Gió đêm đã ngừng thổi, nhường chỗ cho sự tĩnh lặng của bình minh. Ánh dương đầu tiên của ngày mới vừa hửng, rải những tia vàng nhạt yếu ớt qua khung cửa sổ bụi bặm của Khắc Thạch Phường. Bên trong xưởng, không khí vẫn còn vương vấn mùi gỗ mục, mùi dầu đánh bóng và một chút hương sắt lạnh từ những dụng cụ chạm khắc. Hùng, với dáng vẻ tiều tụy hơn hẳn so với hôm qua, đang cặm cụi bên khối gỗ lim khổng lồ, nơi bức phù điêu cổng đình làng vẫn còn dang dở. Thân hình hắn gầy gò, rắn rỏi của một nghệ nhân trẻ tuổi giờ đây lộ rõ vẻ kiệt sức, đôi vai rũ xuống, vành mắt thâm quầng như thể đã thức trắng nhiều đêm liền. Mái tóc bù xù, lấm lem bụi gỗ, cứ như hắn đã ngủ gục ngay trên đống phế liệu kia.

Hắn cố gắng giữ vững cây đục trong tay, mũi đục sắc lẹm lướt nhẹ trên thớ gỗ, nhưng từng đường nét đều thiếu đi sự dứt khoát, thanh thoát thường thấy. Bàn tay hắn run rẩy, không còn chút vững chãi nào. Mỗi nhát đục là một sự gồng mình, một cuộc chiến đấu không chỉ với chất liệu cứng rắn mà còn với sự mệt mỏi đang vây lấy tâm trí hắn. Hắn thở hắt ra, một tiếng thở dài nặng nề chứa đựng cả sự bế tắc và cố chấp. Cứ thế này thì bao giờ mới xong? Hắn tự hỏi. Cái cổng đình làng, một công trình mà hắn từng coi là đỉnh cao của sự nghiệp, là minh chứng cho tài năng độc nhất của mình, giờ đây lại trở thành gánh nặng ngàn cân, đè nén lên từng thớ thịt, từng sợi gân.

Hùng biết, hắn biết rõ rằng mình đang sai. Hắn đã nghe được những lời xì xào, những ánh mắt lo lắng, những lời đề nghị giúp đỡ mà hắn đã thẳng thừng từ chối. Lòng tự trọng của hắn, cái kiêu ngạo cố hữu của một người nghệ nhân tài hoa, đã dựng lên một bức tường vô hình, ngăn cách hắn với thế giới bên ngoài. Hắn không muốn ai can thiệp vào tác phẩm của mình, không muốn ai nhìn thấy sự yếu kém, sự chậm trễ của hắn. Hắn muốn chứng minh rằng mình có thể làm được, một mình. Nhưng cái "có thể" ấy, giờ đây, lại trở thành một xiềng xích, siết chặt lấy hắn.

Hắn nhớ lại lời của Ông Lão Tiều Phu, về những con cá nhỏ biết nương tựa vào nhau, và lời của Tạ Trần, về cái giá của sự cô độc. Những lời ấy, dù không trực tiếp nhắm vào hắn, nhưng cứ luẩn quẩn trong tâm trí hắn như những bóng ma. "Cái giá của sự kiêu ngạo, đôi khi, chính là sự cô độc đến tận cùng, là sự tự mình cắt đứt mọi sợi dây liên kết với thế giới xung quanh. Đó cũng là một dạng ‘mất người’ của phàm nhân." Hắn đã nghe câu nói ấy từ đâu đó, có thể là từ Thư Đồng Tiểu An, người đã cố gắng đến gần hắn nhiều lần. Hắn đã gạt bỏ, cho đó là những lời lẽ sáo rỗng của kẻ yếu đuối. Nhưng giờ đây, khi mũi đục trượt nhẹ, tạo ra một vết xước không đáng có trên một đường nét đã được chạm khắc tỉ mỉ, hắn cảm thấy lạnh sống lưng. Vết xước ấy, dù nhỏ bé, lại như một vết cắt sâu vào lòng tự trọng của hắn.

