Dược thiện chính là việc thêm vào một số nguyên liệu có dược tính và giá trị chữa bệnh trong quá trình chế biến món ăn, để chúng tương hỗ, tạo ra những món ăn vừa ngon miệng vừa có giá trị dinh dưỡng cao.

Nếu phân loại chi tiết, chủng loại của dược thiện rất đa dạng.

Có thể nói, bất kỳ món ăn nào mà mọi người thường dùng hằng ngày đều có thể được chế biến theo phương pháp dược thiện. Chỉ khác ở chỗ có loại dược liệu nhìn thấy rõ, có loại lại không.

Những món phổ biến như canh gà hầm ngũ chỉ mao đào có tác dụng kiện tỳ trừ thấp; xương heo hầm hoài sơn giúp bổ tỳ ích phế; canh cá thác lác đậu đỏ thì lợi niệu tiêu sưng.

Các món canh là loại dược thiện phổ biến nhất với người Lĩnh Nam, phần lớn đều dùng để trừ thấp.

Trừ thấp quả là kẻ thù truyền kiếp của người dân Lĩnh Nam!

Do vị trí địa lý, lượng mưa dồi dào cùng với khí hậu nóng bức kéo dài, tạo nên môi trường nóng ẩm đặc trưng của Lĩnh Nam, khiến thể chất con người nơi đây ít nhiều đều có vấn đề, thường xuyên cần kiện tỳ dưỡng vị, thanh nhiệt giải độc.

Dần dà, điều này hình thành nên văn hóa ẩm thực bồi bổ với các món canh đặc sắc của vùng đất này.

Cho nên mới có câu nói "Sợ nhất ngày ngày phải nấu canh thanh mát".

Điều này do khí hậu đặc trưng của vùng Lĩnh Nam quyết định, không hẳn đã phù hợp với bạn bè ở nơi khác. Việc có người không hiểu vì sao người Lĩnh Nam lại thích uống canh đến vậy cũng là điều bình thường.

Chỉ cần sống ở Lĩnh Nam vài năm là sẽ hiểu ngay.

Trong trường hợp không muốn dùng thuốc, uống canh chính là lựa chọn tốt nhất.

Kỳ thực, ẩm thực cũng là một liệu pháp, Đông y có câu "y thực đồng nguyên".

Danh y dược học gia Mạnh Thận đời Đường, trong tác phẩm « Thực liệu Thảo Mộc », đã chỉ ra rằng, ngoài việc đặc biệt chú trọng sự biến đổi của thực liệu theo mùa, đồng thời còn nhấn mạnh tính khu vực của thực liệu, ghi chép chi tiết về sự khác biệt trong thói quen ẩm thực giữa miền Nam và miền Bắc, cùng với hiệu quả khác nhau khi dùng cùng một loại thực phẩm.

Vì vậy, đối với người Lĩnh Nam, những chén canh này không chỉ đơn thuần là món ăn, mà còn là những bài thuốc giải độc hữu hiệu.

"Nghe có vẻ hơi khoa trương phải không?" Có lẽ sẽ có người không tin.

Trong cuộc sống của họ, chưa từng gặp phải những vấn đề như khí ẩm, nóng bức.

Đây là điều do khí hậu quyết định, chỉ khi đích thân trải nghiệm mới có thể hiểu thấu, vì thực tiễn mới cho ra tri thức đúng đắn.

Trước khi chưa từng thấy qua loại gián Mã Vĩ đặc trưng của Quảng Châu, mọi người cũng không tin trên đời này lại có loại gián to đến mức có thể bay thẳng vào mặt người.

...

Khí ẩm của người Lĩnh Nam nặng đến mức nào?

Lấy một ví dụ.

Trước đây, khi Trần Cảnh Nhạc làm việc ở thành phố tỉnh lỵ, anh ấy cùng vài người bạn từ tỉnh ngoài đến từng đến bệnh viện để làm vật lý trị liệu một lần.

Trong đó có hai người đến từ Đông Bắc, một người từ Tương Nam, cộng thêm anh ấy là người bản địa.

Các hạng mục họ thực hiện là cạo gió và giác hơi.

Trong bốn người, Trần Cảnh Nhạc là người nặng khí ẩm nhất, tiếp đến là người bạn Tương Nam kia, cuối cùng mới đến hai người anh em Đông Bắc.

