Đêm khuya đã về, màn đêm buông xuống đặc quánh, bao trùm lên Thị Trấn An Bình một vẻ lạnh lẽo đến thấu xương. Trong xưởng họa của Minh, không còn ánh nến lay lắt. Mọi thứ chìm trong bóng tối mịt mờ, chỉ có ánh trăng lạnh lẽo, trắng bạc lọt qua ô cửa sổ, rọi xuống sàn nhà một vệt sáng mờ ảo, như một lưỡi dao băng giá. Mùi sơn dầu, bột màu và ẩm mốc giờ đây trở nên đậm đặc hơn, quẩn quanh trong không khí, như một lời nhắc nhở không ngừng về sự thất bại. Minh, thân hình gầy gò, giờ đây đã hoàn toàn kiệt sức và tuyệt vọng. Hắn trở về xưởng sau chuyến đi lang thang vô định, mang theo sự bế tắc trong nghệ thuật và cả sự khó chịu, hoang mang từ cảnh tượng nhộn nhịp ở quảng trường.

Hắn ngồi bệt xuống sàn nhà lạnh lẽo, lưng tựa vào chiếc giá vẽ trống rỗng, nơi trước đó hắn đã dốc hết mọi cố gắng nhưng chỉ nhận lại sự vô hồn. Ánh mắt hắn lướt qua những bức tranh dang dở, những đường nét vô cảm mà hắn đã tạo ra trong những ngày qua. Chúng như những bằng chứng sống động cho sự sa sút của tài năng hắn, cho thấy cái “tôi độc tôn” mà hắn vẫn luôn tự hào, giờ đây đã trở thành một gánh nặng, một xiềng xích trói buộc hắn. Cây cọ vẽ, chiếc dao pha màu, và những lọ màu nằm ngổn ngang trên sàn, tất cả đều trở nên xa lạ, vô nghĩa. Hắn không còn nghe thấy tiếng cọ vẽ sột soạt, không còn ngửi thấy mùi sơn dầu mà hắn từng yêu thích. Thay vào đó là sự im lặng đáng sợ, và mùi mồ hôi chua chát của chính hắn, hòa lẫn với sự lạnh lẽo của căn phòng.

Lần đầu tiên trong đời, Minh cảm thấy sợ hãi. Nỗi sợ hãi này không phải là sợ nghèo đói, sợ bị người đời khinh miệt, hay sợ không đạt được danh vọng. Đó là nỗi sợ hãi tột cùng khi hắn nhận ra mình đã mất đi thứ quý giá nhất: khả năng sáng tạo, linh hồn của một họa sĩ. Hắn đã luôn tin rằng tài năng của mình là v�� hạn, là độc nhất vô nhị. Nhưng giờ đây, trước mặt hắn là một vực thẳm sâu không đáy, một khoảng trống không thể lấp đầy. Hắn không thể tự mình phá vỡ bức tường này. Cái “tôi” kiêu ngạo của hắn, cái mà hắn từng xem là nguồn sức mạnh, giờ đây đã biến thành một nhà tù giam hãm hắn trong sự cô độc tột cùng.

Hắn gục đầu xuống gối, vai khẽ run lên. Tiếng thở dài nặng nề, khàn đặc thoát ra từ lồng ngực hắn, như tiếng than khóc của một linh hồn lạc lối. “Không được… không thể được…” Hắn thì thầm, giọng nói yếu ớt, lạc lõng trong không gian tĩnh mịch. “Ta đã mất rồi sao? Mất đi thứ quý giá nhất của mình… mất đi ngọn lửa đã từng cháy rực trong tâm hồn ta?” Nước mắt, từ bao giờ đã khô cạn, giờ đây lại trào ra, lăn dài trên khuôn mặt nhợt nhạt, hòa lẫn với những vệt màu đã khô cứng.