“Khốn kiếp!” Hắn lẩm bẩm, giọng khàn đặc, đầy sự tức giận và thất vọng. Hắn nhìn chằm chằm vào vết xước, tựa như nhìn thấy chính bản thân mình đang sụp đổ. Hắn đã cố gắng che giấu sự kiệt sức, sự bế tắc, nhưng cái vết xước này lại phơi bày tất cả. Hắn đã làm hỏng một phần của tác phẩm, một phần của niềm kiêu hãnh. Tâm trí hắn quay cuồng. Hắn đã bỏ ra biết bao tâm huyết, biết bao đêm không ngủ, bao giọt mồ hôi để hoàn thành từng chi tiết. Nhưng giờ đây, chỉ vì một thoáng mất tập trung, một chút run rẩy của đôi tay rệu rã, tất cả đều có thể tan biến.

Trong khoảnh khắc ấy, hắn cảm thấy một sự cô độc tột cùng. Xưởng của hắn, từng là nơi ươm mầm những ý tưởng vĩ đại, giờ đây lại trở thành một nhà tù giam hãm hắn. Hắn là một nghệ nhân, hắn muốn tạo ra cái đẹp, muốn để lại dấu ấn của riêng mình. Nhưng cái giá của sự độc lập ấy, có phải là quá đắt? Hắn nhớ lại dáng vẻ lo lắng của Lão Tiệm Cầm, gương mặt khắc khổ của Bà Mối Mai, và ánh mắt thông minh nhưng đầy ưu tư của Tiểu An. Họ đã đến, đã đề nghị giúp đỡ, đã nói những lời chân thành. Nhưng hắn đã từ chối. Hắn đã chọn con đường của sự cô độc, và giờ đây, hắn đang phải gánh chịu hậu quả của lựa chọn đó.

Hắn lại thử, lại đặt mũi đục vào khối gỗ. Nhưng tay hắn càng run hơn. Mỗi nhát đục đều như một nhát dao cứa vào tâm can hắn. Hắn cảm thấy sự mệt mỏi không chỉ ở thể xác mà còn ở tinh thần. Cái ý chí kiên cường từng là động lực thúc đẩy hắn, giờ đây cũng đang lung lay. Mùi bụi gỗ, mùi mồ hôi của chính hắn, hòa quyện trong không khí ngột ngạt của xưởng, càng khiến hắn thêm khó chịu. Hắn muốn gào thét, muốn đập phá tất cả, nhưng hắn không thể. Hắn chỉ có thể tiếp tục, tiếp tục chiến đấu với chính mình, với cái bóng của sự kiêu ngạo đang bủa vây hắn. Vết xước trên gỗ, dù chỉ nhỏ như sợi tóc, lại là một vết sẹo lớn trong tâm hồn hắn. Đó không chỉ là một lỗi kỹ thuật, mà là biểu tượng cho sự đổ vỡ của một niềm tin, một ảo ảnh về sự hoàn hảo đơn độc. Hắn chợt nhận ra, bức tường vô hình mà hắn dựng lên để bảo vệ niềm kiêu hãnh, cũng chính là bức tường đang giam hãm hắn, khiến hắn không thể tiến lên.

***

Trong khi Hùng đang vật lộn với những chấp niệm của riêng mình, cách đó không xa, tại Thị Trấn An Bình, quán sách của Tạ Trần vẫn giữ nguyên vẻ yên bình và tĩnh lặng. Giữa trưa, nắng nhẹ hắt qua khung cửa sổ, rải những vệt sáng ấm áp lên chồng sách cũ. Tiếng gió mát lùa qua khe cửa, làm lay động những trang giấy đã ngả màu thời gian, tạo nên âm thanh xào xạc nhẹ nhàng như tiếng thì thầm của quá khứ. Bên ngoài, tiếng chim hót líu lo từ những tán cây cổ thụ quanh thị trấn, tạo nên một bản giao hưởng êm đềm của nhân gian. Không khí trong quán thoảng mùi giấy cũ, mực và hương trà thanh khiết, một sự kết hợp quen thuộc mang lại cảm giác an yên.

