Ánh chiều tà ngả vàng trên những mái ngói rêu phong của Thị Trấn An Bình, nhuộm một màu cam đỏ lên con đường đất quen thuộc. Trong quán sách nhỏ của Tạ Trần, không khí vẫn tĩnh lặng như mặt hồ thu, chỉ có tiếng gió nhẹ lùa qua khe cửa sổ, lật giở những trang giấy cũ kỹ, hoặc tiếng lật sách khẽ khàng từ bàn Tạ Trần. Y, thân hình gầy gò trong bộ áo vải bố nhã nhặn, đang trầm ngâm bên bàn trà, đôi mắt sâu thẳm miên man trên những dòng chữ Hán cổ trong một cuốn thư tịch đã ố màu thời gian. Cuốn sách không phải là kinh điển về tu hành, mà là một tập hợp những câu chuyện dân gian, những triết lý sống giản dị của tiền nhân, được y thu thập và chép lại qua bao năm tháng. Y chậm rãi lật từng trang, không phải để tìm kiếm tri thức mới, mà là để cảm nhận dòng chảy của nhân gian, của những câu chuyện đời thường vẫn tiếp diễn, vẫn đong đầy ý nghĩa trong một thế giới đã đổi thay. Mùi giấy cũ, mùi mực và một chút hương trầm thoang thoảng từ bàn trà quyện vào nhau, tạo nên một không gian vừa trang nghiêm vừa ấm cúng.

Bên cạnh y, Thư Đồng Tiểu An, với dáng vẻ gầy gò và đôi mắt toát lên vẻ thông minh, đang cẩn thận sắp xếp lại những chồng sách vừa được khách trả. Cậu bé nhẹ nhàng vuốt phẳng những trang sách bị gấp mép, rồi đặt chúng vào đúng vị trí trên kệ gỗ đã sờn màu. Mỗi động tác của Tiểu An đều toát lên sự tỉ mỉ và tôn kính đối với kho tàng tri thức mà tiên sinh của cậu đang gìn giữ. Cậu bé đôi lúc ngước nhìn tiên sinh, rồi lại nhìn ra cửa sổ, nơi ánh chiều đang dần tắt, như đang suy nghĩ về những điều vừa xảy ra với cô Hương, về những bông hoa bình dị mà lại ẩn chứa vẻ đẹp sâu sắc của cuộc đời.

Đúng lúc đó, cánh cửa gỗ cũ kỹ khẽ kẽo kẹt mở ra, phá vỡ sự tĩnh lặng quen thuộc của quán. Ba bóng người bước vào, mang theo một luồng không khí nặng trĩu, khác hẳn với sự bình yên thường nhật. Mùi gỗ thoang thoảng và một chút mồ hôi của lao động đã xộc vào không gian yên tĩnh của quán sách. Đó là Ông Lão Thợ Mộc Hùng, Bà Thợ Thêu Lan và đứa con trai duy nhất của họ, Thiếu Niên Thanh.

Ông Lão Hùng, với vóc dáng vạm vỡ nhưng lúc này lại hiện rõ vẻ khắc khổ trên khuôn mặt, bàn tay chai sần nhuốm màu gỗ, nắm chặt lấy cánh tay Bà Thợ Thêu Lan như muốn tìm kiếm một điểm tựa, hoặc như muốn truyền đi sự bức bối của mình. Ánh mắt y hằn lên vẻ mệt mỏi và một sự kiên định cố chấp, nhưng cũng ẩn chứa nỗi lo âu sâu sắc về tương lai của con. Bộ trang phục giản dị của y, một chiếc áo vải thô đã sờn, còn vương chút mùn cưa, cho thấy y vừa rời khỏi xưởng mộc.

Bà Thợ Thêu Lan, người phụ nữ với đôi tay khéo léo, ngón tay thon dài còn vương sợi chỉ màu, đi bên cạnh chồng. Vẻ mặt hiền từ của nàng lúc này lại chìm trong sự lo lắng đến tột cùng, ánh mắt không ngừng dõi theo đứa con trai. Nàng cố gắng giữ một nụ cười nhạt trên môi, nhưng sự buồn bã và bất lực vẫn không thể che giấu. Nàng mặc một bộ áo vải đã cũ, nhưng vẫn giữ được sự tinh tươm, phẳng phiu, toát lên vẻ tần tảo của một người mẹ.

Đi sau cùng là Thiếu Niên Thanh, dáng người thanh mảnh, mái tóc hơi rối và chiếc áo có vài vệt màu dính trên đó, dấu vết của những giờ say mê bên giá vẽ. Cậu cúi gằm mặt, ôm khư khư một tập giấy vẽ đã nhàu nát vào lòng, như thể đó là cả thế giới, là linh hồn của cậu. Đôi mắt cậu, dù bị giấu đi sau hàng mi rậm, vẫn ánh lên vẻ nổi loạn thầm lặng, một khao khát được thấu hiểu nhưng cũng đầy buồn bã và thất vọng, như một con chim non bị nhốt trong lồng, khao khát được bay lượn trên bầu trời của riêng mình.

