Bình minh thức giấc trên thị trấn ven sông, tựa như một bức tranh thủy mặc vừa được vẽ bằng những nét cọ mềm mại của ánh sáng và sương mai. Những tia nắng đầu tiên, vàng như mật ong, lách mình qua kẽ lá xanh rì của những hàng cây cổ thụ, đánh thức tiếng gà gáy giòn tan từ phía xa và tiếng chim hót líu lo trên cành. Không khí trong lành, mang theo mùi đất ẩm sau cơn mưa đêm thoảng nhẹ, quyện cùng mùi rơm rạ khô từ những cánh đồng vừa gặt và hương khói bếp nồng nàn lan tỏa từ những căn nhà mái ngói đỏ tươi còn đang lẩn khuất trong màn sương mỏng.

Trong căn nhà nhỏ với sân vườn rợp bóng cây ăn quả, mẹ Trần Hạo, cô Nguyễn Thị Tư, với mái tóc búi gọn gàng và nụ cười hiền hậu, đang tất bật chuẩn bị bữa sáng. Tiếng nồi niêu lách cách, mùi cơm mới nấu và canh riêu cua thơm lừng lan khắp gian bếp. Bà Tư quay sang nhìn cậu con trai đang ngồi lơ đãng bên bàn ăn, đôi mắt vẫn còn ngái ngủ dù tay đang cầm thìa. Trần Hạo khi ấy là một cậu bé gầy gò, nước da hơi ngăm đen vì những buổi chiều chạy nhảy ngoài nắng, đôi mắt đen láy lúc nào cũng như ẩn chứa những suy tư khó đoán, dù cậu chỉ mới chừng bảy, tám tuổi. Cậu bé ít nói, giọng trầm và thường chỉ đáp lời bằng những câu ngắn gọn, súc tích.

"Hạo ăn nhanh rồi còn sang gọi An đi học con!" Bà Tư dịu dàng nhắc nhở, tay vuốt nhẹ lên mái tóc rối bời của con trai. Hạo chỉ "Dạ" một tiếng khe khẽ, nhưng đôi mắt cậu bé đã nhanh chóng chuyển hướng về phía cửa sổ. Từ ô cửa nhỏ, cậu có thể nhìn thấy một phần mái ngói xám bạc của căn nhà đối diện – nhà Lê An. Căn nhà với khu vườn xanh mướt, quanh năm ngập tràn hương hoa và tiếng chim.

Lê An, cô bé kém Hạo một tuổi, là một bông hoa nhỏ của thị trấn này. An có mái tóc dài óng ả, luôn được tết hai bím gọn gàng, đôi mắt to tròn long lanh và nụ cười tươi rói như nắng mai. Giọng nói của An luôn nhẹ nhàng, ấm áp, thường hay hỏi những câu hỏi mở để khuyến khích người khác chia sẻ. Cả hai đứa trẻ đã lớn lên cùng nhau, từ những ngày còn chập chững bước đi cho đến khi cùng nắm tay nhau đến trường mầm non. Cô Giáo Mầm Non của cả hai đứa vẫn thường tủm tỉm cười mỗi khi nhìn thấy Hạo và An: “Hạo và An là đôi bạn thân nhất lớp mình đấy!” Câu nói ấy cứ thế bám riết lấy hai đứa nhỏ, trở thành một lời khẳng định quen thuộc mà ai trong làng cũng mặc định.

Hạo cố ý ăn chậm lại vài thìa, đôi mắt vẫn không rời khỏi khung cửa sổ, như thể cậu muốn kéo dài thêm chút nữa khoảnh khắc mong chờ này. Cuối cùng, khi ánh nắng đã lên cao hơn, nhuộm vàng cả con đường đất nhỏ dẫn vào làng, Hạo đặt bát đũa xuống, đôi chân thoăn thoắt chạy sang nhà An. Tiếng còi xe đạp lách cách của một người đi làm sớm vọng lại từ đầu làng, hòa vào nhịp sống bình dị nơi đây.