Tạ Trần ngồi sau quầy, thân hình gầy gò, thư sinh của hắn tựa lưng vào ghế gỗ, tay cầm một quyển sách cổ đã sờn cũ. Ánh mắt hắn sâu thẳm, tỉnh táo, lướt qua từng dòng chữ, nhưng dường như tâm trí hắn lại đang ở một nơi xa xăm hơn, chiêm nghiệm về những lẽ đời. Hắn không có vẻ cường tráng của người luyện võ hay tu tiên, làn da trắng nhợt do ít tiếp xúc với nắng gió, nhưng toàn thân hắn toát ra một vẻ điềm tĩnh đến lạ lùng, như một hồ nước sâu không gợn sóng.

Đối diện hắn, Ông Lão Tiều Phu, râu tóc bạc phơ, đang nhấm nháp chén trà nóng. Dáng người ông lão gầy gò, lưng còng, nhưng ánh mắt tinh anh và nụ cười hiền hậu vẫn luôn thường trực. Ông lão đặt chén trà xuống, khẽ thở dài, rồi nhìn về phía cửa. Đúng lúc ấy, Thư Đồng Tiểu An, gầy gò với đôi mắt toát lên vẻ thông minh, bước vào quán. Gương mặt cậu bé lộ rõ sự lo lắng, đôi môi mím chặt. Cậu mặc bộ áo vải thô cũ kỹ, nhưng vẫn giữ được vẻ tươm tất.

“Tiên sinh, Ông Lão Tiều Phu,” Tiểu An cúi đầu chào, giọng cậu bé có vẻ gấp gáp. “Con vừa từ xưởng của Hùng ca về. Tình hình… không ổn chút nào.”

Tạ Trần khẽ gật đầu, đặt sách xuống, ánh mắt vẫn nhìn ra ngoài cửa sổ, dường như đang nghĩ về điều gì đó xa xăm. “Kể ta nghe.” Giọng hắn trầm, điềm tĩnh, không chút dao động.

Tiểu An kể lại những gì mình chứng kiến, đôi mắt cậu bé không giấu được sự buồn bã. “Hùng ca… hắn vẫn đang vật lộn với bức phù điêu. Con thấy hắn gần như kiệt s���c. Tay hắn run rẩy, có lúc đục trượt, tạo ra những vết xước nhỏ. Hắn lẩm bẩm một mình, trông rất đáng sợ. Con định lại gần hỏi han, nhưng hắn lại xua tay, không cho ai đến gần. Cứ thế này, con sợ hắn sẽ đổ bệnh mất.”

Ông Lão Tiều Phu nghe xong, lắc đầu chậm rãi, rồi khẽ thở dài. “Cái sự cứng đầu của tuổi trẻ mà. Giống như những con ngựa hoang, lúc nào cũng muốn phi nước đại một mình, không chịu chấp nhận cương. Đến khi vấp ngã, mới biết mình không phải là vô địch.” Ông lão nhìn Tạ Trần, ánh mắt chứa đựng sự thấu hiểu. “Tôi đã nói rồi, Hùng nó cứ nghĩ mình là con cá lớn nhất, có thể lội ngược dòng một mình. Nhưng dòng đời này, đâu chỉ có sức mạnh là đủ?”

Tạ Trần khẽ nhấp một ngụm trà, hương trà lan tỏa trong khoang miệng. Hắn không nói trực tiếp về Hùng, mà lại đưa ra một phép ẩn dụ, một câu nói gợi mở. “Những con sông không chảy ngược, nhưng vẫn ôm ấp những viên đá cứng đầu. Viên đá kia, dù có cứng cỏi đến mấy, cũng không thể ngăn dòng chảy vĩnh cửu. Đến một lúc nào đó, nó sẽ bị mài mòn, hoặc bị dòng nước cuốn trôi.” Hắn dừng lại, ánh mắt sâu thẳm nhìn vào chén trà, như thể đang nhìn thấy những bí ẩn của vũ trụ. “Cái gọi là ‘chấp niệm’, cũng giống như viên đá cứng đầu ấy. Khi nó quá lớn, nó sẽ cản trở dòng chảy của cuộc đời, ngăn con người hòa mình vào cái ‘vô thường’ của vạn vật.”

