Sự lạnh lẽo của đêm khuya đã tan đi, nhường chỗ cho ánh nắng ban mai hiu hắt lách qua khung cửa sổ quán sách của Tạ Trần, phủ lên những chồng sách cũ một màu vàng úa. Không khí buổi sớm ở Thị Trấn An Bình vẫn còn vương vấn chút hơi sương, nhưng đã bắt đầu rộn ràng bởi tiếng rao hàng xa vọng, tiếng bước chân vội vã của những người phàm nhân khởi đầu một ngày mới. Mùi mực cũ, mùi giấy ố vàng quyện lẫn với mùi gỗ thoang thoảng từ những kệ sách, tạo nên một không gian tĩnh mịch nhưng đầy sức sống tri thức.

Thư Đồng Tiểu An, với dáng người gầy gò và đôi mắt thông minh, đang ngồi bên bàn trà, tay nâng chén trà thảo mộc nóng hổi, hơi khói lượn lờ trước gương mặt còn vương nét lo âu. Bên cạnh là Tiểu Hoa, cô bé nhỏ nhắn, mái tóc tết hai bên, đôi mắt to tròn lanh lợi vẫn thường ngày lấp lánh sự tò mò, nhưng giờ đây lại đượm một nỗi buồn khó tả. Hai cô trò vừa kể lại cho Tạ Trần và Ông Lão Tiều Phu nghe về tình cảnh của Hùng.

“Tiên sinh,” Tiểu An nói, giọng hơi run rẩy, “anh Hùng trông tiều tụy lắm rồi. Đã mấy ngày nay, con không thấy anh ấy ra khỏi xưởng. Bức phù điêu thì vẫn chưa xong, mà con nghe nói… nghe nói anh ấy còn đục hỏng mất một góc quan trọng.” Tiểu An cúi gằm mặt, dường như cảm thấy áy náy thay cho người anh thân thiết. Cô bé nhớ lại khuôn mặt hốc hác, đôi mắt quầng thâm của Hùng khi cô lén nhìn qua khe cửa xưởng hôm qua. Anh ta đã từng là một biểu tượng của sức mạnh, của tài năng, nhưng giờ đây, anh ta chỉ còn là một cái bóng vật vờ, bị nhấn chìm trong mớ hỗn độn của gỗ vụn và sự tuyệt vọng.

Tiểu Hoa, ngồi cạnh Tiểu An, khẽ gật đầu phụ họa, đôi mắt to tròn chớp chớp: “Anh Hùng không cười nữa, cũng không thèm ăn bánh của cô Mai nữa.” Lời nói ngây thơ của cô bé lại càng khiến không khí nặng trĩu.

Tạ Trần, thân hình gầy gò thư sinh, vẫn trầm tĩnh như thường lệ. Hắn ngồi dựa lưng vào ghế gỗ, đôi mắt sâu thẳm lướt qua Tiểu An, rồi dừng lại ở Tiểu Hoa, như muốn nhìn thấu tâm can của chúng. Trên bàn, chén trà xanh còn bốc khói nghi ngút, phản chiếu ánh sáng mờ nhạt từ bên ngoài. Hắn không nói gì, chỉ khẽ nhấp một ngụm trà, vị đắng chát lan tỏa nơi đầu lưỡi. Hắn đã nghe rõ mồn một mọi chuyện về Hùng, về sự kiêu ngạo đã đẩy hắn ta vào tình cảnh cô độc này. Từ "chấp niệm" về tài năng cá nhân, đến sự cứng đầu từ chối mọi sự giúp đỡ, tất cả đều là một chuỗi "nhân quả" mà Hùng tự mình gieo trồng.

