lão bán bánh bao, tiếng lạch cạch của xe ngựa chở hàng từ các làng lân cận, và xa xa là tiếng mài dao đều đặn của người thợ rèn. Mùi hương của thức ăn mới nấu, mùi gỗ mục, và mùi đất ẩm sau sương đêm hòa quyện vào nhau, tạo nên một bản giao hưởng quen thuộc của cuộc sống phàm trần. Cậu bé cảm thấy tâm trí mình vẫn còn quay cuồng với những lời Tạ Trần đã nói. "Mỗi vật phẩm đều có linh hồn, mỗi sự 'lặp lại' đều mang theo tinh thần..." Câu nói đó cứ vang vọng, khiến cậu nhìn mọi thứ xung quanh bằng một ánh mắt khác, sâu sắc hơn. Cậu chợt nhận ra, ngay cả tiếng rao hàng của bà lão bán bánh bao, lặp đi lặp lại mỗi sáng, cũng mang theo một tinh thần bền bỉ, một câu chuyện về sự cần mẫn và nuôi sống gia đình.

Khi đến gần quảng trường nhỏ ở trung tâm thị trấn, nơi có một cây đa cổ thụ rợp bóng và vài quán trọ, tiệm ăn san sát, Tiểu An bỗng khựng lại. Từ phía một góc quán trà, cậu nghe thấy tiếng nói chuyện ồn ào của một nhóm thanh niên. Đó là Tiểu Hoạt Bát và đám bạn của cậu ta. Chúng đang vây quanh một bàn trà cũ kỹ, tay cầm những chiếc bánh bao còn nóng hổi, miệng không ngừng cười đùa, bàn tán. Khuôn mặt Tiểu Hoạt Bát, vốn nhỏ bé và lanh lợi, giờ đây ánh lên vẻ tự mãn khi cậu ta cất tiếng: "Lão Tiệm Cầm lại bày cái trò cúng bái đàn cổ gì đó nữa rồi. Vừa tốn thời gian vừa chẳng có ích gì! Chẳng nhẽ cứ phải theo cái cũ rích ấy mãi sao? Người ngoài nhìn vào chắc cười chê cho!"

Một thanh niên khác, với mái tóc bồng bềnh và vẻ mặt có phần bồng bột, phụ họa: "Đúng đó! Thời buổi bây giờ, ai còn nghe mấy bản nhạc cổ lỗ sĩ đó nữa? Mấy cây đàn của lão chắc cũng mục ruỗng hết rồi, đánh ra có khi còn đứt dây ấy chứ!" Cả nhóm cười rộ lên, tiếng cười vang vọng khắp con phố, phá vỡ sự yên bình của buổi sớm. Chúng không hề hay biết, mỗi lời nói của chúng lại như những nhát dao vô hình, cứa vào trái tim của một người đàn ông già cả đang lặng lẽ lau dọn cửa tiệm ngay gần đó.

Lão Tiệm Cầm, với dáng người gầy gò và đôi mắt cận thị, đang cặm cụi lau từng thớ gỗ trên chiếc đàn Tỳ Bà c��� kính treo ở vị trí trang trọng nhất trong tiệm. Đôi bàn tay ông, gân guốc và chai sần vì năm tháng gắn bó với gỗ và dây đàn, khẽ run lên khi những tiếng cười chế giễu kia vọng tới. Khuôn mặt ông vốn dĩ đã hằn sâu những nếp nhăn của thời gian, nay lại càng thêm trũng sâu bởi nỗi buồn và sự thất vọng. Ông thở dài, một tiếng thở dài nặng nề mang theo cả gánh nặng của một truyền thống đang dần bị lãng quên. Mỗi cây đàn trong tiệm của ông không chỉ là một vật phẩm, mà là một phần linh hồn của ông, là những câu chuyện của bao thế hệ nghệ nhân đã gửi gắm vào đó. Ông đã dành cả đời để gìn giữ những giá trị ấy, nhưng giờ đây, chúng lại bị coi thường một cách trắng trợn bởi thế hệ tương lai.