Tiểu An nghe những lời ấy, dù không hoàn toàn hiểu hết, nhưng vẫn cảm nhận được sự sâu sắc trong đó. Cậu bé nhìn Tạ Trần, đôi mắt thông minh cố gắng nắm bắt ý nghĩa ẩn giấu.

Ông Lão Tiều Phu gật gù, bổ sung thêm. “Đúng vậy. Lão phu từng thấy nhiều người, cả phàm nhân lẫn những bậc tu sĩ, vì ôm giữ lấy những chấp niệm của riêng mình mà tự mình chuốc lấy khổ đau. Có người chấp niệm về quyền lực, có người chấp niệm về tình yêu, lại có người chấp niệm về cái gọi là ‘hoàn hảo’ của bản thân. Hùng nó, e rằng đang chấp niệm về sự độc lập, về cái tài năng mà nó tin rằng không ai có thể sánh bằng.”

Tạ Trần tiếp lời, giọng hắn vẫn điềm tĩnh, nhưng mang theo một chút suy tư triết lý sâu xa hơn. “Cái ‘nhân quả’ của việc đánh mất nhân tính, chính là tự mình cô lập bản thân, dù có đứng trên đỉnh cao của Tam Giới đi chăng nữa. Hùng đang ở trong một ‘khúc mắc’ tương tự. Hắn đang đánh đổi sự gắn kết với cộng đồng, sự ấm áp của tình người, để giữ lấy cái ảo ảnh về tài năng độc lập. Cái giá của sự kiêu ngạo, đôi khi, chính là sự cô độc đến tận cùng, là sự tự mình cắt đứt mọi sợi dây liên kết với thế giới xung quanh. Đó cũng là một dạng ‘mất người’ của phàm nhân.” Hắn khẽ thở dài, một tiếng thở dài mà không ai có thể giải thích được liệu là cho Hùng, hay cho cả cái Thiên Đạo đang dần suy kiệt.

“Nó sẽ phải trả giá cho sự cố chấp của mình,” Ông Lão Tiều Phu nói, giọng ông lão trầm lắng. “Nhưng tôi tin, cái đau đớn của sự cô độc sẽ là bài học lớn nhất cho nó. Rồi nó sẽ nhận ra, cái cổng đình kia, dù có đẹp đến mấy, nếu không phải là thành quả của cả làng, thì cũng chỉ là một bức phù điêu vô hồn, không có ý nghĩa gì cả.”

Tạ Trần gật đầu, ánh mắt hắn lại hướng về phía cửa sổ, nhìn ra con đường nơi những người phàm nhân đang qua lại, bận rộn với cuộc sống thường nhật của họ. “Đúng vậy. Cái ‘vô thường’ của cuộc đời này là vậy. Mọi thứ đều thay đổi, và con người cũng vậy. Hùng đang ở trong một bước ngoặt, một ngã rẽ quan trọng. Sự từ chối của hắn, dù là một hành động kiêu ngạo, nhưng lại đẩy hắn vào một trạng thái cô độc cùng cực, báo hiệu rằng một sự thay đổi lớn trong nhận thức của hắn sắp đến. Có thể là do một biến cố lớn hơn, hoặc sự nhận ra sâu sắc về giá trị của cộng đồng, về cái ý nghĩa thực sự của việc ‘sống một đời bình thường’.”

Tiểu An lắng nghe, những lời lẽ của Tạ Trần và Ông Lão Tiều Phu dần gieo mầm vào tâm trí cậu bé. Cậu bé không thể trực tiếp giúp Hùng ca, nhưng cậu tin rằng những lời này, bằng cách nào đó, sẽ đến được tai Hùng ca, và sẽ giúp hắn nhận ra con đường đúng đắn. Tạ Trần khẽ nhắm mắt, như đang chìm đắm trong suy tư. Hắn biết rằng, những lời triết lý của hắn, về giới hạn, về sự khiêm tốn, về giá trị của sự nương tựa, sẽ tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng. Dù Hùng không nghe trực tiếp, nhưng những lời đó sẽ tạo ra một luồng khí, một sự thay đổi trong nhận thức chung, và có thể, một lúc nào đó, chúng sẽ tìm được đường vào trái tim hắn, chuẩn bị cho hắn một con đường trưởng thành mới. Sự thất vọng của cộng đồng sau khi bị Hùng từ chối có thể khiến họ rút lui tạm thời, nhưng lòng tốt và sự quan tâm vẫn sẽ ở đó, chờ đợi thời điểm Hùng thực sự mở lòng. Quán sách lại chìm vào sự yên tĩnh, chỉ còn tiếng lật sách khẽ khàng và tiếng chim hót ngoài hiên, như một lời nhắc nhở về sự vĩnh cửu của những giá trị nhân gian.