Ông Lão Tiều Phu, dáng người gầy gò, lưng còng, nhưng ánh mắt vẫn tinh anh và nụ cười hiền hậu, khẽ thở dài. Ông đặt cây rìu gỗ cũ kỹ xuống góc tường, bên cạnh những cuộn dây thừng và mấy bó củi nhỏ, rồi ngồi xuống chiếc ghế đối diện Tạ Trần. “Tài năng thì có, nhưng cái tính cố chấp thì cũng không ai bằng. Hùng nó cứ nghĩ một mình gánh vác được cả trời. Nhưng trời đâu phải là khúc gỗ, đâu phải là một khối đá mà cứ đẽo gọt mãi được?” Giọng ông lão chậm rãi, từ tốn, mang theo sự từng trải của tháng năm.

Đúng lúc đó, Bà Mối Mai, dáng người béo tròn, đeo kính, mái tóc búi cao, vội vã bước vào quán sách, theo sau là Lão Tiệm Cầm, dáng người gầy gò, mắt cận thị, trên người phảng phất mùi gỗ và dây đàn. Bà Mai luôn tươi cười, nói nhanh như gió, nhưng hôm nay nét mặt bà lại lộ rõ vẻ lo lắng.

“Aiz, Tạ Trần này, ông Tiều Phu này! Tôi nghe nói Hùng nó vẫn cố chấp một mình làm cái cổng đình hả?” Bà Mai vừa nói vừa phẩy tay, làm mấy chiếc vòng tay bằng ngọc va vào nhau kêu lách cách. “Cứ thế này thì bao giờ mới có cổng đình mới cho làng chứ! Mấy ngày nay tôi đi qua xưởng nó, thấy nó gầy rộc cả đi, người ngợm dính đầy bụi gỗ, mắt thì thâm quầng. Nó không chịu ăn uống gì, cứ như muốn biến thành cái cây gỗ luôn vậy. Chúng ta phải giúp nó thôi, không thể để nó cứ như vậy được!”

Lão Tiệm Cầm, tay xoa xoa chiếc đàn tỳ bà nhỏ mà ông thường mang theo, khẽ gật đầu phụ họa: “Bà Mai nói chí phải. Hùng nó có tài, đó là điều không ai phủ nhận. Nhưng cái bức phù điêu lớn như vậy, lại là tượng trưng cho cả làng, sao có thể một mình làm hết được? Tôi đã nghĩ đến việc góp ý, nhưng nó cứ khăng khăng không chịu. Kinh nghiệm của tôi về kết cấu gỗ, hay của mấy anh thợ mộc khác về việc đục đẽo thô, đều có thể giúp nó tiết kiệm sức lực và thời gian. Nhưng nó cứ giữ khư khư lấy cái ý niệm ‘tác phẩm của mình’, không cho ai nhúng tay vào.” Giọng Lão Tiệm Cầm trầm buồn, ẩn chứa sự tiếc nuối cho một tài năng đang bị kiêu ngạo che mờ.

Tạ Trần vẫn im lặng lắng nghe, đôi mắt hắn khẽ dao động, như đang suy tư về một điều gì đó sâu xa hơn. Hắn biết, vấn đề của Hùng không chỉ nằm ở kỹ thuật hay sức lực, mà là ở một thứ lớn hơn, một "chấp niệm" đã ăn sâu vào cốt tủy. Đó là sự kiêu hãnh của một người nghệ sĩ, một người thợ thủ công, muốn tự tay mình hoàn thành mọi thứ, muốn dấu ấn cá nhân được in đậm mà không bị pha tạp. Nhưng trong cái "Kỷ Nguyên Nhân Gian" này, nơi con người học cách sống mà không cần tiên đạo, sự gắn kết cộng đồng, sự nương tựa lẫn nhau lại là nền tảng cốt yếu.