Hai người anh em Đông Bắc sau khi làm xong chẳng có gì đáng kể, chỉ có vài vết đỏ nhạt và cảm thấy toàn thân thư thái. Người bạn Tương Nam, vì thường xuyên phải đi lại giữa hai nơi, lưng anh ấy cũng chỉ hơi đỏ một chút.

Chỉ riêng lưng của anh ấy thì toàn bộ đều đen sạm.

Đây chính là sự khác biệt về thể chất do khí hậu khu vực gây ra.

Nghe nói tiếng kêu thảm thiết của anh ấy quá lớn, không khác gì tiếng heo bị mổ, thậm chí còn dọa cho hai bệnh nhân khác vốn định giác hơi phải bỏ chạy.

Vốn dĩ, Trần Cảnh Nhạc cũng không thích uống canh, anh ấy lại tin vào việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa purin.

Về sau anh ấy phát hiện, không uống thật sự không được.

Khí ẩm quá nặng sẽ dẫn đến lưỡi có rêu dày dính, miệng có mùi lạ, tay chân rã rời, uể oải, chán ăn, tiểu tiện hôi tanh, đại tiện tiêu chảy và nhiều vấn đề khác, ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và sinh hoạt.

Trừ phi phải định kỳ dùng các loại thuốc như Kiện Tỳ Hoàn, Bát Trân Thang.

Vấn đề là "thuốc nào cũng độc ba phần", uống thuốc liên tục thì có khác gì việc tiếp tục ăn nhiều thực phẩm chứa purin đâu?

Uống canh ít nhất còn có cái thú ăn uống.

Mỗi ngày uống thuốc, cảm giác như mình mắc một căn bệnh mãn tính, trông có vẻ không nghiêm trọng nhưng kỳ thực chẳng thể nào khỏi hẳn.

Thật xui xẻo!

Ngược lại, nếu thường xuyên uống một chén canh trừ thấp, thì ngày hôm sau tinh thần sẽ sảng khoái hơn nhiều.

Trong tình huống này, thử hỏi nên uống hay không nên uống đây?

Trông có vẻ là một lựa chọn, nhưng thực chất lại không có lựa chọn nào khác.

Mặc kệ người khác đánh giá các món ăn bổ dưỡng này thế nào, chỉ cần chúng có thể chữa trị tỳ hư thận hư, thì trong mắt Trần Cảnh Nhạc và bạn bè anh ấy, đó chính là đồ tốt.

Huống hồ Trần Cảnh Nhạc cũng đâu cần trở thành chuyên gia dược lý, thậm chí không cần thi nghiên cứu.

Anh ấy chỉ cần nắm vững kiến thức dược lý cơ bản một cách dễ hiểu, để có thể áp dụng vào việc chế biến món ăn, nấu canh là được.

Để nấu được một nồi canh dược thiện ngon nhất, hay chế biến một món ăn dược thiện hoàn hảo, thì việc hiểu biết kiến thức dược lý cơ bản là rất quan trọng, tối thiểu không thể nhầm Đoạn Trường thảo với ngũ chỉ mao đào, kê huyết đằng hay kim ngân hoa.

Nếu không sẽ chết người đấy!

...

Sở thích về dược lý Đông y của Trần Cảnh Nhạc bắt nguồn từ thời thơ ấu, khi anh ấy ở nhà bạn, từng xem một cuốn « Bản thảo cương mục » in màu sắc nét.

Trong cái thời đại mà hàng giả, hàng nhái tràn lan đó, một cuốn bách khoa toàn thư thực vật được in ấn tinh xảo và chính xác có thể nói đã khiến anh ấy như mở mang tầm mắt.

Đáng tiếc là anh ấy không có thiên phú y học, hơn nữa hồi đó chữ nghĩa biết không nhiều, nên đọc rất vất vả.

Nh��ng nhìn hình thì lại rất thích.

Bởi vì các loại thảo dược Đông y được miêu tả trong sách, thực ra rất nhiều loại có thể tìm thấy ven đường ở khắp nơi, chỉ là tên gọi không giống lắm so với vùng Giang Bắc này.