Vừa nghe tiếng chân quen thuộc bên ngoài cổng, Lê An đã không đợi mẹ gọi, vội vàng chạy ra. Mẹ An, cô Phan Thị Sáu, một người phụ nữ đảm đang với nụ cười hiền, chỉ kịp nhìn theo bóng con gái nhỏ mà mỉm cười. "An ơi, sáng nay Hạo lại sang gọi con đi học đó!" bà Sáu nói vọng theo, như một lời thì thầm với chính mình, pha lẫn chút niềm vui và sự mặc định.

An mặc chiếc áo trắng đồng phục mới tinh, váy xanh xếp ly gọn gàng, tóc tết hai bím xinh xắn. Vừa nhìn thấy Hạo đứng đợi ở cổng, đôi mắt An sáng lên rạng rỡ. "Hạo ơi!" cô bé reo lên, tiếng cười trong trẻo như tiếng suối. Hạo khẽ cười, một nụ cười hiếm hoi nhưng đủ làm bừng sáng khuôn mặt trầm tư của cậu. Cậu vươn tay ra, tự nhiên như hơi thở, nắm lấy bàn tay nhỏ bé của An. Bàn tay Hạo hơi thô ráp, nhưng cái nắm chặt ấy lại mang đến cho An một cảm giác an toàn, thân thuộc.

Cả hai cùng nhau bước trên con đường đất nhỏ, bàn chân trần quen thuộc với từng viên sỏi, từng cọng cỏ dại. Con đường uốn lượn qua những hàng tre xanh rì, những vườn cây ăn trái sum suê, dẫn đến ngôi trường cấp một nằm khuất sau lũy tre làng. Làn gió sớm mát rượi mơn man trên tóc, mang theo hương hoa lài dịu nhẹ từ một ngôi nhà nào đó ven đường. Tuổi thơ của Hạo và An cứ thế được dệt nên từ những buổi sáng cùng nhau cắp sách đến trường, từ những cái nắm tay thật chặt, và từ một khoảng cách vô hình mà không đứa trẻ nào nhận ra, nhưng lại dần định hình nên tương lai của cả hai.

***

Tiếng trống trường vang lên ba hồi dứt khoát, báo hiệu giờ tan học đã điểm. Từ các lớp học, tiếng cười đùa ríu rít của đám học trò vỡ òa, tràn ngập cả sân trường. Mùi phấn bảng và giấy sách mới vẫn còn vương vấn trong không khí, nhưng giờ đây đã bị lấn át bởi mùi đất ẩm và cỏ non từ sân trường. Trần Hạo, Lê An cùng với Thanh Tùng – cậu bạn thân cao ráo, hơi gầy và nụ cười hiền lành – và vài đứa bạn khác, nhanh chóng hòa vào dòng người đổ ra cổng. Thay vì về nhà ngay, điểm đến yêu thích của bọn trẻ sau mỗi buổi học là bờ sông.

Bờ sông cũ, nơi gắn liền với biết bao kỷ niệm tuổi thơ, hiện ra trước mắt với vẻ đẹp mênh mông, yên bình. Nắng chiều vàng dịu nhẹ trải dài trên mặt nước lấp lánh, làm nổi bật những gợn sóng nhỏ vỗ nhẹ vào bờ cát. Tiếng sóng vỗ rì rào như một bản nhạc nền êm ái, hòa cùng tiếng mái chèo khua nước đều đặn của Bác Sáu – người lái đò già với làn da nhăn nheo và ánh mắt xa xăm. Bác Sáu chầm chậm đưa khách qua sông, tựa như một phần không thể thiếu của bức tranh làng quê. Xa hơn một chút, Người Đàn Ông Đánh Cá với làn da rám nắng và chiếc nón lá cũ kỹ, kiên nhẫn buông lưới, đợi chờ những mẻ cá đầy ắp. Mùi nước sông đặc trưng, lẫn với mùi bùn non và cỏ dại, tạo nên một hương vị rất riêng của miền quê sông nước.