Hắn khẽ đặt chén trà xuống, tạo ra một tiếng động nhỏ xé tan bầu không khí trầm mặc. “Đôi khi,” Tạ Trần cất lời, giọng trầm tĩnh nhưng rõ ràng, “điều khó chấp nhận nhất không phải là giới hạn của bản thân, mà là sự giúp đỡ của người khác. Bởi vì, sự giúp đỡ ấy, trong một khía cạnh nào đó, cũng là một tấm gương phản chiếu giới hạn của ta. Nó buộc ta phải đối diện với sự thật rằng ta không phải là vô hạn, ta không thể làm mọi thứ một mình. Đối với một người đã quen với việc tự mình vươn lên, đã đặt niềm kiêu hãnh vào tài năng độc lập, việc thừa nhận giới hạn và chấp nhận sự giúp đỡ có thể còn đau đớn hơn cả sự thất bại.”

Lời nói của Tạ Trần như một dòng nước mát lạnh, len lỏi vào tâm trí những người đang lắng nghe, khiến họ phải suy ngẫm. Bà Mối Mai gật gù, nét mặt giãn ra đôi chút. Lão Tiệm Cầm khẽ nhắm mắt, như đang chiêm nghiệm. Tiểu An và Tiểu Hoa, dù chưa hiểu hết ý nghĩa sâu xa, nhưng cũng cảm nhận được sự chân thành trong lời của Tạ Trần.

Ông Lão Tiều Phu tiếp lời, giọng ông lại càng thêm phần minh triết. “Con người ta, ai cũng cần một điểm tựa, dù là cây c�� thụ hay chỉ là một cành cây nhỏ. Sông có lúc cạn, người có lúc khó, đó là lẽ thường tình của tạo hóa. Cái ngã của Hùng nó lớn quá, nó cứ nghĩ tài năng của nó là đủ để chống chọi với mọi giông bão. Nhưng con người sinh ra đã là một phần của cộng đồng… nếu không có những hạt cát, viên đá khác, thì cũng chỉ là cô độc mà thôi. Giống như một cái cây, dù có rễ sâu đến mấy, nếu không có đất đai nuôi dưỡng, không có những cây cỏ xung quanh che chở, rồi cũng sẽ cô độc mà héo tàn.”

Những lời nói ấy, không chỉ nói về Hùng, mà còn là một bài học chung cho tất cả phàm nhân trong cái "Kỷ Nguyên Nhân Gian" này. Một kỷ nguyên mà sức mạnh không còn được đo bằng linh khí hay pháp thuật, mà bằng sự gắn kết, bằng lòng nhân ái, và bằng khả năng nhận ra giới hạn của chính mình.

Bà Mối Mai đứng dậy, nét mặt kiên quyết. “Không được! Không thể để nó cứ mãi chìm đắm trong cái ‘ngã’ của nó được! Tấm gương phản chiếu hay không thì cũng kệ, trước hết là phải cứu nó ra khỏi cái hố sâu này đã. Lão Tiệm Cầm, Tiểu An, chúng ta đi thôi! Chúng ta phải tìm cách nói chuyện với nó, phải cho nó thấy rằng chúng ta không phải muốn hạ thấp nó, mà là muốn giúp đỡ nó. Cổng đình không chỉ là tác phẩm của một người, mà là của cả làng!”

Lão Tiệm Cầm gật đầu đồng tình, ánh mắt lộ rõ sự quyết tâm. Tiểu An cũng vội vã đứng dậy, khuôn mặt nhỏ nhắn tràn đầy hy vọng. Ngay cả Tiểu Hoa cũng nắm lấy vạt áo của Tiểu An, đôi mắt lanh lợi nhìn theo, dường như cũng muốn góp một phần sức lực nhỏ bé của mình.

Tạ Trần chỉ khẽ gật đầu, không nói thêm lời nào. Hắn biết, đôi khi, những lời triết lý sâu xa không thể thay thế được hành động thực tế, đặc biệt là khi con người đang chìm đắm trong sự bế tắc và cố chấp. Cuộc đời của Hùng, giống như một dòng chảy "nhân quả" đang đến hồi cao trào, và hắn, Tạ Trần, chỉ là một người quan sát, một người gieo mầm triết lý. Hạt mầm đã được gieo, giờ đây là lúc xem nó sẽ nảy nở như thế nào trong lòng Hùng, và liệu dòng chảy của cộng đồng có đủ sức mạnh để phá vỡ bức tường kiêu ngạo kia hay không. Cái "chấp niệm" của Hùng, sâu sắc đến mức nào, vẫn còn là một ẩn số.