Hắn ngước nhìn lên, ánh mắt trống rỗng hướng về phía cửa sổ, nơi ánh trăng vẫn vô tình rải ánh bạc lạnh lẽo xuống. Ánh trăng ấy, từng là nguồn cảm hứng cho không biết bao nhiêu bức họa của hắn, giờ đây chỉ còn là biểu tượng của sự cô độc và hư vô. Hắn cảm thấy mình như một con thuyền lạc giữa biển khơi, không có la bàn, không có điểm tựa. Sự cô lập mà hắn vẫn luôn tự hào, giờ đây lại bóp nghẹt hắn, đẩy hắn vào trạng thái tuyệt vọng cùng cực. Trong bóng tối và sự im lặng, hắn nhận ra rằng, cái “tôi độc tôn” của mình không còn là nguồn cảm hứng, mà là một xiềng xích vô hình, trói chặt hắn vào sự bế tắc, đẩy hắn đến bờ vực của sự suy sụp. Nỗi sợ hãi sự cô độc, giờ đây, không còn là một khái niệm trừu tượng, mà là một thực thể sống động, đang nuốt chửng hắn, khiến hắn khao khát một sự kết nối, một tia sáng dẫn lối, dù chỉ là một cách miễn cưỡng. Nhưng trong căn phòng lạnh lẽo này, hắn chỉ còn lại một mình, đối mặt với sự hư vô của chính mình.

Sáng muộn, màn sương vẫn còn vương vấn trên những mái nhà ngói cổ kính của Thị Trấn An Bình, nhưng bầu trời đã bắt đầu chuyển màu, từ xám xịt u ám sang một sắc trắng nhạt nhòa, báo hiệu một ngày mới se lạnh. Trong xưởng họa của Minh, không khí vẫn đặc quánh mùi sơn dầu và sự tuyệt vọng còn sót lại từ đêm qua. Minh không còn ngồi bệt dưới sàn, hắn đã gục đầu lên bàn làm việc, giữa một đống hỗn độn của những bản nháp bị xé nát, những mẩu than vẽ vụn vặt và những bức vẽ dang dở, vô hồn. Tóc hắn rũ rượi che gần hết khuôn mặt góc cạnh, giờ đây đã thêm tiều tụy. Dù ánh sáng ban ngày đã len lỏi vào, nhưng đôi mắt hắn vẫn trũng sâu, mang vẻ mệt mỏi cùng cực, như thể chưa hề chợp mắt.

Hắn ngước mắt lên, nhìn chằm chằm vào một góc tường, nơi treo bức tranh cũ kỹ mà Linh đã để lại “lời nhắn” tinh tế. Vết khắc nhỏ xíu, gần như không thể nhận ra nếu không chú ý kỹ, như một mật mã mà chỉ mình hắn mới có thể giải mã. Hắn đã cố gắng sao chép, cố gắng tái tạo cái thần thái, cái sự tinh tế ẩn chứa trong đó, nhưng tất cả đều thất bại thảm hại. Mỗi nét cọ hắn đưa lên, mỗi đường chì hắn phác họa đều trở nên thô kệch, vô cảm, thiếu đi cái hồn, cái ánh sáng mà Linh đã khéo léo gieo vào. Sự kiêu hãnh bấy lâu nay của hắn, cái "tôi độc tôn" mà hắn vẫn luôn xem là ngọn hải đăng dẫn lối, giờ đây đang sụp đổ từng mảng, như một bức tường thành bị bào mòn bởi phong sương và sự bất lực. Một cảm giác hư vô, trống rỗng bao trùm lấy hắn, lạnh lẽo hơn cả khí trời se lạnh bên ngoài.

“Liệu có phải ta đã sai?” Minh thầm thì, giọng nói khô khốc, còn yếu ớt hơn cả tiếng gió heo may lướt qua khe cửa. “Sai ngay từ đầu, khi cho rằng nghệ thuật là một cuộc độc hành, là sự tự ngợi ca của cái tôi?” Hắn tự cười nhạo chính mình, một nụ cười cay đắng, xót xa. Hắn đã luôn tin rằng sự cô độc là cái giá phải trả cho sự vĩ đại, rằng chỉ trong sự cách biệt với thế gian, hắn mới có thể đạt tới đỉnh cao của sáng tạo. Nhưng giờ đây, sự cô độc ấy lại trở thành vực thẳm nuốt chửng hắn, biến những ngọn lửa nhiệt huyết thành tro tàn. “Liệu ta có thực sự cần… một thứ gì đó khác, một cái nhìn khác, một… sự sẻ chia?” Hắn do dự, những từ ngữ ấy như bị mắc kẹt lại trong cổ họng, quá lạ lẫm, quá đối nghịch với những gì hắn đã tin tưởng suốt bao năm qua. Cái ý nghĩ phải thừa nhận sự yếu kém, phải dựa dẫm vào người khác, dù chỉ là trong suy nghĩ, cũng khiến hắn cảm thấy bị tổn thương sâu sắc.