Quả thật, nhìn theo góc độ ngày nay, « Bản thảo cương mục » vẫn tồn tại nhiều sai sót, nhưng vẫn có ý nghĩa nhất định để học tập và tham khảo.

Cụ thể dược lý Đông y học như thế nào, vẫn phải theo cách học các môn khác trước đây, dựa trên chương trình đào tạo chuyên ngành dược lý Đông y của người ta.

"Đã có sẵn con đường lớn thông suốt, vì sao không đi theo chứ?"

Các sách như Đông y chẩn bệnh học, Lâm sàng Đông y học, Dược lý Đông y học, Bào chế Đông y học... đều cần phải đọc.

Chẳng lẽ lại học mấy thứ vớ vẩn, hay bỏ Viagra vào canh đại bổ sao?

Cái anh ấy quan tâm, muốn áp dụng chính là dược thiện, chứ không phải thuần túy là dùng dược vật.

Dược lý Đông y phát triển đến ngày nay, dưới sự thúc đẩy của nhà nước, đã đạt được nhiều đột phá nghiên cứu quan trọng trong các lĩnh vực như dược lý học huyết thanh, dược lý của từng vị thuốc, bộ phận hiệu quả, dược lý của các hoạt chất đơn lẻ, và dược lý của các bài thuốc phức hợp.

Hình thức phổ biến nhất chính là dược lý học bài thuốc phức hợp.

Các bài thuốc như Quế Chi Thang, Lục Vị Địa Hoàng Hoàn, Tứ Quân Tử Thang... đều đã được nghiên cứu rõ nguyên lý và tỉ lệ phối trộn phù hợp nhất, Trần Cảnh Nhạc hoàn toàn có thể tham khảo để áp dụng.

"Tại sao muốn nghiên cứu dược lý?"

Ban đầu Trần Cảnh Nhạc cũng không hiểu, mãi về sau mới chợt nhận ra.

Chúng ta biết loại thuốc này có tác dụng đó, chúng ta cũng biết thành phần chính của loại thuốc này là gì, nhưng chúng ta không chắc liệu tác dụng lên căn bệnh này có thực sự đến từ thành phần đó hay không. Hay là cần các thành phần khác tham gia xúc tác.

Đây chính là dược lý.

Giống như một số loại thuốc tây dạng viên nang, không thể trực tiếp nhai nát trong miệng, mà nhất định phải được đưa đến đường ruột để hòa tan, mới có thể tiêu hóa, hấp thu tốt hơn và phát huy tác dụng.

Lại ví dụ như mía nướng thông thường, vào mùa đông có thể thanh nhiệt, nhuận phế, trị ho tiêu đờm, mà thành phần chủ yếu của mía không nghi ngờ gì chính là đường mía, cùng với vitamin C, B2...

Vậy chúng ta có thể trực tiếp ăn những chất này không? Nếu chỉ ăn riêng lẻ thì liệu có mang lại tác dụng tương tự không?

Tất cả những điều này đều thể hiện sự cần thiết của việc nghiên cứu và phát triển dược lý Đông y.

Liệu pháp điều trị ung thư bằng Tam Oxit Asen (thạch tín) nổi tiếng chính là do giáo sư Trương Đình Đống, chuyên gia huyết học kết hợp Đông Tây y của nước ta, trên cơ sở nghiên cứu sâu về các bài thuốc cổ truyền và xác định được tính chính xác của dược lý điều trị rồi phát minh ra.

Nếu chỉ đơn thuần chế biến dược thiện, thì không cần nghiên cứu dược lý quá sâu, chỉ cần hiểu về thất tình hợp thuốc là đủ.

Biết cách phối hợp và ứng dụng các vị thuốc có công hiệu tương tự có thể tăng cường công hiệu sẵn có của chúng. Ví dụ như Ma hoàng kết hợp Quế chi có thể tăng cường tác dụng ra mồ hôi giải biểu, tr�� phong tán hàn.

Lại biết cách dùng một vị thuốc làm chủ, một vị khác làm phụ, khi hai vị thuốc này kết hợp, vị phụ có thể nâng cao công hiệu của vị chủ. Ví dụ như Hoàng kỳ phối hợp Phục linh, Hoàng kỳ làm chủ, Phục linh làm phụ, có thể trị bệnh phù do tỳ hư.