***

Khi chiều buông, bầu trời Thị Trấn An Bình bắt đầu âm u dần, những áng mây đen kịt từ phía chân trời xa xôi kéo đến, phủ lên một lớp màu xám xịt, báo hiệu một cơn mưa sắp đến. Gió nổi lên, mang theo hơi ẩm và tiếng xào xạc của lá cây, tạo nên một bản nhạc buồn thảm. Trong Khắc Thạch Phường, ánh sáng ban ngày đã nhạt nhòa, nhưng Hùng vẫn đang miệt mài bên khối gỗ lim. Mấy ngọn nến nhỏ leo lét được thắp lên, ánh lửa yếu ớt hắt lên bức phù điêu dang dở, khiến những đường nét chạm khắc hiện lên lờ mờ, ma mị. Không khí trong xưởng càng trở nên ngột ngạt, nặng trĩu mùi bụi gỗ, mồ hôi và cả mùi tuyệt vọng đang dần thấm đẫm.

Hùng tập trung vào một chi tiết nhỏ nhưng vô cùng quan trọng trên phần đầu của một con rồng đang vờn mây – một vảy rồng tinh xảo, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Hắn muốn chạm khắc nó thật sống động, thật chân thực, để nó trở thành điểm nhấn, là linh hồn của cả bức phù điêu. Mồ hôi nhễ nhại chảy dài trên trán, ướt đẫm mái tóc bù xù của hắn. Hơi thở hắn dồn dập, từng nhịp đập của trái tim như muốn nhảy khỏi lồng ngực. Cả cơ thể hắn như một sợi dây đàn bị kéo căng đến cực hạn, chỉ chực đứt phựt.

Hắn cố gắng hít thở sâu, nén lại sự mệt mỏi, dồn hết sức lực và tinh thần vào mũi đục. Bàn tay hắn, vốn đã mỏi nhừ, giờ lại càng thêm run rẩy. Hắn nhắm mắt lại trong giây lát, cố gắng hình dung ra đư��ng nét hoàn hảo của vảy rồng, rồi mở mắt ra, đặt mũi đục vào vị trí đã định. Một đường đục dứt khoát, mang theo tất cả sự kiên trì và cố chấp của hắn.

Nhưng, chính vào khoảnh khắc quyết định ấy, một cơn co giật nhẹ xẹt qua cánh tay hắn, hoặc có lẽ chỉ là một sự mất thăng bằng nhỏ đến từ sự kiệt sức đã kéo dài quá lâu. Mũi đục trượt nhẹ. “Rắc!” Một tiếng động nhỏ, gần như không thể nghe thấy trong tiếng gió rít bên ngoài, nhưng lại vang vọng như tiếng sét đánh ngang tai Hùng.

Hắn đứng sững người, đôi mắt dại ra nhìn chằm chằm vào khối gỗ. Trên một vảy rồng tinh xảo mà hắn vừa cố gắng hoàn thiện, một vết nứt nhỏ, mảnh như sợi tơ, vừa xuất hiện. Nó gần như không thể thấy, nếu không lại gần và nhìn thật kỹ dưới ánh nến leo lét. Nhưng đối với Hùng, vết nứt ấy không khác gì một vết sẹo lớn, một sự phá hủy không thể cứu vãn. Nó không chỉ là một lỗi kỹ thuật, mà là biểu tượng cho sự thất bại của hắn, cho sự tan vỡ của cái kiêu ngạo mà hắn đã cố gắng níu giữ.