***

Buổi chiều hôm đó, bầu trời Thị Trấn An Bình bỗng trở nên âm u, những đám mây xám nặng trĩu trôi lững lờ, mang theo một cơn gió nhẹ lành lạnh. Không khí trở nên ảm đạm hơn, như dự báo cho một điều gì đó chẳng lành. Dọc theo con đường đất nhỏ dẫn đến xưởng của Hùng, vài người dân trong làng đang tụ tập, ánh mắt họ đầy vẻ lo lắng và thương cảm. Từ xa, tiếng đục chạm yếu ớt, nặng nhọc vẫn vọng ra, đều đặn nhưng thiếu đi sự mạnh mẽ, dứt khoát thường thấy.

Thư Đồng Tiểu An, Bà Mối Mai, Lão Tiệm Cầm cùng vài người hàng xóm khác, dẫn đầu bởi sự nhiệt tình của bà Mai, đã tìm đến xưởng. Xưởng của Hùng, vốn dĩ luôn ngăn nắp và đầy tính nghệ thuật, giờ đây lại trở thành một bãi chiến trường của những mảnh gỗ vụn, những công cụ nằm lăn lóc, và những bản vẽ nhăn nhúm vứt lung tung. Mùi gỗ tươi, mùi bụi, và một mùi mồ hôi chua nồng hòa quyện vào nhau, tạo nên một không khí ngột ngạt.

Hùng đang ngồi xổm trước bức phù điêu khổng lồ, thân thể gầy gò, đôi vai gầy rung lên bần bật. Khuôn mặt hắn hốc hác, đôi mắt quầng thâm đỏ ngầu, mái tóc bù xù bám đầy bụi gỗ. Quần áo hắn dính đầy mạt cưa và mồ hôi, trông tiều tụy hơn hẳn. Hắn đang cố gắng đục đẽo một chi tiết nhỏ trên một góc phù điêu, nhưng đôi tay chai sạn của hắn dường như không còn đủ sức lực và sự khéo léo cần thiết. Mũi đục cứ trượt đi, tạo ra những vết xước không đáng có, khiến hắn càng thêm bực dọc.

“Hùng à, con cứ một mình làm sao được.” Bà Mối Mai bước vào, giọng bà dịu dàng hơn hẳn thường lệ, pha chút xót xa. Bà nhìn những vết hằn trên tay Hùng, nhìn gương mặt kiệt quệ của hắn, lòng không khỏi quặn thắt. “Cứ để chúng ta giúp một tay, kẻ làm cái này, người phụ cái kia, cổng đình sẽ xong nhanh thôi. Sức người có hạn, con đừng cố quá mà đổ bệnh ra đấy.”

Lão Tiệm Cầm tiến lại gần hơn, ánh mắt cận thị nhìn chằm chằm vào bức phù điêu, rồi lại nhìn Hùng. Ông thở dài một tiếng. “Hùng à, cháu có tài, nhưng đây là công trình lớn, không phải một mình cháu có thể gánh vác. Kinh nghiệm của ta về kết cấu, của mấy anh thợ mộc khác về việc đục đẽo thô, còn An nó khéo tay có thể phụ cháu chạm khắc những chi tiết nhỏ, tinh xảo. Cứu cánh không ai qua khỏi, cháu đừng ngại…”

Tiểu An, đứng phía sau Lão Tiệm Cầm, cũng ngập ngừng lên tiếng: “Đúng đó anh Hùng. Mọi người đều lo cho anh. Chúng ta có thể cùng nhau hoàn thành mà, không cần anh phải chịu đựng một mình như vậy.” Đôi mắt thông minh của cô bé ánh lên vẻ chân thành, muốn Hùng hiểu được tấm lòng của mọi người.