Tiểu An nấp sau một gốc cây đa, lắng nghe từng lời nói của nhóm thanh niên. Trong lòng cậu dâng lên một cảm giác lẫn lộn. Một mặt, cậu cảm thấy tức giận thay cho Lão Tiệm Cầm, người mà cậu đã từng coi là một phần tĩnh lặng, đáng kính của thị trấn. Mặt khác, cậu lại cảm thấy một sự hổ thẹn dâng lên trong lòng. Bởi lẽ, chỉ mới hôm qua thôi, chính cậu cũng đã từng có những suy nghĩ tương tự, cũng từng cảm thấy những phong tục này thật lỗi thời, thật vô nghĩa. "Nhưng tiên sinh nói, mỗi vật phẩm đều có linh hồn, mỗi sự 'lặp lại' đều mang theo tinh thần..." Lời Tạ Trần lại vang lên, như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng đầy sức nặng. Tiểu An siết chặt cuốn sách trong tay, ánh mắt dõi theo bóng dáng cô đơn của Lão Tiệm Cầm. Cậu biết, mình không thể làm ngơ nữa. Cậu phải làm gì đó, không chỉ vì Lão Tiệm Cầm, mà còn vì chính sự thấu hiểu mà Tạ Trần đã gieo vào lòng cậu.

***

Ánh nắng gay gắt của buổi trưa đổ xuống Thị Trấn An Bình, khiến những con đường lát đá dường như bốc hơi nóng. Tiếng ve kêu râm ran trong những tán lá cây cổ thụ, tạo nên một âm thanh đặc trưng của mùa hè. Bên trong Tiệm Cầm của Lão Tiệm Cầm, không khí lại mang một vẻ tĩnh mịch đến lạ thường, như thể thời gian đã ngưng đọng lại trong không gian tràn ngập mùi gỗ và dây đàn. Lão Tiệm Cầm, sau buổi sáng đầy ưu tư, vẫn đang cặm cụi với công việc của mình. Ông gầy gò, đôi mắt cận thị nheo lại khi ông tỉ mỉ kiểm tra từng sợi dây đàn trên một cây đàn tranh cũ, chuẩn bị cho nghi lễ phong tục sắp tới. Mỗi động tác của ông đều chậm rãi, cẩn trọng, như thể ông đang chạm vào một phần ký ức thiêng liêng.

Bỗng nhiên, cánh cửa tiệm gỗ cũ kỹ bật mở, tạo ra một tiếng va đập khô khốc. Một luồng ánh sáng chói chang từ bên ngoài ập vào, xua tan đi sự tĩnh mịch. Nhóm thanh niên thị trấn, dẫn đầu là Tiểu Hoạt Bát, hùng hổ bước vào. Chúng không còn vẻ cười cợt bâng quơ như buổi sáng, mà thay vào đó là một thái độ thẳng thừng, có phần thiếu kiên nhẫn. Tiểu Hoạt Bát, với dáng người nhỏ bé nhưng ánh mắt đầy thách thức, bước thẳng đến trước mặt Lão Tiệm Cầm, không chút e dè.

"Lão Tiệm Cầm, ông không thấy những phong tục này đã lỗi thời rồi sao? Ai còn tin vào mấy chuyện đó nữa?" Cậu ta nói, giọng hơi cao, như muốn khẳng định sự đúng đắn của mình. Đám bạn đứng phía sau cũng gật gù phụ họa, ánh mắt dò xét khắp căn tiệm, như thể đang tìm kiếm bằng chứng cho sự lạc hậu mà chúng tin tưởng. Một đứa trong nhóm còn chỉ tay vào một cây đàn bầu được chạm khắc tinh xảo, chất vấn: "Cái này thì có ích gì chứ? Vừa nặng vừa khó chơi, chi bằng mua cái đàn mới, vừa đẹp vừa tiện!"

Lão Tiệm Cầm ngẩng đầu lên, vẻ mặt ông lộ rõ sự bối rối và đau đớn. Ông cố gắng hít một hơi thật sâu, đôi môi khô khốc khẽ mấp máy: "Các con... các con không hiểu đâu. Đây không chỉ là đàn, đây là... là cái gốc của chúng ta, là tinh thần của người thợ thủ công, là những câu chuyện của cha ông đã gửi gắm vào từng thớ gỗ, từng sợi dây đàn này. Cái nghi lễ sắp tới, nó không chỉ là cúng bái, mà là cách chúng ta nhớ về cội nguồn, là cách để những tinh hoa này được truyền lại." Giọng ông yếu ớt, lạc đi trong không khí ngột ngạt của sự thiếu thấu hiểu. Ông biết, những lời giải thích của ông khó lòng chạm đến những tâm hồn trẻ tuổi đang khao khát những điều mới mẻ, những sự thay đổi nhanh chóng.