Tạ Trần ngẩng đầu lên, đặt cuốn sách xuống bàn một cách nhẹ nhàng, một cử chỉ không gây ra bất kỳ tiếng động lớn nào. Y nhìn ba người khách bằng ánh mắt tĩnh tại, thấu hiểu, như thể đã nhìn thấy trước câu chuy��n sắp diễn ra. Y đã chứng kiến biết bao cuộc đời, biết bao mâu thuẫn, và y hiểu rằng, đằng sau mỗi sự tranh cãi là những nỗi lo lắng, những khao khát sâu kín nhất của con người.

“Tiên sinh Tạ Trần, chúng tôi lại làm phiền người rồi,” Ông Lão Hùng cất tiếng, giọng nói khàn đặc vì sự mệt mỏi và nỗi bực dọc kìm nén. Y tiến lên một bước, đẩy vợ và con lên phía trước, như muốn đặt gánh nặng của gia đình lên vai Tạ Trần, tìm kiếm sự giúp đỡ từ trí tuệ của y. “Chuyện là về thằng Thanh nhà tôi… Nó cứ nhất quyết không chịu học nghề mộc gia truyền, chỉ đòi vẽ vời những thứ vô bổ!” Trong lời nói của y, có cả sự thất vọng, sự tức giận và cả nỗi sợ hãi về một tương lai bất định cho con trai mình.

Bà Thợ Thêu Lan vội vàng lên tiếng, giọng nói nàng nhẹ nhàng nhưng đầy kiên quyết, như muốn bảo vệ đứa con trai khỏi những lời buộc tội nặng nề: “Anh ấy nói thế nào cũng được, nhưng con chúng ta có tài năng… không lẽ lại chôn vùi nó sao? Những bức tranh của thằng bé đẹp lắm, tiên sinh ạ!” Nàng liếc nhìn chồng với ánh mắt trách móc, rồi lại quay sang nhìn Tạ Trần với vẻ cầu khẩn, mong y sẽ hiểu và đứng về phía con trai mình.

Thiếu Niên Thanh vẫn cúi đầu, không nói một lời, nhưng những ngón tay cậu siết chặt hơn vào tập giấy vẽ, như thể đó là vũ khí duy nhất cậu có thể dùng để chống lại thế giới xung quanh, để bảo vệ giấc mơ của mình. Cậu cảm thấy một sự bất lực bao trùm lấy mình, không biết phải làm sao để cha mẹ hiểu được những gì cậu đang cảm nhận.

Tạ Trần không đáp lời ngay. Y chỉ khẽ mỉm cười, nụ cười nhẹ như gió thoảng, rồi đứng dậy. “Xin mời ngồi. Có chuyện gì, cứ từ từ mà nói.” Y ra hiệu cho Tiểu An pha trà. Tiểu An lập tức hiểu ý, nhanh nhẹn lấy ấm trà và bộ chén sứ trắng tinh ra, bắt đầu tráng trà một cách thành thạo, tiếng nước sôi rót vào chén khẽ xôn xao, phá tan bầu không khí căng thẳng. Hương trà thanh khiết nhanh chóng lan tỏa khắp gian phòng, xua đi phần nào những bức bối.

Gia đình Ông Lão Hùng ngồi xuống chiếc bàn gỗ tròn đã sờn màu. Ông Lão Hùng ngồi thẳng lưng, vẻ mặt đầy kiên quyết, nhưng ánh mắt lại không ngừng liếc nhìn đứa con trai, như thể y đang cố gắng đọc được suy nghĩ của nó. Bà Thợ Thêu Lan ngồi đối diện, tay xoa nhẹ lưng Thiếu Niên Thanh, như một lời an ủi thầm lặng, một cử chỉ của sự bao dung và tình yêu thương. Thiếu Niên Thanh ngồi ở giữa, vẫn cúi gằm mặt, trở thành trung tâm của mọi sự chú ý, của mọi mâu thuẫn đang giày vò gia đình nhỏ bé này.

Tạ Trần rót trà, đặt từng chén trà nóng hổi trước mặt mỗi người, hơi ấm từ chén trà lan tỏa ra bàn tay. Y không nói gì, chỉ lặng lẽ lắng nghe, để cho những lời lẽ, những cảm xúc bị dồn nén của gia đình họ được bộc lộ, để cho những luồng tư tưởng va chạm và bùng nổ.