"Hạo với An là một cặp, đi đâu cũng có nhau!" Thằng Tý, một cậu bé nhỏ con, hay cười, chuyên gia trêu chọc, chạy vòng quanh Hạo và An, miệng không ngừng luyên thuyên. An chỉ biết đỏ mặt cười trừ, còn Hạo thì như thường lệ, chỉ khẽ nhíu mày, không nói gì. Cậu vốn ít khi bộc lộ cảm xúc ra bên ngoài, những câu chuyện liên quan đến tình cảm cậu thường tìm cách lảng tránh, nhưng ánh mắt cậu vẫn luôn dõi theo An.

Đám trẻ mải mê chơi đùa dọc bờ sông. An vô ý vớt chiếc dép xuống mép nước. Hạo nhanh chóng tiến lại, không nói một lời, cậu cúi xuống, thò tay xuống dòng nước mát lạnh vớt chiếc dép lên cho An. Đúng lúc đó, Con Mèo, cô bé tóc tết hai bím, má phúng phính nhưng lại hay mách lẻo, chạy về phía các bạn. "Cô ơi, bạn Hạo trêu bạn An!" cô bé la lớn, dù Hạo chỉ đang giúp An. An nghe vậy, cười khúc khích, chiếc dép ướt lạnh trong tay Hạo dường như cũng ấm áp hơn.

Thanh Tùng, thấy vậy, liền kéo tay Hạo và An. "Thôi nào, đừng trêu nhau nữa. Hạo, An, chơi trò trốn tìm đi!" Cả ba đứa trẻ cùng chạy ào ra bãi cỏ ven sông, tiếng cười giòn tan xé tan không gian yên tĩnh. Họ ngồi xuống bãi cỏ mềm mại, ngắm nhìn dòng sông xanh biếc chảy xuôi, những đám mây trắng lững lờ trôi trên nền trời xanh ngắt.

Bác Sáu, sau một chuyến đò, neo thuyền vào bờ, nhìn lũ trẻ đang vô tư chơi đùa. Giọng nói trầm tư của bác cất lên, như một lời tiên tri cho dòng chảy thời gian. "Sông vẫn chảy, người vẫn qua. Hai đứa nhỏ cứ thế mà lớn lên." Câu nói ấy như một lời thì thầm của dòng sông, mang theo cả sự điềm tĩnh và những nỗi niềm sâu lắng. Hạo và An vẫn còn quá nhỏ để hiểu hết ý nghĩa của nó, nhưng có lẽ, sâu thẳm trong tiềm thức, nó đã gieo một hạt mầm về sự tuần hoàn của cuộc đời, về những đổi thay mà ai rồi cũng sẽ phải đối mặt. Cái khoảnh khắc vô tư lự bên bờ sông cũ ấy, dường như đã là định mệnh cho một câu chuyện dài của những lần "nếu như ngày đó", những "lời nói không thành" và một tình yêu "chậm một nhịp" đã để lỡ cả một đời.

***

Chiều muộn, khi vầng dương đã khuất dần sau rặng tre, nhường chỗ cho ánh hoàng hôn đỏ rực, khu chợ Dân Sinh bắt đầu trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Lê An, tay nắm chặt tay mẹ Phan Thị Sáu, bước vào giữa dòng người tấp nập. Khu chợ là một mê cung của những sạp hàng chen chúc, mái che tạm bợ bằng bạt và lá, và những lối đi hẹp. Âm thanh huyên náo từ tiếng rao hàng vang vọng, tiếng trả giá xôn xao, tiếng trò chuyện rôm rả, và cả tiếng dao thớt lạch cạch từ các quầy thịt, cá, tạo nên một bản giao hưởng sống động của cuộc sống làng quê. Mùi thực phẩm tươi sống, mùi gia vị nồng nàn, mùi cá tanh đặc trưng và mùi đất ẩm quyện vào nhau, tạo nên một thứ mùi vị rất riêng mà chỉ chợ quê mới có.