Đúng lúc ấy, một bóng người thanh mảnh, tĩnh lặng bước vào tiệm. Tạ Trần. Hắn không gây ra tiếng động nào đáng kể, bước chân nhẹ tựa lông hồng, như thể hòa vào không khí. Hắn mặc một bộ áo vải bố cũ kỹ, màu sắc nhã nhặn, không chút phô trương, nhưng lại toát lên một vẻ thanh thoát, trầm tĩnh khác lạ. Mái tóc đen dài được buộc gọn gàng bằng một dải lụa đơn giản, để lộ khuôn mặt thanh tú và đôi mắt sâu thẳm, luôn ánh lên vẻ tỉnh táo, suy tư. Hắn không nói gì, chỉ lẳng lặng đứng ở một góc, ánh mắt lướt qua nhóm thanh niên đang hăng hái tranh luận, rồi dừng lại trên khuôn mặt buồn bã của Lão Tiệm Cầm, và cuối cùng là cây đàn tranh mà ông đang ôm trong tay.

Không gian bỗng trở nên tĩnh lặng hơn một chút khi Tạ Trần xuất hiện. Không phải vì hắn có vẻ ngoài uy nghi hay quyền năng siêu phàm, mà vì sự hiện diện của hắn mang theo một luồng khí thái khác biệt, khiến những lời nói ồn ào kia tự nhiên giảm bớt cường độ. Hắn nhìn vào cây đàn cổ mà Lão Tiệm Cầm đang chuẩn bị cho nghi lễ, ánh mắt chứa đựng một sự thấu hiểu sâu sắc mà những người trẻ tuổi kia không thể nào có được. Hắn thấy trong từng đường nét chạm khắc, từng vết hằn của thời gian trên gỗ, không chỉ là tài hoa của người thợ, mà còn là linh hồn của một nền văn hóa, là hơi thở của những thế hệ đi trước.

Sau một khoảnh khắc im lặng, Tạ Trần khẽ cất giọng, giọng nói trầm ấm, điềm đạm nhưng lại có sức lay động kỳ lạ, như tiếng suối chảy giữa rừng khuya. "Mỗi phong tục, cũng như mỗi dòng sông, đều có một 'nguồn' của nó. Nếu không hiểu nguồn, liệu có thể hiểu được dòng chảy, hay biết nó sẽ đi về đâu?" Hắn nói, ánh mắt vẫn tập trung vào cây đàn, không hề nhìn thẳng vào ai, nhưng lời nói lại vang vọng trong tâm trí của tất cả những người có mặt.

Câu hỏi của Tạ Trần không phải là một lời buộc tội, cũng không phải là một mệnh lệnh. Nó chỉ là một câu hỏi tu từ, một sự gợi mở nhẹ nhàng nhưng lại chứa đựng một chiều sâu triết lý đáng kinh ngạc. Nó không nhắm vào việc đúng hay sai, cũ hay mới, mà nhắm vào bản chất của sự thấu hiểu. Nó buộc mọi người phải suy ngẫm, phải nhìn nhận lại cái nhìn nông cạn của mình. Tiểu Hoạt Bát và nhóm bạn bỗng im bặt, ��nh mắt chúng từ vẻ hăng hái tranh luận bỗng trở nên bối rối, rồi dần dần chuyển sang sự tò mò, xen lẫn chút hoài nghi. Lão Tiệm Cầm nhìn Tạ Trần, trong đôi mắt già nua của ông chợt lóe lên một tia hy vọng mong manh. Hắn không can thiệp trực tiếp, nhưng lời nói của hắn lại có sức mạnh hơn bất kỳ lời răn dạy hay quát mắng nào. Một hạt mầm suy tư đã được gieo vào giữa không khí căng thẳng của buổi trưa hè.