“Thưa tiên sinh,” Ông Lão Hùng lại tiếp tục, sau khi hớp một ngụm trà nóng, vị chát của trà như làm dịu đi phần nào sự bực dọc trong y. “Nghề thợ mộc của gia đình tôi đã truyền qua mười đời. Tổ tiên tôi đã dùng đôi tay này để dựng xây nhà cửa, đền miếu, để tạo nên những vật dụng bền chắc cho nhân gian. Đó là một nghề chân chính, một nghề có thể nuôi sống gia đình, mang lại sự ổn định. Thằng Thanh là con trai duy nhất, lẽ ra nó phải kế nghiệp cha, gìn giữ lấy truyền thống.” Y ngừng lại, thở dài một tiếng nặng nề, tiếng thở dài mang theo bao nỗi vất vả, bao gánh nặng của một người cha. “Nhưng nó… nó lại chỉ biết vẽ vời. Cả ngày chỉ loanh quanh với mấy tờ giấy, mấy cây cọ. Hỏi nó thì nó bảo đó là ‘nghệ thuật’. Nghệ thuật thì có nuôi sống được nó không? Có mang lại cơm ăn áo mặc cho vợ con nó sau này không?” Ánh mắt y đầy vẻ bất lực, nhưng cũng rất thực tế, nhìn thẳng vào Tạ Trần, như muốn tìm kiếm sự đồng tình.

Bà Thợ Thêu Lan đặt tay lên tay chồng, giọng nói nàng nhẹ nhàng hơn nhưng vẫn tràn đầy sự bảo vệ, sự tranh đấu cho ước mơ của con: “Anh Hùng, anh đừng nói thế. Con chúng ta có năng khiếu thật mà. Từ nhỏ nó đã thích vẽ. Có lần nó vẽ một con chim sẻ đậu trên cành cây, sống động như thật. Ai nhìn cũng khen. Nó say mê hội họa, nó tìm thấy niềm vui trong đó. Chẳng lẽ chúng ta lại ép buộc nó làm điều nó không thích, để nó sống một cu��c đời không có đam mê?” Nàng nhìn chồng với ánh mắt vừa trách móc vừa mong mỏi, mong y hiểu được nỗi lòng của con.

“Đam mê ư?” Ông Lão Hùng gần như gầm lên, nhưng cố gắng hạ giọng vì đang ở trong quán sách, giữ chút thể diện. “Đam mê có đáng giá bằng một bữa cơm no, một mái nhà vững chãi không? Tôi đã từng chứng kiến biết bao người ‘đam mê’ mà cuối cùng phải chịu cảnh đói rét, vợ con ly tán. Tôi không muốn con tôi đi vào vết xe đổ đó!” Ánh mắt y chuyển sang Thiếu Niên Thanh, đầy sự trách cứ và bất lực. “Con nói đi, Thanh! Con có nghĩ đến tương lai của mình không? Con có nghĩ đến cha mẹ đã vất vả nuôi con ăn học không?”

Thiếu Niên Thanh vẫn im lặng, đầu cúi thấp đến mức cằm gần như chạm vào ngực. Cậu nghe những lời của cha, lòng đau như cắt. Cậu hiểu nỗi lo lắng của cha, hiểu gánh nặng truyền thống đè nặng lên vai cha. Nhưng cậu cũng không thể từ bỏ những bức vẽ, không thể từ bỏ cái thế giới rực rỡ sắc màu mà cậu đã tạo ra bằng đôi tay mình. Đối với cậu, những nét cọ không phải là vô bổ, mà là hơi thở, là cuộc sống, là tiếng lòng mà cậu không biết phải nói ra bằng lời. Cậu cảm thấy mình mắc kẹt giữa hai dòng chảy, giữa trách nhiệm và khao khát, giữa thực tế và ước mơ.

Tạ Trần vẫn giữ vẻ bình tĩnh, y nhìn từng người trong gia đình, rồi ánh mắt dừng lại ở tập giấy vẽ trong tay Thiếu Niên Thanh, như thể y đang đọc được câu chuyện ẩn sâu bên trong đó. Một sự im lặng bao trùm quán sách, chỉ có tiếng gió khẽ lùa và tiếng nước trà còn vương lại trong chén. Đây không phải là lần đầu tiên y chứng kiến những mâu thuẫn như vậy. Trong cái kỷ nguyên 'Nhân Đạo' đang dần định hình, nơi không còn những phép thuật hay tiên đạo để giải quyết mọi rắc rối, con người buộc phải đối mặt với những vấn đề đời thường bằng chính trí tuệ và sự thấu hiểu của mình. Và những mâu thuẫn giữa truyền thống và đổi mới, giữa thực tế và ước mơ, luôn là một trong những thử thách lớn nhất. Y biết rằng, không có một câu trả lời đơn giản nào cho vấn đề này, mà chỉ có thể là sự tìm tòi, suy ngẫm để tìm ra một con đường dung hòa, một con đường mà mỗi cá nhân đều có thể tìm thấy giá trị và ý nghĩa của riêng mình.