Bà Sáu khéo léo luồn lách qua từng gian hàng. An, dù còn nhỏ, đã thành thạo giúp mẹ chọn những mớ rau tươi xanh nhất. Cô bé thích thú nhìn ngắm những quầy hàng đầy màu sắc, từ những bó hoa quả căng mọng đến những món đồ chơi thủ công đơn giản.

Ông Ba, Trưởng thôn, vóc người trung bình, ăn mặc giản dị nhưng phong thái nghiêm túc, đi qua chào hỏi bà con. "Bà con mình sống là phải có nghĩa có tình," ông nói với một người dân đang cân gạo, giọng nói rõ ràng nhưng gần gũi. An thoáng nghe thấy, cái ý niệm về "nghĩa tình" cứ thế nhẹ nhàng khắc sâu vào tâm trí cô bé.

Tiến đến quầy rau, Chị Ba bán hàng với dáng người nhỏ nhắn và tiếng rao hàng vang lừng, tươi cười chào đón mẹ con An. "Rau tươi đây! Cá mới về đây! Mẹ con An đi chợ à?" Chị Ba nói, tay thoăn thoắt chọn rau cho khách. An cười đáp lại, đôi má ửng hồng.

Ngay cạnh đó, Cô Bán Rau khác, đội nón lá, cũng đang cặm cụi với những mớ rau xanh mướt. "Rau nhà em trồng đấy, tươi ngon lắm!" cô mời chào. Xa hơn một chút, Cô Gái Bán Chè với nụ cười tươi tắn đang múc từng chén chè ngọt lịm cho những người khách ghé qua.

Trong khi mẹ An đang trả giá một mớ cá tươi, Người Hàng Xóm Tò Mò, một phụ nữ có vẻ mặt hay ngó nghiêng, thì thầm to nhỏ với một người bạn ngay gần đó. "Con bé An lớn nhanh quá, sau này chắc về làm dâu nhà thằng Hạo chứ đâu!?" Câu nói tuy nhỏ, nhưng lọt vào tai An khiến cô bé giật mình. Đôi má cô bé bỗng chốc nóng bừng, trái tim nhỏ đập thình thịch. Mẹ An nghe thấy, khẽ quay lại. "Bác đừng nói thế, chúng nó còn bé lắm!" bà Sáu cười nhẹ, giọng nói hòa nhã nhưng đầy ý tứ.

An cúi gằm mặt xuống, giả vờ xem xét mớ rau cải. Cô bé cảm thấy ngại ngùng, nhưng sâu thẳm trong lòng, lại có một chút gì đó rất đỗi ngọt ngào, một niềm vui mơ hồ len lỏi. Ai cũng nói Hạo và An là một cặp, từ cô giáo mầm non đến hàng xóm láng giềng. Điều đó khiến cô bé cảm thấy mình được quan tâm, được bảo vệ. Anh Cảnh Sát Khu Vực, với bộ đồng phục chỉnh tề và gương mặt nghiêm nghị, đi tuần tra ngang qua, mang đến một cảm giác an toàn quen thuộc cho khu chợ. Nhưng trong khoảnh khắc ấy, An chỉ cảm nhận được sự ấm áp từ những lời nói tuy v�� tình mà dường như đã định hình một phần cuộc đời cô bé. Những lời nói ấy, dù là lời trêu ghẹo trẻ con, cũng đã gieo vào lòng An một hạt mầm hy vọng, một sự chờ đợi mà cô bé không hề hay biết rằng nó sẽ kéo dài đến tận sau này, cho một "lời nói không thành" từ một người mà cô bé đã dành trọn cả tuổi thơ để mong đợi.

***

Đêm buông xuống, mang theo làn gió nhẹ mơn man qua những tán lá. Tại nhà Lê An, ánh đèn vàng ấm áp hắt ra từ khung cửa sổ, cùng tiếng nói cười rộn rã, tiếng bát đĩa lách cách, tạo nên một bầu không khí ấm cúng, sum vầy. Mùi cơm canh nóng hổi, mùi nước mắm thơm lừng quyện với hương hoa từ vườn thoang thoảng bay vào, mang lại cảm giác bình yên đến lạ. Chiếc quạt trần cũ kỹ quay đều, đều đặn như nhịp thở của cả gia đình.