***

Hoàng hôn buông xuống, nhuộm hồng cả một góc trời Thị Trấn An Bình. Những ánh đèn lồng bắt đầu được thắp lên, tỏa ra thứ ánh sáng dịu nhẹ, lung linh như những đốm lửa ma trơi. Trong quán sách nhỏ của Tạ Trần, mùi hương trầm thoang thoảng hòa quyện với mùi giấy cũ và mực, tạo nên một không gian ấm cúng, tĩnh mịch. Tạ Trần đang ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ, tay vuốt ve bìa cuốn "Cổ Thư Vô Vi Chi Đạo," ánh mắt xa xăm nhìn ra cửa sổ, nơi những vì sao đầu tiên đã bắt đầu lấp lánh. Sự yên tĩnh bị phá vỡ bởi tiếng bước chân nhẹ nhàng của Tiểu An.

Cậu bé bước vào, vẻ mặt vẫn còn đầy những suy tư và bối rối sau những gì đã chứng kiến ở tiệm của Lão Tiệm Cầm. Ánh mắt cậu, giờ đây đã không còn vẻ nông nổi thường thấy, mà thay vào đó là một sự trầm tư hiếm có. Cậu lặng lẽ ngồi xuống đối diện Tạ Trần, hít một hơi thật sâu, rồi chậm rãi cất lời, giọng nói nhỏ nhẹ, đầy sự tôn kính: "Tiên sinh... con đã nghe lời người nói ở tiệm Lão Tiệm Cầm. 'Nếu không hiểu nguồn, liệu có thể hiểu được dòng chảy, hay biết nó sẽ đi về đâu?' Ý người là chúng con phải đi tìm hiểu xem phong tục đó từ đâu mà có, và vì sao nó lại quan trọng?"

Tạ Trần khẽ mỉm cười, nụ cười ẩn chứa sự thấu hiểu sâu sắc. Hắn đặt cuốn sách xuống bàn, đôi mắt sâu thẳm nhìn thẳng vào Tiểu An. "Mọi thứ đều có cội nguồn, Tiểu An. Ngay cả con người chúng ta, cũng có cội nguồn, có tổ tiên, có lịch sử. Một cây cổ thụ muốn vững chãi, ắt phải có bộ rễ sâu bám vào lòng đất. Một dòng sông muốn chảy mãi, ắt phải có nguồn suối không ngừng tuôn trào." Hắn dừng lại một chút, để những lời nói thấm sâu vào tâm trí cậu bé. "Chỉ khi hiểu được cội nguồn, chúng ta mới có thể thực sự hiểu được giá trị, và từ đó, mới biết nên gìn giữ, phát triển, hay buông bỏ. Nếu chúng ta chỉ nhìn thấy bề mặt, chỉ thấy sự cũ kỹ hay lỗi thời, mà không màng đến cái 'chân nguyên' ẩn sâu bên trong, thì chúng ta đã tự đánh mất đi một phần trí tuệ của tiền nhân, một phần 'Nhân Đạo' đã được hun đúc qua bao đời."

Tiểu An gật đầu lia lịa, ánh mắt cậu bừng sáng như vừa tìm thấy một lối đi trong mê cung. "Con hiểu rồi, tiên sinh. Chúng con đã quá vội vàng khi phán xét. Chúng con chỉ thấy cái vỏ bên ngoài mà không thấu được cái lõi bên trong." Cậu bé siết chặt hai bàn tay, trong lòng dâng lên một cảm giác thôi thúc mạnh mẽ. "Vậy... vậy con phải làm gì đây, tiên sinh?"

Tạ Trần đưa tay khẽ vuốt mái tóc cậu bé, động tác nhẹ nhàng nhưng đầy ý nghĩa. "Hành động luôn là minh chứng rõ ràng nhất cho sự thấu hiểu, Tiểu An. Hãy đi tìm hiểu. Hãy lắng nghe. Hãy đặt câu hỏi, không phải để chế giễu, mà để khám phá. Hãy tìm đến những người đã trải qua, đã gìn giữ những phong tục ấy. Hãy hỏi Lão Tiệm Cầm, hãy hỏi những cụ già trong làng. Họ sẽ kể cho con nghe những câu chuyện mà sách vở đôi khi cũng không thể ghi lại hết." Hắn nói, giọng nói tràn đầy sự tin tưởng, như thể đang trao cho Tiểu An một sứ mệnh quan trọng. "Đó không chỉ là việc tìm hiểu một phong tục, mà là hành trình tìm kiếm 'chân nguyên' của chính mình, của cộng đồng mình. Đó là cách chúng ta, những phàm nhân, tự tay vá víu những vết rạn của thời gian, để 'Nhân Đạo' không bị mai một."