***

Thời gian trôi qua, màn đêm dần buông xuống, thay thế ánh chiều tà bằng sự tĩnh mịch và mát mẻ của đêm. Bên ngoài quán sách, những ánh đèn lồng thưa thớt đã bắt đầu thắp sáng, vẽ nên những vệt sáng vàng nhạt trên con đường vắng, tiếng chó sủa xa xa vọng lại, cùng tiếng lá cây xào xạc trong gió đêm. Trong quán, Tạ Trần vẫn ngồi đó, lắng nghe câu chuyện của ba người họ. Y không lập tức đưa ra lời khuyên, mà chỉ im lặng một lúc, đôi mắt sâu thẳm lướt qua vẻ mặt căng thẳng của Ông Lão Hùng, ánh mắt lo lắng của Bà Thợ Lan, và cuối cùng dừng lại ở bức tranh dang dở mà Thiếu Niên Thanh đặt trên bàn, như một điểm tựa để y bắt đầu câu chuyện của mình.

Thiếu Niên Thanh, sau một hồi im lặng, cuối cùng cũng lấy hết can đảm, nhẹ nhàng đặt tập giấy vẽ lên mặt bàn, để lộ ra một bức tranh còn dang dở. Đó là hình ảnh một cây cổ thụ già cỗi, thân cây sần sùi, tán lá xòe rộng, nhưng lại mang một vẻ đẹp hoang dại và mạnh mẽ. Từng đường nét đều được vẽ tỉ mỉ, từ những vân gỗ trên thân cây đến những chiếc lá nhỏ li ti, tất cả đều toát lên một sức sống mãnh liệt. Có lẽ, trong bức tranh đó, Thiếu Niên Thanh đã gửi gắm những tâm tư, những khao khát thầm kín của mình, sự kiên cường của một tâm hồn đang tìm kiếm ánh sáng. Ông Lão Hùng và Bà Thợ Lan nhìn bức tranh, trong lòng dấy lên những cảm xúc phức tạp. Ông Hùng vẫn giữ vẻ mặt khó chịu, nhưng ánh mắt y lại không thể rời khỏi những đường nét tinh xảo ấy, một sự ngạc nhiên thầm kín. Bà Lan thì không giấu được sự tự hào trong ánh mắt, một niềm vui len lỏi qua nỗi lo âu.

Sau khi quan sát bức tranh một hồi lâu, Tạ Trần chậm rãi nhấp một ngụm trà đã nguội bớt, vị trà hơi chát nhưng thanh khiết, giọng điệu trầm ấm, ẩn chứa sự thấu hiểu sâu sắc, vang vọng trong không gian tĩnh lặng của quán sách, như một dòng suối mát lành chảy qua tâm hồn đang khô cằn của ba người.

“Đục và cọ vẽ,” Tạ Trần bắt đầu, giọng y đều đều, không mang chút phán xét nào, mà chỉ như đang suy tư về bản chất của vạn vật. “Dệt và khắc gỗ… Tất cả đều là những con đường để người ta tạo tác. Con người ta, từ khi sinh ra, đã có một khao khát bẩm sinh là để lại dấu ấn của mình trên thế gian này, để biến những ý niệm trong tâm trí thành hình hài cụ thể. Khao khát ấy không phân biệt sang hèn, không phân biệt nghề nghiệp. Người thợ mộc dùng đục, dùng bào, biến thân gỗ vô tri thành những vật dụng hữu ích, thành những ngôi nhà vững chãi che mưa che nắng. Họ chạm khắc linh hồn của mình vào từng thớ gỗ, biến vật vô tri thành hữu dụng, mang lại giá trị thiết thực cho cuộc sống. Đó là một nghệ thuật, một sự cống hiến thầm lặng, một sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên thông qua vật liệu thô mộc.”

Y dừng lại một chút, để những lời mình nói thấm vào tâm trí của Ông Lão Hùng. Ông Lão Hùng nghe Tạ Trần nói về nghề thợ mộc với sự tôn kính, vẻ mặt y dần dịu lại, ánh mắt tràn đầy sự suy tư. Y cảm thấy nghề nghiệp của mình, vốn chỉ được y nhìn nhận như một phương tiện mưu sinh, bỗng trở nên cao quý hơn, mang một ý nghĩa sâu xa hơn. Y chợt nhớ lại những lần mình đã dành cả ngày để chạm khắc một chi tiết nhỏ, quên cả ăn ngủ, chỉ vì muốn nó đạt đến sự hoàn hảo. Đó chẳng phải là “chạm khắc linh hồn” sao?