Ông Bà Ngoại Lê An, hai người già với nụ cười hiền hậu và đôi mắt chất chứa tình yêu thương vô bờ bến, ngồi cùng mâm cơm với con gái Phan Thị Sáu và con rể Lê Văn Năm – một người đàn ông hiền lành, chất phác. Bữa cơm diễn ra trong tiếng trò chuyện vui vẻ, những câu hỏi thăm, những lời dặn dò.

"An nhà mình khéo tay nhất vùng, sau này ai lấy được là có phúc!" Ông Ngoại An, với khuôn mặt phúc hậu, mỉm cười xoa đầu cháu gái. An đang gắp thức ăn cho bà ngoại, nghe vậy liền cúi đầu, đôi má ửng hồng. Cô bé cảm thấy vừa ngại ngùng vừa hạnh phúc.

Anh Quân, anh họ của An, một chàng trai đen nhẻm, khỏe mạnh với vẻ ngoài chân chất, bỗng lên tiếng trêu chọc, giọng nói tự nhiên nhưng lại ẩn chứa một chút lo lắng mà người lớn không dễ dàng nhận ra. "Thằng Hạo bữa nay học giỏi lắm, sau này mà nó lên thành phố thì có khác không, An nhỉ?" Anh Quân vừa nói vừa cười lớn, nhưng ánh mắt lại thoáng nhìn về phía An, như muốn dò xét phản ứng của cô bé.

Bà Ngoại An, với mái tóc bạc phơ và nụ cười hiền từ, vẫn giữ suy nghĩ quen thuộc của làng. "Hai đứa nó cứ như hình với bóng, lớn lên rồi cũng là của nhau thôi." Bà nói, giọng điệu chắc nịch, như thể đó là một định mệnh không thể thay đổi.

An nghe những lời ấy, bỗng thấy lòng mình chùng xuống. “Lên thành phố... sẽ khác sao?” Cô bé tự hỏi thầm trong đầu, cái ý nghĩ ấy như một hạt mầm nhỏ, gieo vào tâm hồn ngây thơ một chút bối rối, một chút lo lắng mơ hồ về tương lai. Từ bao giờ, cuộc sống của cô bé đã gắn liền với Hạo, và dường như ai cũng mặc định một tương lai chung cho hai đứa. Nhưng cái câu hỏi của Anh Quân, cùng với sự trầm lặng cố hữu của Hạo, đã tạo nên một khoảng cách vô hình, một vết nứt nhỏ trong bức tranh hoàn hảo mà An vẫn luôn vẽ ra trong tâm trí mình.

Cô bé cúi đầu ăn cơm, cố gắng giấu đi gương mặt ửng hồng và những suy nghĩ đang cuộn xoáy trong lòng. Những lời trêu chọc của người lớn, những dự định không lời của cả thị trấn, đã vô tình đặt lên vai cô bé một gánh nặng của sự chờ đợi, của những hy vọng ngây thơ. An không biết rằng, cái câu hỏi "nếu Hạo lên thành phố thì có khác không" đó, chính là điểm khởi đầu cho một chuỗi những sự kiện, những lựa chọn, và những tiếc nuối về sau, khi một tình yêu "chậm một nhịp" đã để lỡ cả một đời, mãi mãi trở thành "lời nói không thành" bên bờ sông cũ.

Dòng sông vẫn chảy, trăng vẫn tròn vành vạnh trên bầu trời đêm. Dưới ánh trăng, thị trấn chìm vào giấc ngủ yên bình, mang theo những ước mơ đầu tiên của hai đứa trẻ, và cả những dấu hiệu mơ hồ về một tương lai đầy đổi thay, nơi mà sự rụt rè của một người và sự chờ đợi của người kia sẽ tạo nên một bi kịch của những điều không thể nói, những điều đã lỡ.

Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, dành riêng cho độc giả truyen.free.