“Kh���n kiếp!” Hùng thốt lên, không phải bằng một tiếng gầm gừ giận dữ, mà bằng một giọng khàn đặc, đầy tuyệt vọng và xấu hổ. Hắn buông thõng cây đục trong tay, khiến nó rơi xuống nền đất bằng một tiếng “cạch” khô khốc. Hắn lảo đảo lùi lại một bước, rồi quỳ gục xuống trước bức phù điêu, đôi tay nắm chặt, vai run rẩy. Hắn chưa khóc, nhưng sự kiệt quệ đã lên đến đỉnh điểm. Mọi sức lực, mọi ý chí, mọi niềm kiêu hãnh của hắn dường như đã bị rút cạn chỉ trong khoảnh khắc vết nứt ấy xuất hiện.

Hắn nhìn chằm chằm vào vết nứt, như thể nó đang chế giễu hắn, đang phơi bày sự yếu kém của hắn trước toàn thế giới. Suốt bao ngày qua, hắn đã từ chối mọi sự giúp đỡ, đã tự nhốt mình trong cái vỏ bọc của sự độc lập và tài năng. Hắn đã đẩy lùi tất cả những người muốn đưa tay ra với hắn. Và giờ đây, cái giá phải trả chính là đây: một tác phẩm không hoàn hảo, một thất bại đến từ chính sự cố chấp của mình.

Bầu trời bên ngoài càng lúc càng tối sầm, những tia chớp yếu ớt bắt đầu xẹt ngang qua khung cửa sổ, báo hiệu cơn giông sắp đến. Tiếng gió rít mạnh hơn, lùa qua những khe hở trong xưởng, tạo ra những âm thanh rùng rợn như tiếng thì thầm của một lời nguyền. Hùng cảm thấy lạnh. Không phải cái lạnh của gió đêm, mà là cái lạnh thấu xương của sự cô độc và tuyệt vọng. Hắn đã tự mình dựng lên một bức tường vô hình, và giờ đây, chính bức tường ấy đang sụp đổ, đè nát hắn dưới đống đổ nát của lòng kiêu ngạo.

Trong sâu thẳm tâm hồn Hùng, một câu nói của Tạ Trần lại chợt hiện lên, dù hắn không biết nó đến từ đâu, chỉ biết nó đã len lỏi vào tâm trí hắn qua những lời kể của Tiểu An, hoặc những cuộc trò chuyện hắn vô tình nghe được. “Cái ‘nhân quả’ của việc đánh mất nhân tính, chính là tự mình cô lập bản thân… Đó cũng là một dạng ‘mất người’ của phàm nhân.” Hắn đã ‘mất người’ thật rồi. Hắn đã đánh mất đi sự gắn kết với cộng đồng, sự ấm áp của tình người, chỉ để bảo vệ một cái ảo ảnh về sự vĩ đại đơn độc. Vết nứt trên bức phù điêu không chỉ là một v��t nứt trên gỗ, mà là vết nứt trong tâm hồn hắn, là bằng chứng cho sự sụp đổ của một niềm tin sai lầm.

Hắn quỳ đó, giữa đống bụi gỗ và dụng cụ ngổn ngang, đôi vai vẫn run rẩy. Bên ngoài, những hạt mưa đầu tiên bắt đầu rơi, đập lộp bộp vào mái nhà, rồi nặng hạt dần, tạo thành một bản hòa tấu buồn bã, như tiếng khóc than cho một tâm hồn đang tan vỡ. Hùng đã đến ngưỡng của sự suy sụp tinh thần và thể chất. Cái vết nứt nhỏ bé kia, dù chỉ là một lỗi lầm vật chất, lại là ngòi nổ cho một sự sụp đổ lớn hơn nhiều trong nhận thức của hắn. Hắn không còn sức lực để đứng dậy, không còn ý chí để tiếp tục. Trong khoảnh khắc ấy, hắn hoàn toàn bất lực, hoàn toàn cô độc. Dường như, chỉ khi đối mặt với vực sâu của sự tuyệt vọng, con người mới có thể nhìn rõ bản thân mình, và nhận ra giá trị thực sự của những gì mình đã đánh mất. Con đường trưởng thành của Hùng, có lẽ, chỉ mới thực sự bắt đầu từ chính vết nứt đau đớn này.

Truyện do Long thiếu chấp bút, độc quyền đăng tải tại truyen.free.