Mọi người thường nói hồng và sữa bò không nên ăn cùng nhau, cũng nằm trong phạm vi của việc hợp thuốc.

Thất tình hợp thuốc là một đặc điểm và ưu thế của Đông y, mà các loại dược phẩm hóa học tổng hợp không thể thay thế được.

Sau khi học được những điều này, các vấn đề thường gặp như khí ẩm, béo phì, thiếu sữa, thận hư, bốc hỏa, nổi mụn... Trần Cảnh Nhạc đều có thể giải quyết thông qua việc chế biến dược thiện.

Trong khi vẫn đảm bảo món ăn thơm ngon, khiến nó có được giá trị dược tính ngang với các bài thuốc, đây chính là sức hấp dẫn của dược thiện!

Ví dụ như quy linh cao.

Thứ Trần Cảnh Nhạc thích nhất và thường xuyên làm nhất vẫn là các món canh.

Phần lớn người Lĩnh Nam đều biết nấu vài món canh trừ thấp đơn giản, còn nhiều b�� nội trợ hoặc đầu bếp chuyên nghiệp thì càng tinh thông các loại canh dinh dưỡng, có thể nấu được các món canh không trùng lặp trong một tuần, thậm chí một tháng.

Nếu thực sự không biết, cũng có thể đến nhà hàng hoặc các quán hầm thuốc chuyên dụng để thưởng thức.

Nếu không tin tưởng các quán dược thiện hầm thuốc ven đường, có thể tìm đến viện Y học Cổ truyền của thành phố, xem liệu họ có mở dược thiện phường hay không, ở đó, bạn có thể được bắt mạch trước rồi chọn món ăn, đúng bệnh hốt thuốc.

Bữa tối, Trần Cảnh Nhạc liền chuẩn bị một nồi canh dược thiện hầm cách thủy để thử xem sao.

Anh ấy cảm thấy gần đây lượng vận động hơi nhiều, dinh dưỡng có vẻ không theo kịp, muốn bồi bổ một chút.

...

"Đảng sâm, Bắc kỳ, Đương quy, Táo đỏ."

Một số dược liệu được anh ấy mua ở tiệm thuốc trong thời gian nghỉ giải lao để chuẩn bị hầm một nồi canh gà.

Thời buổi này, cũng chỉ có những tiệm thuốc đông y lâu đời mới có thể mua được dược liệu và thuốc bào chế chất lượng tốt, còn thị trường bên ngoài thực sự là vàng thau lẫn lộn.

Dược liệu đúng là có bốn vị, không sai, nhưng cụ thể với từng vị dược liệu, lại có những điều cần lưu ý.

Ví dụ như Đương quy, phần đầu Đương quy thiên về cầm máu, phần đuôi thiên về hoạt huyết, đều tương đối khô nóng, không thích hợp với người dân vùng Lĩnh Nam, nếu không, khi nấu canh uống sẽ càng dễ bị bốc hỏa.

Vì vậy, nên mua Đương quy thân, vì nó có tác dụng bổ huyết.

Bắc kỳ là loại Hoàng kỳ tốt nhất, có tác dụng ích khí thăng dương. Thêm Nhục thung dung hầm xương heo cũng là một lựa chọn tốt.

Trần Cảnh Nhạc vốn có thể chất khí huyết tiên thiên không được đầy đủ, từ nhỏ đã yếu ớt. Tuy rằng trải qua rèn luyện đã có cải thiện, nhưng so với người khác thì vẫn chưa đủ tốt.

Lúc này, anh ấy có thể bồi bổ một cách thích hợp.

Dùng Đảng sâm, Bắc kỳ, Đương quy, Táo đỏ để nấu canh gà có tác dụng tư bổ khí huyết, rất thích hợp cho những người khí huyết đều hư.

"Mỗi loại lấy 20 gram, táo đỏ năm quả, bỏ hạt."

Gà thì sau khi rửa sạch, cho cả con vào nồi, lát nữa nấu xong mới chặt ra.

Tiếp theo, điều quan trọng chính là làm thế nào để dùng nồi đất hầm ra được hương vị thơm ngon của món canh.

Mọi bản dịch này đều thuộc về truyen.free, nơi những câu chữ được chắt lọc kỹ càng.