Minh đấm tay xuống bàn, một tiếng "bịch" khô khốc vang lên, chìm nghỉm trong không gian tĩnh mịch. Lực đạo không đủ mạnh để gây đau đớn, nhưng đủ để thể hiện sự phẫn nộ, sự giằng xé bên trong hắn. Hắn vuốt mặt, những ngón tay thô ráp lướt qua vầng trán nhăn nhó, cảm nhận rõ sự mệt mỏi đang vắt kiệt thể xác và tinh thần. Bất lực, hắn đứng dậy, thân hình gầy gò lảo đảo trong không gian chật hẹp. Bước chân hắn nặng nề, di chuyển vô định giữa những giá vẽ, những chồng tranh, những mớ hỗn độn phản ánh rõ rệt tình trạng tâm trí của hắn. Ánh mắt hắn dừng lại ở cánh cửa gỗ đã bạc màu, nơi có một khe hở nhỏ cho phép một tia sáng yếu ớt lọt vào. Một thoáng khao khát được thoát ra, được rời khỏi nhà tù tự tạo này lóe lên trong đáy mắt hắn, nhưng rồi lại vụt tắt. Hắn vẫn còn quá kiêu hãnh để cầu xin sự giúp đỡ, quá bế tắc để biết phải đi đâu, về đâu. Sự thay đổi, dù là nhỏ nhất, cũng cần một cú hích đủ mạnh để phá vỡ lớp vỏ bọc kiêu ngạo đã chai sạn theo năm tháng.

***

Buổi chiều, khi nắng đã nhẹ nhàng trải vàng trên những con phố nhỏ của Thị Trấn An Bình, mang theo hơi ấm dễ chịu sau một buổi sáng se lạnh. Bầu trời xanh trong, không một gợn mây, khiến lòng người cũng trở nên thanh thản hơn. Quán sách của Tạ Trần, với bảng hiệu gỗ mộc mạc và những chậu cây cảnh xanh tươi trước cửa, vẫn giữ vẻ yên bình và trầm mặc thường ngày. Mùi giấy cũ, mùi mực tàu và cả mùi trà thảo mộc thoang thoảng tạo nên một không khí đặc trưng, mời gọi những tâm hồn muốn tìm kiếm sự tĩnh lặng và tri thức.

Minh, với bộ dạng tiều tụy và ánh mắt vẫn còn vương vấn sự mệt mỏi, bước vào quán sách. Hắn không còn vẻ kiêu ngạo thường thấy, thay vào đó là một sự dè dặt, gần như là e ngại. Hắn không tìm kiếm ai, cũng không có ý định nói chuyện với bất kỳ ai. Bước chân hắn chậm rãi, ánh mắt quét qua những kệ sách cao ngất, chứa đầy những cuốn sách cổ kính và cả những bản kh��c gỗ mới tinh. Hắn tìm một góc khuất, phía sau một giá sách cao che chắn tầm nhìn, rồi ngồi xuống chiếc ghế gỗ đã cũ kỹ, cố gắng hòa mình vào không gian yên bình ấy, như một con chim bị thương tìm nơi ẩn náu. Tuy nhiên, tâm trí hắn vẫn đầy xáo động, những mảng ký ức về sự bế tắc trong xưởng họa cứ hiện về, đay nghiến lấy hắn. Hắn cầm đại một cuốn sách trên kệ, lật dở vài trang, nhưng những con chữ cứ nhảy múa trước mắt, không thể nào đi vào tâm trí.

Ở quầy tính tiền, Tạ Trần và Tiểu An đang trò chuyện. Tạ Trần, với vẻ ngoài thư sinh gầy gò, làn da trắng nhợt và đôi mắt sâu thẳm luôn ánh lên vẻ tinh anh, điềm tĩnh, đang lật dở một cuốn sách cổ. Tiểu An, cậu bé thư đồng hiếu kỳ, gầy gò với đôi mắt lanh lợi, đang chăm chú lắng nghe, thỉnh thoảng lại đặt những câu hỏi ngây thơ nhưng lại chạm đến cốt lõi của vấn đề. Tiếng chuông gió treo ở cửa khẽ leng keng theo làn gió nhẹ, âm thanh duy nhất phá vỡ sự tĩnh lặng của quán sách, nhưng lại không hề gây khó chịu, ngược lại còn khiến không gian thêm phần thanh tịnh.