Nhưng Hùng không đáp lại. Hắn vẫn gằm mặt xuống, mũi đục trong tay hắn run rẩy. Hắn nghe thấy những lời nói ấy, nghe thấy sự quan tâm chân thành từ những người xung quanh. Trong thâm tâm, có một phần nào đó của hắn muốn chấp nhận, muốn buông bỏ gánh nặng này. Cơ thể hắn rã rời, tinh thần hắn kiệt quệ, cái "chấp niệm" kiêu ngạo đang giằng xé hắn đến tột cùng. Hắn đã nhận ra giới hạn của mình, đã lẩm bẩm "Không thể... Ta không thể... một mình" trong đêm đen cô độc. Nhưng khi đối diện với những lời đề nghị trực tiếp, một bức tường vô hình lại trỗi dậy trong lòng hắn.

Đó là sự xấu hổ, là lòng tự trọng bị tổn thương, là cái "ngã" cố hữu vẫn còn bám rễ sâu trong tâm hồn hắn. Hắn đã từng khinh thường sự yếu kém, sự dựa dẫm. Giờ đây, việc chấp nhận sự giúp đỡ đồng nghĩa với việc hắn phải thừa nhận thất bại một cách công khai, thừa nhận rằng tài năng của hắn không đủ để làm nên tất cả. Điều đó, với Hùng, còn khó chấp nhận hơn cả việc phải chịu đựng sự cô độc và kiệt sức. Cái ý niệm "tác phẩm của mình" đã biến thành một sợi xích vô hình, trói buộc hắn vào sự cô lập. Hắn cảm thấy như thể nếu chấp nhận, hắn sẽ "mất người", mất đi cái bản ngã mà hắn đã xây dựng bấy lâu.

Hắn ngừng đục, chậm rãi đứng dậy. Khuôn mặt hắn tối sầm, đôi mắt đỏ ngầu nhìn thẳng vào những người đang đứng trước mặt. Giọng hắn khàn đặc, đầy vẻ tự ái và sự bực dọc, thậm chí có chút gay gắt.

“Không cần!” Hùng gằn lên, âm thanh khô khốc như tiếng cành khô gãy trong gió. “Ta… ta tự làm được. Chuyện của ta, không phiền mọi người. Cứ để ta yên!” Hắn đưa tay vung lên, như muốn xua đuổi những bóng người đang bao vây hắn. Hắn cảm thấy bị dồn nén, bị chất vấn. Trong mắt hắn, những lời đề nghị giúp đỡ ấy không phải là lòng tốt, mà là sự thương hại, là sự nghi ngờ vào năng lực của hắn.

Tiểu An, bị lời lẽ gay gắt của Hùng làm cho giật mình, ngập ngừng: “Nhưng anh Hùng…”

“Ta nói không cần!” Hùng lại gằn giọng, mạnh hơn, đôi mắt hắn long lên giận dữ. “Chẳng lẽ mọi người không nghe rõ sao? Ta không cần ai giúp cả! Cái cổng đình này, ta sẽ tự mình hoàn thành! Dù có phải đục đến nát tay, dù có phải gục xuống đây, ta cũng sẽ không nhờ vả ai!”

Lời nói của Hùng như một gáo nước lạnh tạt vào sự nhiệt tình của mọi người. Bà Mối Mai đứng sững lại, nét mặt tươi cười thường ngày giờ đây biến mất, thay vào đó là vẻ thất vọng và có chút bực bội. Bà không hiểu, sao lại có người cứng đầu đến vậy? Lão Tiệm Cầm thở dài thườn thượt, đôi mắt cận thị nhìn Hùng với vẻ buồn rầu. Ông biết, Hùng đã đến nước này, thì không thể khuyên nhủ được nữa. Tiểu An lùi lại một bước, đôi môi mím chặt, ánh mắt thông minh giờ đây lại đong đầy sự thất vọng. Ngay cả những người hàng xóm khác cũng cúi đầu, không dám nhìn thẳng vào Hùng.