“Còn người họa sĩ,” Tạ Trần tiếp tục, ánh mắt y chuyển sang bức tranh dang dở của Thiếu Niên Thanh, như thể y đang nhìn thấy cả một thế giới ẩn chứa trong đó. “Họ dùng cọ, dùng màu, để tái hiện cả vũ trụ trên một mảnh giấy nhỏ, để lay động lòng người bằng những hình ảnh. Họ không tạo ra vật chất hữu dụng, nhưng họ tạo ra cảm xúc, tạo ra cái đẹp, tạo ra những câu chuyện không lời. Một bức tranh đẹp có thể khiến người ta quên đi ưu phiền, có thể thức tỉnh những tâm hồn chai sạn, có thể truyền tải những thông điệp sâu sắc mà lời nói không thể diễn tả hết. Đó cũng là một nghệ thuật, một sự cống hiến đầy thăng hoa, một cách để con người giao tiếp với nhau bằng tâm hồn, vượt qua mọi rào cản của ngôn ngữ và thời gian.”

Tạ Trần nhìn thẳng vào mắt Thiếu Niên Thanh, đôi mắt y không hề mang vẻ phán xét, chỉ có sự thấu hiểu và khích lệ, như một ngọn hải đăng chiếu sáng cho con thuyền lạc lối. Thiếu Niên Thanh, lần đầu tiên từ khi bước vào quán, ngẩng đầu lên, ánh mắt cậu gặp ánh mắt của Tạ Trần. Cậu cảm thấy như có một luồng điện chạy qua, như thể Tạ Trần đã nhìn thấu tận tâm can cậu, đã hiểu được những gì cậu khao khát bấy lâu, hiểu được nỗi niềm mà cậu không thể nào diễn tả thành lời.

“Vậy, đâu là sự khác biệt lớn nhất giữa chúng, nếu không phải là cách người ta nhìn nhận giá trị?” Tạ Trần hỏi, câu hỏi không nhằm tìm kiếm một câu trả lời cụ thể, mà là để gợi mở suy nghĩ, để mỗi người tự tìm ra lời giải đáp cho chính mình. “Có người coi trọng sự bền vững, sự hữu dụng. Có người lại khao khát cái đẹp, sự bay bổng. Cả hai đều không sai. Vấn đề nằm ở chỗ, liệu chúng ta có thể thấy được giá trị của cả hai, hay chúng ta chỉ cố chấp vào một con đường duy nhất mà mình tin là đúng, mà bỏ qua những khả năng vô hạn khác?”

Ông Lão Hùng nhíu mày, y bắt đầu suy ngẫm. Y đã dành cả đời mình để tin rằng chỉ có nghề mộc mới là con đường đúng đắn, là nền tảng cho một cuộc sống ổn định. Nhưng lời Tạ Trần nói, về cái “linh hồn” mà người thợ mộc chạm khắc vào gỗ, về “sự cống hiến thầm lặng”, lại khiến y cảm thấy lòng mình ấm lại, như thể nghề của y được nhìn nhận ở một góc độ cao quý hơn, không chỉ là mưu sinh mà còn là một phần của nghệ thuật vĩ đại của nhân gian.

Bà Thợ Lan khẽ gật đầu, nàng cảm thấy những lời của Tạ Trần đã nói hộ lòng nàng. Nàng luôn tin vào giá trị của cái đẹp, của sự sáng tạo, nhưng nàng lại không biết phải diễn đạt điều đó với chồng mình như thế nào để y có thể thấu hiểu. Giờ đây, nàng cảm thấy một niềm hy vọng mong manh đang nhen nhóm.

Tạ Trần tiếp tục, giọng điệu trầm ngâm hơn, như đang tự sự với chính mình, nhưng lời y nói lại như gõ vào cánh cửa tâm hồn của ba người, đánh thức những suy nghĩ đã ngủ vùi. “Sống là một nghệ thuật, nhưng kiếm sống cũng là một phần của nghệ thuật đó. Cuộc đời này đâu phải lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió, đâu phải lúc nào cũng có thể theo đuổi những giấc mơ hão huyền mà bỏ qua thực tại nghiệt ngã. Nhưng, liệu chúng ta có thể dung hòa được không? Khi một bàn tay thô ráp của thợ mộc cũng có thể cầm cọ vẽ, và một tâm hồn nghệ sĩ cũng biết trân trọng sự bền bỉ của gỗ? Liệu có thể có một con đường mà cả hai không còn là đối lập, mà là bổ trợ, là sự hoàn thiện cho nhau?���

Y khẽ nhấp một ngụm trà nữa, rồi đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh trăng đã bắt đầu lấp ló sau những hàng cây, hắt những vệt sáng bạc vào trong quán. “Thuở xưa, có một vị nghệ nhân nọ,” Tạ Trần kể, giọng y bỗng trở nên nhẹ nhàng, như đang đọc một câu chuyện cổ tích, nhưng lại mang đậm tính triết lý sâu sắc. “Ông ấy nổi tiếng khắp vùng không chỉ vì tài chạm khắc gỗ tinh xảo, mà còn vì những bức họa thủy mặc tuyệt đẹp. Người đời hỏi ông, ‘Thưa đại sư, nghề mộc và hội họa khác biệt một trời một vực, làm sao người có thể tinh thông cả hai?’ Vị nghệ nhân mỉm cười đáp, ‘Nghề mộc dạy ta sự kiên nhẫn, sự tỉ mỉ, dạy ta cách thấu hiểu bản chất của vật liệu, của từng thớ gỗ. Hội họa dạy ta cách quan sát thế giới, cách cảm nhận cái đẹp, cách thể hiện tâm hồn. Khi ta chạm khắc một pho tượng, ta thấy được linh hồn của khối gỗ, ta cảm nhận được sự sống ẩn chứa bên trong nó. Khi ta vẽ một bức tranh, ta thấy được linh hồn của vạn vật, ta truyền tải được cảm xúc của mình vào đó. Chúng không hề đối lập, mà bổ trợ cho nhau. Bởi lẽ, cả hai đều là con đường để ta tìm thấy cái đẹp, tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống. Và quan trọng hơn cả, chúng đều là cách ta thể hiện sự trân trọng đối với vạn vật, đối với cuộc đời này, đối với từng khoảnh khắc ta được sống và được sáng tạo.’”

Ba thành viên trong gia đình ban đầu ngơ ngác, nhưng rồi dần dần, những lời nói của Tạ Trần bắt đầu len lỏi vào tâm trí họ, như những giọt sương mát lành thấm đẫm mảnh đất khô cằn. Ông Lão Hùng sực nhớ đến những chi tiết tinh xảo trong những công trình mộc cổ xưa, nơi những hình khắc hoa văn, chim muông, mây trời đã được tạo tác bằng đôi tay tài hoa của những nghệ nhân tiền bối. Chẳng phải đó cũng là hội họa trên gỗ sao? Sự hiểu biết của y về nghề mộc bỗng được mở rộng ra vô cùng. Bà Thợ Lan cảm thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn, như thể một gánh nặng vô hình đã được gỡ bỏ. Nàng nhìn Thiếu Niên Thanh với ánh mắt trìu mến, một tia hy vọng lóe lên trong lòng, tin rằng con trai mình sẽ tìm thấy con đường. Thiếu Niên Thanh, với đôi mắt sáng rực trở lại, bắt đầu suy ngẫm. Cậu nhìn bức tranh cây cổ thụ của mình, rồi lại nhìn đôi bàn tay mình, bàn tay đã từng run rẩy vì sợ hãi, vì áp lực, nhưng giờ đây lại bỗng nhiên cảm thấy một sức mạnh mới, một nguồn cảm hứng mới đang trỗi dậy, một ý tưởng đang dần hình thành trong tâm trí cậu, kết nối tất cả lại với nhau. Tạ Trần không đưa ra một giải pháp cụ thể, nhưng y đã mở ra một cánh cửa, một góc nhìn mới cho họ, để họ tự tìm thấy con đường của riêng mình. Y biết rằng, sự thấu hiểu và dung hòa không thể đến từ mệnh lệnh hay lời khuyên trực tiếp, mà phải đến từ sự tự nhận thức, từ việc tự mình suy ngẫm và tìm ra lời giải đáp, từ chính những giá trị nội tại của con người.

***

Đêm đã về khuya, ánh trăng vằng vặc treo trên nền trời đen thẳm, rải những vệt bạc lên những mái ngói rêu phong và con đường đất của Thị Trấn An Bình. Gió đêm nhẹ nhàng vuốt ve những tán cây, tạo nên tiếng xào xạc đều đều như một bản nhạc ru ngủ, cuốn đi những ưu phiền còn sót lại. Gia đình Ông Lão Hùng bước ra khỏi quán sách của Tạ Trần, đi bộ trên con đường vắng vẻ, dưới ánh trăng mờ ảo. Không khí giữa họ đã không còn căng thẳng như lúc mới đến. Thay vào đó là một sự tĩnh lặng, nhưng không phải là sự im lặng nặng nề của mâu thuẫn, mà là sự im lặng của những tâm hồn đang suy ngẫm, của những hạt mầm mới đang nảy nở trong lòng.

Ông Lão Thợ Mộc Hùng vẫn trầm ngâm, bước chân y chậm rãi hơn thường lệ, không còn vẻ vội vã hay bức bối. Ánh mắt y không còn vẻ khắc khổ hay tức giận, mà đã dịu đi, chất chứa một nỗi niềm sâu lắng khi y liếc nhìn đứa con trai đang đi bên cạnh. Y vẫn cảm thấy một chút băn khoăn, một chút lo lắng về tương lai, nhưng những lời của Tạ Trần đã gieo vào lòng y một hạt giống của sự thấu hiểu, rằng giá trị không chỉ nằm ở sự thực dụng hay truyền thống đơn thuần. Y bắt đầu hình dung ra những khả năng mới, những con đường khác mà y chưa từng nghĩ tới, nơi nghề mộc của gia đình có thể khoác lên mình một tấm áo mới, rực rỡ hơn. Bàn tay chai sần của y khẽ siết lại, như thể y đang cầm một cây đục, nhưng trong tâm trí lại ẩn hiện một cây cọ vẽ, một sự kết hợp lạ lùng nhưng đầy hứa hẹn.