“Thưa tiên sinh,” Tiểu An hỏi, giọng trong trẻo, “con đọc trong sách có câu chuyện về một người thợ chạm khắc tài hoa, đã dành cả đời để tạc nên một pho tượng Phật tuyệt mỹ. Nhưng ông ấy vẫn không thỏa mãn, cho đến khi có một vị thiền sư đến, nhìn ngắm và mỉm cười nói rằng: ‘Vẻ đẹp này, chỉ được hoàn thiện khi có người chiêm ngưỡng.’ Vậy ‘sự cùng nhìn’ mà vị thiền sư nói đến là gì ạ?”

Tạ Trần nhẹ nhàng vuốt ve bìa sách cũ, ánh mắt trầm tư. Hắn không vội trả lời, để cho câu hỏi của Tiểu An có thời gian lắng đọng trong không khí. Minh, ngồi ở góc khuất, tay vẫn cầm cuốn sách, nhưng tai đã dỏng lên, từng lời nói của Tạ Trần và Tiểu An như những sợi tơ vô hình đang kéo sự chú ý của hắn. Hắn không nhận ra mình đang nghe lỏm, mà chỉ thấy những âm thanh đó như một dòng suối mát lành, bất chợt chảy qua sa mạc khô cằn trong tâm hồn hắn.

“Tiểu An à,” Tạ Trần cuối cùng cũng cất tiếng, giọng nói trầm tĩnh, đều đều, như tiếng nước chảy qua đá. “Con thấy đó, một cái cây đứng vững không chỉ vì gốc rễ của nó bám sâu vào lòng đất, mà còn vì nó đứng giữa một khu rừng. Những cây khác vươn lên cùng nó, che chắn cho nó khỏi giông bão, chia sẻ ánh sáng mặt trời, và cùng nhau tạo nên một sinh thái phồn thịnh. Một cái cây đứng độc lập giữa hoang mạc, dù có vĩ đại đến đâu, cũng dễ dàng bị quật ngã bởi một trận cuồng phong.”

Minh khẽ siết chặt cuốn sách trong tay. Cái cây độc lập giữa hoang mạc… Đó chẳng phải là hắn sao? Hắn đã luôn tự hào về sự độc lập ấy, về cái khả năng tự mình chống chọi với mọi thứ. Nhưng giờ đây, khi đối mặt với cơn cuồng phong của sự bế tắc, hắn mới nhận ra mình yếu ớt đến nhường nào.

Tạ Trần tiếp tục, ánh mắt hắn như nhìn thấu những tầng lớp suy nghĩ của Minh, dù hắn không hề hướng về phía Minh. “Tương tự, một nét bút, dù tinh xảo đến đâu, một pho tượng, dù kỳ vĩ đến mức nào, cũng cần một đôi mắt để nhìn, một trái tim để cảm nhận. Nghệ thuật, tự thân nó đã là một cuộc đối thoại. Nó không chỉ là sự biểu đạt của người sáng tạo, mà c��n là sự tiếp nhận, sự đồng cảm của người thưởng thức. Nếu không có sự kết nối ấy, nét bút kia dù tài tình đến mấy, pho tượng kia dù tinh xảo đến đâu, cũng chỉ là một vật thể vô tri, một chấp niệm cô độc của người tạo ra nó mà thôi.”

“Chấp niệm cô độc…” Minh lặp lại trong đầu, một cảm giác nhói lên trong lồng ngực. Hắn nhận ra, những tác phẩm của hắn trong suốt những ngày qua, không phải là vô hồn, mà là những chấp niệm cô độc, những bức tường mà hắn tự mình dựng lên để giam hãm chính mình. Hắn đã quên mất rằng nghệ thuật không chỉ là về bản thân hắn, mà là về sự kết nối.