Không khí trong xưởng trở nên căng thẳng đến nghẹt thở. Cơn gió bên ngoài lùa vào, thổi tung những m���nh gỗ vụn, làm tiếng cửa gỗ kẽo kẹt như tiếng thở than. Hùng đứng đó, thân thể gầy gò, nhưng lại tỏa ra một sự kiên cường đến đáng sợ, một sự kiên cường được hun đúc từ lòng tự ái và sự cố chấp. Hắn nhìn chằm chằm vào những người trước mặt, rồi lại quay lưng đi, tiếp tục cúi xuống bức phù điêu dang dở, vung mũi đục một cách nặng nhọc, như muốn chứng minh lời nói của mình.

Bà Mối Mai nhìn Hùng một lúc lâu, rồi lắc đầu. “Được thôi. Con đã muốn vậy, thì chúng ta cũng không thể ép buộc. Nhưng Hùng à, rồi con sẽ thấy, một cây làm chẳng nên non đâu.” Giọng bà đầy vẻ trách móc và xót xa.

Lão Tiệm Cầm vỗ vai Tiểu An, khẽ lắc đầu. “Thôi, chúng ta về thôi, Tiểu An. Để nó yên. Có lẽ, nó cần phải tự mình trải qua hết những điều này.”

Cả nhóm người lặng lẽ quay lưng rời đi, để lại Hùng một mình trong xưởng gỗ bụi bặm và ngột ngạt. Tiếng bước chân của họ nhỏ dần rồi tắt hẳn. Chỉ còn lại tiếng đục chạm nặng nề, đều đặn của Hùng, và tiếng gió rít qua khe cửa, như lời than vãn cho sự cô độc của hắn. Hùng biết họ đã đi. Hắn biết mình đã làm họ thất vọng. Một cảm giác trống rỗng dâng lên trong lòng, nhưng cái "chấp niệm" kiêu ngạo vẫn không cho phép hắn buông bỏ. Hắn đã đẩy mọi người ra xa, tự mình đứng trên một hòn đảo cô độc. Cái "nhân quả" của sự lựa chọn đơn độc này, hắn sẽ phải tự mình gánh chịu. Và trong thâm tâm hắn, một nỗi sợ hãi mơ hồ về sự "mất người" – mất đi sự kết nối, mất đi tình thân – bắt đầu len lỏi.

***

Khi màn đêm buông xuống, phủ một tấm chăn đen huyền lên Thị Trấn An Bình, Tạ Trần và Ông Lão Tiều Phu đang tản bộ dọc theo con sông nhỏ chảy qua làng. Bầu trời đêm trong vắt, hàng ngàn vì sao lấp lánh như những viên ngọc trai rắc trên tấm vải nhung. Trăng non mờ ảo treo lơ lửng trên đỉnh núi, hắt xuống mặt sông một vệt sáng bạc lung linh, huyền hoặc. Tiếng nước sông chảy nhẹ nhàng, rì rào như lời kể chuyện của ngàn xưa, hòa cùng tiếng côn trùng rả rích và tiếng gió nhẹ luồn qua những tán cây cổ thụ ven bờ. Mùi hương của hoa cỏ dại ven sông, mùi ẩm ướt của đất và nước, cùng với không khí mát lành của đêm khuya, tạo nên một không gian yên bình đến lạ.

Họ đã nghe Tiểu An kể lại chuyện Hùng từ chối lời giúp đỡ của mọi người. Tạ Trần, vẫn với dáng vẻ trầm tĩnh, thư thái, bước đi chậm rãi. Đôi mắt hắn sâu thẳm, nhìn về phía xa xăm, nơi những ngọn đèn dầu lấp lánh từ trong làng. Hắn không nói gì, chỉ lắng nghe tiếng lòng của vạn vật và chiêm nghiệm về vòng xoay "nhân quả" của cuộc đời.