Bà Thợ Thêu Lan đi bên cạnh con trai, bàn tay nàng khẽ nắm lấy tay Thiếu Niên Thanh, không phải là cái nắm tay lo lắng như trước, mà là một cử chỉ nhẹ nhõm, đầy yêu thương và niềm tin, một sự an ủi thầm lặng cho những nỗi đau mà con trai đã phải chịu đựng. Nàng mỉm cười nhẹ nhõm, nụ cười hiền từ của người mẹ đã tìm thấy hy vọng. Trong lòng nàng, những lời của Tạ Trần đã gỡ bỏ một phần gánh nặng. Nàng tin rằng, con trai nàng sẽ tìm được con đường của riêng mình, một con đường mà cả cha và mẹ đều có thể chấp nhận, một con đường dung hòa giữa đam mê và thực tế, giữa cái đẹp và sự ổn định.

Thiếu Niên Thanh ngẩng đầu nhìn trăng, đôi mắt cậu sáng rực lên một cách bất ngờ, không còn vẻ buồn bã hay nổi loạn thầm lặng nữa, mà tràn đầy sự quyết tâm và nguồn cảm hứng mới. Những lời của Tạ Trần, câu chuyện về vị nghệ nhân vừa biết chạm khắc gỗ vừa biết vẽ tranh, đã gieo v��o tâm hồn cậu một ý tưởng táo bạo, một tia sáng dẫn lối, một con đường mới mà cậu chưa từng nghĩ tới. Cậu đã từng nghĩ rằng mình phải lựa chọn, phải từ bỏ một trong hai đam mê – hoặc nghề mộc của cha, hoặc hội họa của riêng mình. Nhưng giờ đây, cậu nhận ra rằng có một con đường thứ ba, một con đường mà cậu có thể kết hợp cả hai, biến chúng thành một thể thống nhất, một phong cách độc đáo của riêng cậu. Cậu cảm thấy như một gánh nặng khổng lồ đã được gỡ bỏ khỏi đôi vai gầy của mình. Tâm hồn cậu, đã từng chật vật trong sự giằng xé, giờ đây bỗng trở nên thanh thoát và tràn đầy năng lượng sáng tạo, như một dòng sông tìm thấy biển lớn.

Cậu đột ngột dừng lại, khiến cha mẹ cũng phải dừng theo, ánh mắt họ hướng về cậu với sự ngạc nhiên và một chút lo lắng.

“Cha, mẹ… Con nghĩ ra rồi!” Thiếu Niên Thanh thốt lên, giọng nói cậu đầy sự phấn khích và quyết tâm, âm vang trong đêm tĩnh mịch, phá vỡ sự im lặng. “Con sẽ học nghề mộc, cha ạ! Con sẽ học cách dùng đục, cách bào, cách chọn gỗ, cách tạo nên những vật dụng bền chắc như cha đã dạy. Con sẽ kế nghiệp cha, gìn giữ truyền thống của gia đình, không để nghề tổ bị mai một.”

Ông Lão Hùng nghe vậy, đôi mắt y mở to, một tia mừng rỡ lóe lên, như thể y vừa nghe được lời mong mỏi nhất của cuộc đời mình. Nhưng rồi y lại nhìn thấy ánh sáng khác trong đôi mắt con trai, ánh sáng của sự sáng tạo, không phải là sự ép buộc hay miễn cưỡng.

Thiếu Niên Thanh tiếp tục, những lời lẽ tuôn ra như dòng suối, đầy mạch lạc và thuyết phục, vẽ nên một viễn cảnh tươi đẹp trong tâm trí cha mẹ. “Nhưng con cũng sẽ vẽ, mẹ ạ! Con sẽ vẽ những thân gỗ, những dụng cụ của cha, những nét vân gỗ, những hình ảnh của cuộc sống xung quanh xưởng mộc, những câu chuyện về những người thợ mộc cần mẫn. Và con sẽ… con sẽ chạm khắc những bức tranh của mình lên gỗ. Con sẽ dùng cả đục và cọ, để làm cho cả nghề mộc và hội họa đều trở thành nghệ thuật của riêng con. Con sẽ tạo ra những tác phẩm vừa có hồn của hội họa, vừa có sự bền bỉ của gỗ, vừa mang giá trị sử dụng, vừa mang giá trị thẩm mỹ. Con tin rằng, đó là cách con có thể kết nối được truyền thống của gia đình với đam mê của bản thân, tạo nên một cái gì đó mới mẻ và độc đáo cho nhân gian này.”