Lời nói của Tạ Trần như một luồng gió mát lành thổi vào tâm hồn đang bừng cháy của Tiểu An. Cậu bé đứng dậy, ánh mắt tràn đầy quyết tâm. Không một chút do dự, cậu chạy thẳng ra khỏi quán sách, hướng về phía quảng trường, nơi cậu biết nhóm bạn vẫn còn đang tụ tập.

Khi Tiểu An đến nơi, nhóm thanh niên vẫn đang luyên thuyên về những kế hoạch "cải cách" của chúng. Chúng ngạc nhiên khi thấy Tiểu An xuất hiện, vẻ mặt nghiêm túc lạ thường. "Tiểu An, sao trông cậu lạ vậy?" Tiểu Hoạt Bát hỏi, ánh mắt đầy vẻ tò mò.

Tiểu An hít một hơi thật sâu, dồn nén tất cả những gì Tạ Trần đã nói vào trong lòng. "Các cậu à, chúng ta đã sai rồi," cậu bé nói, giọng nói dù còn run rẩy nhưng lại vang lên đầy kiên định. "Chúng ta đã quá vội vàng khi phán xét Lão Tiệm Cầm và những phong tục cũ. Tiên sinh Tạ Trần đã nói, mỗi phong tục, cũng như mỗi dòng sông, đều có một 'nguồn' của nó. Nếu không hiểu nguồn, liệu có thể hiểu được dòng chảy, hay biết nó sẽ đi về đâu?"

Cả nhóm thanh niên im bặt. Ánh mắt chúng từ vẻ ngạc nhiên chuyển sang bối rối, rồi dần dần là sự suy ngẫm. Những lời của Tạ Trần, qua miệng Tiểu An, dường như có một sức nặng khác, một sự chân thành mà chúng không thể bỏ qua. "Vậy... chúng ta sẽ làm gì? Đi hỏi các cụ già trong làng sao?" Tiểu Hoạt Bát khẽ hỏi, giọng nói không còn vẻ chế giễu mà thay vào đó là một sự tò mò mới mẻ.

Tiểu An nhìn từng người bạn, ánh mắt lấp lánh sự quyết tâm. "Đúng vậy. Chúng ta không thể cải biến một thứ mà chúng ta còn chưa hiểu rõ. Chúng ta hãy cùng nhau đi tìm hiểu 'chân nguyên' của những phong tục này. Hãy lắng nghe những c��u chuyện từ Lão Tiệm Cầm, từ những người đã gìn giữ chúng qua bao thế hệ. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể biết, cái gì nên giữ lại, cái gì nên thay đổi, và thay đổi như thế nào để không đánh mất cái hồn, cái tinh thần của 'Nhân Đạo' đã được gửi gắm trong đó."

Dưới ánh trăng thanh và ngàn sao lấp lánh, một sự chuyển động vô hình đã bắt đầu. Không phải là một cuộc cách mạng ồn ào, mà là một sự thức tỉnh nhẹ nhàng trong tâm thức của một thế hệ trẻ. Sự khởi đầu của một phong trào tìm hiểu và tái định nghĩa các giá trị truyền thống đã nhen nhóm. Tiểu An, với vai trò là cầu nối quan trọng, đã gieo những hạt mầm đầu tiên của sự thấu hiểu và lòng bao dung vào những tâm hồn non trẻ. Tư tưởng của Tạ Trần về việc tìm hiểu 'chân nguyên' của mọi thứ đã trở thành một triết lý dẫn đường, hứa hẹn một kỷ nguyên mới, nơi 'sự luân hồi của vạn vật' không chỉ là sự lặp lại đơn thuần, mà là hành trình không ngừng khám phá ý nghĩa cuộc sống, để 'Nhân Đạo' mãi mãi trường tồn, không cần đến sự phù trợ của tiên đạo.

Bản truyện chính thức do Long thiếu sáng tác, độc quyền trên truyen.free.