Ông Lão Tiều Phu, tay cầm cây gậy tre, bước đi bên cạnh Tạ Trần, giọng ông lão chậm rãi, mang theo chút suy tư. “Thằng bé Hùng có tài, nhưng cái ngã của nó lớn quá, Tạ Trần ạ. Sông có lúc cạn, người có lúc khó, sao lại không chịu mở lòng? Nó cứ nghĩ mình là nhất, mình có thể làm tất cả. Nhưng đời này, có ai mà không cần đến người khác đâu?” Ông lão khẽ lắc đầu, ánh mắt đượm vẻ thương cảm. Ông đã chứng kiến quá nhiều người tài năng, nhưng vì cái "chấp niệm" kiêu ngạo mà tự mình đẩy mình vào ngõ cụt.

Tạ Trần dừng bước, nhìn về phía dòng sông đang lững lờ trôi. “Cái ‘ngã’ ấy, đôi khi không phải là xấu, ông Tiều Phu ạ. Nó là động lực để con người vươn lên, để không ngừng hoàn thiện bản thân, để tạo ra những điều phi thường. Nhưng nếu không biết buông bỏ, không biết khiêm tốn, nó sẽ trở thành gông cùm, trói buộc con người vào sự cô độc và giới hạn của chính mình. Con người ta, ai cũng có giới hạn. Nhận ra giới hạn không phải là yếu đuối, mà là khởi đầu của sự trưởng thành.”

Hắn khẽ thở dài, rồi tiếp tục. “Hùng đã từng nghe được lời nói của ta, rằng ‘sức mạnh của cá nhân, dù lớn đến mấy, cũng có giới hạn của nó.’ Hắn cũng đã lẩm bẩm trong đêm rằng ‘không thể… ta không thể… một mình.’ Đó là lúc hắn đã chạm đến ngưỡng của sự nhận thức. Nhưng khi đối diện với sự giúp đỡ, cái ‘ngã’ lại trỗi dậy, biến lời đề nghị thành mũi dao đâm vào lòng tự trọng. Hắn không chỉ từ chối sự giúp đỡ, mà còn từ chối một phần của chính mình, phần muốn gắn kết, muốn nương tựa vào cộng đồng.”

Ông Lão Tiều Phu gật gù, ánh mắt tinh anh nhìn Tạ Trần. “Đúng vậy. Cái đạo của phàm nhân, chính là biết nương tựa vào nhau mà sống. Giống như những con cá nhỏ, nếu không tạo thành đàn, làm sao chống lại dòng nước xiết? Dù có con cá lớn đến mấy, bơi một mình giữa dòng chảy cuồn cuộn cũng khó lòng mà sống sót. Hùng nó cứ nghĩ mình là con cá lớn nhất, có thể lội ngược dòng một mình. Nhưng dòng đời này, đâu chỉ có sức mạnh là đủ?”

“Phàm nhân hay tiên nhân, đều không thể thoát khỏi cái lẽ đó,” Tạ Trần tiếp lời, giọng hắn trầm hơn, mang theo một chút suy tư triết lý sâu xa. “Ngay cả những bậc tu tiên, nếu quá cố chấp vào sức mạnh cá nhân, vào sự bất tử hư ảo, cuối cùng cũng sẽ ‘mất người’, đánh mất đi bản chất của chính mình, rơi vào vòng xoáy cô độc của Thiên Đạo. Cái gọi là ‘đạo’ của họ, suy cho cùng, cũng là một thứ ‘chấp niệm’. Và khi ‘chấp niệm’ ấy quá lớn, nó sẽ trở thành xiềng xích, giam cầm họ trong một cái lồng son lộng lẫy nhưng trống rỗng. Cái 'nhân quả' của việc đánh mất nhân tính, chính là tự mình cô lập bản thân, dù có đứng trên đỉnh cao của Tam Giới đi chăng nữa.”