“Và không chỉ là sự chiêm ngưỡng,” Tạ Trần nói thêm, giọng hắn mang theo một chút triết lý sâu xa hơn, “mà còn là sự tương tác. Một bức tranh, một pho tượng, hay bất kỳ tác phẩm nghệ thuật nào, khi được đặt trong một không gian cộng đồng, khi được nhiều người cùng nhau vun đắp, cùng nhau chia sẻ, nó không chỉ trở nên sống động hơn, mà còn mang một ý nghĩa lớn lao hơn rất nhiều. Mỗi người nhìn vào nó, mỗi người chạm vào nó, mỗi người nói về nó, đều gieo vào đó một phần linh hồn, một phần câu chuyện của chính mình. Đó là lúc nghệ thuật thực sự được ‘sống’, được ‘cùng thở’ với nhân gian. Con người, vốn là một phần của nhân gian, làm sao có thể tách rời khỏi nó mà mong đạt tới sự trọn vẹn?”

Minh buông cuốn sách xuống, tạo nên một tiếng động khẽ. Ánh mắt hắn lúc mơ màng, lúc lại sắc bén, như thể đang tiêu hóa từng lời nói của Tạ Trần. Hắn bắt đầu liên hệ những lời nói ấy với “lời nhắn” của Linh, với dự án nghệ thuật cộng đồng của Mai. Linh không chỉ khắc một vết trên bức tranh của hắn, nàng còn khắc một lời nhắc nhở về sự kết nối. Mai không chỉ mời hắn tham gia, cô ấy còn mời hắn bước ra khỏi cái kén cô độc của chính mình, để cùng nhau tạo nên một cái gì đó lớn lao hơn, một cái gì đó mang ý nghĩa cho toàn bộ nhân gian. Cái “tôi độc tôn” của hắn, cái mà hắn đã bảo vệ như một pháo đài bất khả xâm phạm, giờ đây đã bắt đầu xuất hiện những vết rạn nứt.

Hắn nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu, cảm nhận mùi giấy sách cũ và mùi trà thoang thoảng trong không khí. Một cảm giác ấm áp lạ lùng lan tỏa trong lồng ngực hắn, đối lập hoàn toàn với sự lạnh lẽo trong xưởng họa. Có lẽ, Tạ Trần không chỉ nói về nghệ thuật, mà còn nói về cả cuộc đời hắn. Về cái khao khát được kết nối, được chia sẻ mà hắn đã cố gắng chôn vùi bấy lâu nay. Hắn nhận ra, sự bế tắc của hắn không phải là do thiếu tài năng, mà là do hắn đã cố gắng vẽ nên một bức tranh chỉ bằng một màu duy nhất, trong khi thế giới lại tràn ngập sắc màu và những câu chuyện đa dạng.

Minh mở mắt, nhìn về phía Tạ Trần và Tiểu An. Tạ Trần vẫn đang nhẹ nhàng giải thích cho Tiểu An, đôi mắt hắn vẫn giữ vẻ tĩnh tại, như thể hắn chỉ là một phần của không gian yên bình này. Nhưng những lời nói của hắn lại mang một sức mạnh vô hình, len lỏi vào sâu thẳm tâm hồn Minh, gieo vào đó những hạt mầm của sự thay đổi. Minh không nói một lời, hắn đứng dậy, đặt cuốn sách trở lại kệ. Hắn không còn vẻ kiêu ngạo, cũng không còn sự tuyệt vọng tột cùng. Thay vào đó là một sự trầm tĩnh lạ lùng, một tia sáng yếu ớt nhưng kiên định bắt đầu le lói trong đôi mắt hắn. Hắn cúi đầu nhẹ về phía Tạ Trần, một hành động vô thức của sự tôn trọng, rồi lặng lẽ bước ra khỏi quán sách, hòa mình vào ánh nắng chiều tà.

Cái "tôi độc tôn" trong hắn vẫn chưa hoàn toàn tan vỡ, nhưng nó đã không còn là một bức tường vững chắc. Những vết nứt đã xuất hiện, cho phép ánh sáng từ bên ngoài len lỏi vào, hé mở một con đường mới. Con đường đó không dẫn đến sự vĩnh hằng của Thiên Đạo, mà dẫn đến sự trọn vẹn của Nhân Đạo, nơi con người tìm thấy ý nghĩa không phải qua sức mạnh siêu phàm, mà qua sự kết nối và sẻ chia. Minh không biết mình sẽ đi đâu, nhưng hắn biết, hắn không còn muốn đi một mình nữa.

Truyện gốc Long thiếu, độc quyền dành cho độc giả của truyen.free.