Ông Lão Thợ Mộc Hùng đứng lặng người, những lời của con trai vang vọng trong tâm trí y. Y nhìn vào đôi mắt rạng rỡ của Thanh, đôi mắt không còn vẻ nổi loạn hay buồn bã, mà là sự kiên định, sự tự tin và một nguồn cảm hứng mãnh liệt, như ánh lửa đang bùng cháy. Y chợt hiểu ra rằng, con trai y không hề từ bỏ nghề mộc, mà đang tìm cách nâng tầm nó lên một cấp độ mới, một cấp độ mà y chưa từng nghĩ tới, vượt xa những gì y từng hình dung. Y cảm thấy sống mũi cay cay, một nỗi xúc động dâng trào trong lòng, sự nhẹ nhõm và tự hào. Y đưa tay lên, không phải để trách mắng, mà để vỗ nhẹ vào vai con trai, một cử chỉ đầy tình yêu thương và sự chấp thuận. “Thằng ngốc này…” Ông Lão Hùng nói, giọng y khàn đi vì xúc động, “Sao không nói sớm?” Y cười, một nụ cười hiếm hoi và ấm áp, xóa tan đi mọi sự khắc khổ trên khuôn mặt y, thay vào đó là sự mãn nguyện.

Bà Thợ Thêu Lan không nói gì, chỉ ôm chầm lấy Thiếu Niên Thanh, vòng tay nàng siết chặt, như muốn truyền tất cả tình yêu thương và sự tự hào của mình vào con. Giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài trên má nàng, lấp lánh dưới ánh trăng. Nàng vùi mặt vào mái tóc rối của con, khẽ thì thầm: “Con trai của mẹ… Con đã lớn thật rồi.” Nàng cảm thấy một niềm tự hào vô bờ bến, một sự an tâm khi nhìn thấy con trai mình đã tìm được con đường, đã trưởng thành.

Ba người họ, giờ đây, không còn là những cá nhân với những mâu thuẫn riêng, mà đã trở thành một gia đình gắn kết, cùng nhau hướng về một tương lai tươi sáng hơn, một tương lai mà họ sẽ cùng nhau kiến tạo. Họ cùng nhau đi về nhà, không khí gia đình trở nên ấm áp và gắn kết hơn bao giờ hết, như những sợi chỉ màu đã được đan xen vào nhau, tạo nên một bức thêu tuyệt đẹp. Tiếng chó sủa xa xa, tiếng lá cây xào xạc trong gió đêm, tất cả đều hòa vào nhau, tạo nên một giai điệu bình yên, một bản hòa ca của sự thấu hiểu và tình yêu thương, vang vọng khắp con phố nhỏ.

Câu chuyện của gia đình Ông Lão Thợ Mộc Hùng, Bà Thợ Thêu Lan và Thiếu Niên Thanh chỉ là một trong vô vàn câu chuyện đang diễn ra trong nhân gian này. Nó là minh chứng cho sự luân hồi của vạn vật, cho thấy rằng các thế hệ kế tiếp sẽ tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa cuộc sống, không cần đến những phép thuật cao siêu hay tiên đạo huyền ảo. Sự dung hòa giữa nghề nghiệp truyền thống và nghệ thuật, giữa thực tế và đam mê, sẽ trở thành một xu hướng mới trong kỷ nguyên Nhân Đạo. Mỗi người sẽ có thể tìm thấy con đường độc đáo của riêng mình, một con đường mà giá trị của lao động và sự sáng tạo được tôn vinh một cách trọn vẹn, nơi con người không còn phải "mất người" vì những chấp niệm viển vông. Tạ Trần, vẫn là một điểm neo nhân quả vô hình, tiếp tục đóng vai trò là người gieo mầm những giá trị nhân văn, giúp các cá nhân và cộng đồng giải quyết những mâu thuẫn đời thường bằng trí tuệ và sự thấu hiểu, kiến tạo nên một xã hội mới, nơi ý nghĩa cuộc sống được tìm thấy trong sự trọn vẹn của con người, trong những điều bình dị, chân thực nhất.

Trong đêm tối, ngọn đèn dầu trong quán sách của Tạ Trần vẫn sáng, như một ngọn nến nhỏ chiếu rọi những tư tưởng lớn lao, còn trên con đường vắng, ánh trăng vẫn dịu dàng soi sáng bước chân của một gia đình đã tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc trong chính những điều tưởng chừng như đối lập. Đó là nghệ thuật của cuộc sống, một giai điệu hòa quyện giữa tiếng đục của người thợ mộc và nét cọ của người họa sĩ, vang vọng mãi trong kỷ nguyên Nhân Đạo.

Truyện do Long thiếu trực tiếp sáng tác, phát hành độc quyền trên truyen.free.