Hắn nhìn lên bầu trời đầy sao, nơi Thiên Đạo từng ngự trị, giờ đây chỉ còn là một khoảng không vô tận. “Hùng đang ở trong một ‘khúc mắc’ tương tự. Hắn đang đánh đổi sự gắn kết với cộng đồng, sự ấm áp của tình người, để giữ lấy cái ảo ảnh về tài năng độc lập. Cái giá của sự kiêu ngạo, đôi khi, chính là sự cô độc đến tận cùng, là sự tự mình cắt đứt mọi sợi dây liên kết với thế giới xung quanh. Đó cũng là một dạng ‘mất người’ của phàm nhân.”

Ông Lão Tiều Phu im lặng một lúc, rồi khẽ thở dài. “Nó sẽ phải trả giá cho sự cố chấp của mình. Nhưng tôi tin, cái đau đớn của sự cô độc sẽ là bài học lớn nhất cho nó. Rồi nó sẽ nhận ra, cái cổng đình kia, dù có đẹp đến mấy, nếu không phải là thành quả của cả làng, thì cũng chỉ là một bức phù điêu vô hồn, không có ý nghĩa gì cả.”

Tạ Trần gật đầu. “Đúng vậy. Cái ‘vô thường’ của cuộc đời này là vậy. Mọi thứ đều thay đổi, và con người cũng vậy. Hùng đang ở trong một bước ngoặt, một ngã rẽ quan trọng. Sự từ chối của hắn, dù là một hành động kiêu ngạo, nhưng lại đẩy hắn vào một trạng thái cô độc cùng cực, báo hiệu rằng một sự thay đổi lớn trong nhận thức của hắn sắp đến. Có thể là do một biến cố lớn hơn, hoặc sự nhận ra sâu sắc về giá trị của cộng đồng, về cái ý nghĩa thực sự của việc ‘sống một đời bình thường’.”

Hắn nhìn về phía làng, nơi những ngọn đèn dầu vẫn còn cháy sáng. “Những lời triết lý của chúng ta, về giới hạn, về sự khiêm tốn, về giá trị của sự nương tựa, sẽ tiếp tục gieo mầm vào tâm trí của Hùng. Dù hắn không nghe trực tiếp, nhưng những lời đó sẽ lan tỏa trong cộng đồng, và có thể, một lúc nào đó, chúng sẽ tìm được đường vào trái tim hắn, chuẩn bị cho hắn một con đường trưởng thành mới. Sự thất vọng của cộng đồng sau khi bị Hùng từ chối có thể khiến họ rút lui tạm thời, nhưng lòng tốt và sự quan tâm vẫn sẽ ở đó, chờ đợi thời điểm Hùng thực sự mở lòng.”

Gió đêm thổi qua, làm lay động những tán lá cây, tạo nên những âm thanh xào xạc như tiếng thì thầm của vạn vật. Tạ Trần và Ông Lão Tiều Phu tiếp tục bước đi, bóng họ đổ dài trên con đường ven sông, hòa mình vào màn đêm tĩnh mịch. Câu chuyện về Hùng, về cái "chấp niệm" của hắn, chỉ là một trong vô vàn những câu chuyện nhỏ bé, đời thường đang diễn ra trong cái "Kỷ Nguyên Nhân Gian" này. Một kỷ nguyên mà mỗi con người đều phải tự mình đi tìm ý nghĩa của sự tồn tại, tự mình học cách "sống" một cách trọn vẹn nhất, không cần đến sự phù phiếm của tiên đạo, mà chỉ cần sự gắn kết chân thành của nhân gian. Và trong cái hành trình đầy "vô thường" ấy, Tạ Trần vẫn luôn là một người quan sát, một người gieo mầm triết lý, tin tưởng vào sự luân hồi của vạn vật, vào những thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, bằng chính những bài học xương máu của họ, của những người phàm nhân.

Truyện nguyên tác Long thiếu, hiện chỉ phát hành duy nhất tại truyen.free.