Nhân gian bất tu tiên - Chương 1703: Ranh Giới Trong Lòng Người: Hòa Giải Đất Đai Thôn Vân Sơn
Dòng người lại dạt dào như thủy triều lên xuống ở chợ phiên Thị Trấn An Bình, mang theo những âm thanh, những câu chuyện mới. Tiếng đàn trầm bổng của Lão Tiệm Cầm, sau vài ngày, dường như đã trở thành một phần quen thuộc, một giai điệu nền êm đềm cho nhịp sống nơi đây. Thợ Đàn Trương, người từng gây xáo động cho thị trường đàn, đã không còn xuất hiện với vẻ ngạo mạn cùng những chiêu trò giảm giá. Hắn ta vẫn còn đó, nhưng ánh mắt đã bớt đi phần sắc sảo của kẻ kinh doanh thuần túy, thay vào đó là một sự suy tư khó tả. Hắn lảng vảng qua tiệm đàn của Lão Tiệm Cầm vài lần, không nói lời nào, chỉ lặng lẽ quan sát những đứa trẻ đang hăm hở học chạm khắc, nghe những lời chỉ dẫn từ tốn của người thợ già, và ngắm nhìn những cây đàn đang dần thành hình trong đôi tay non nớt. Có lẽ, trong sâu thẳm tâm hồn hắn, một hạt mầm của cái ‘Đạo’ đã bắt đầu nảy nở, dù còn mong manh và chưa định hình.
Tạ Trần, sau khi dạo bước qua góc chợ ồn ã đó, đã trở về quán sách của mình, tâm trạng trầm tĩnh như mặt hồ không gợn sóng. Hắn khẽ khép cánh cửa gỗ đã cũ, để lại phía sau những âm thanh huyên náo của đời thường, chỉ còn lại tiếng chim hót lảnh lót từ khu vườn nhỏ phía sau, tiếng lá cây xào xạc theo gió nhẹ, và tiếng suối chảy róc rách từ con kênh nhỏ dẫn nước qua thị trấn. Bầu không khí trong quán sách trở nên trong lành và mát mẻ lạ thường, mang theo mùi của giấy cũ, mực tàu, và một chút hương hoa dại vương vấn từ vườn. Thư Đồng Tiểu An, với đôi mắt to tròn và tinh anh, đã nhanh chóng sắp xếp lại những chồng sách vừa được khách lật dở. Cậu bé vẫn còn bận tâm đến câu chuyện về Lão Tiệm Cầm, gương mặt rạng r��� hẳn lên khi nhắc đến việc ông lão đã tìm thấy niềm vui trong việc truyền dạy nghề.
“Tiên sinh, con thấy Lão Tiệm Cầm dường như trẻ ra mấy tuổi vậy!” Tiểu An reo lên, giọng nói trong trẻo như tiếng chim non. “Ông ấy cứ cười tủm tỉm suốt, không còn vẻ mặt ủ dột như trước nữa.”
Tạ Trần khẽ gật đầu, đặt cuốn sách đang đọc dở xuống bàn. Bàn tay hắn thon dài, xương xương, nhẹ nhàng đặt lên trang giấy đã ngả màu. Hắn nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh nắng sáng sớm trải vàng trên những mái ngói rêu phong, và những tia nắng xuyên qua kẽ lá, tạo nên những đốm sáng lấp lánh trên nền đất. “Đó là niềm vui của sự sẻ chia, Tiểu An. Khi một người tìm thấy giá trị của mình không chỉ trong việc tạo ra, mà còn trong việc truyền lại, cái tâm sẽ được an định, tinh thần sẽ thăng hoa. Đó cũng là một cách để cái ‘Đạo’ được tiếp nối, không phải bằng quyền lực, mà bằng sự chân thành và tình yêu.” Giọng hắn trầm ấm, vang vọng nhẹ trong không gian tĩnh lặng của quán sách, mang theo một chút triết lý sâu xa mà Tiểu An dù ch��a thể hiểu hết, nhưng vẫn chăm chú lắng nghe.
Tiểu An ngẫm nghĩ một lát, rồi khẽ gật đầu, như thể đã lĩnh hội được điều gì đó. Cậu bé lại tiếp tục công việc của mình, nhưng trong lòng vẫn còn vương vấn về những câu chuyện về con người, về những "cái Đạo" khác nhau.
Đúng lúc đó, một bóng người gầy gò, quen thuộc xuất hiện ở ngưỡng cửa. Đó là Lão Nông, với làn da đen sạm vì nắng gió, đôi tay chai sạn vì quanh năm bám đất. Ông đội chiếc nón lá đã bạc màu, bước chân chậm rãi tiến vào quán. Mùi đất ẩm và cỏ cây dường như vẫn còn vương vấn trên người ông, mang theo một phần của đồng ruộng vào không gian sách vở. Lão Nông không phải là khách mua sách thường xuyên, nhưng ông vẫn hay ghé qua, đôi khi chỉ để tìm một nơi yên tĩnh, đôi khi để trò chuyện vài câu với Tạ Trần. Hôm nay, vẻ mặt ông có chút lo âu, nếp nhăn trên trán hằn sâu hơn thường lệ.
“Tiên sinh Tạ Trần, Tiểu An,” Lão Nông cất tiếng, giọng nói trầm đục, mang nặng vẻ phiền muộn. “Hai nhà Lão Trương, Lão Lý ở thôn ta lại đang cãi vã vì mấy thước đất… Thật khiến người ta đau lòng.” Ông thở dài thườn thượt, đoạn ngồi phịch xuống chiếc ghế gỗ cũ kỹ gần cửa, vẻ mặt lộ rõ sự mệt mỏi. “Mấy hôm nay, không khí trong thôn cứ nặng trĩu. Họ hàng vốn gần gũi, giờ nhìn nhau như kẻ thù. Con cháu cũng vì thế mà xa lánh.”
Tiểu An, nghe đến chuyện cãi vã, liền ngẩng đầu lên, đôi mắt tò mò và có chút khó hiểu. “Sao lại thế ạ? Đất đai là của chung, sao lại tranh giành?” Cậu bé hỏi, sự ngây thơ trong câu hỏi khiến Lão Nông càng thêm buồn bã. Đối với Tiểu An, mọi thứ dường như đơn giản, rõ ràng, nhưng thế giới người lớn lại phức tạp hơn nhiều.
Tạ Trần khẽ khép cuốn sách lại, động tác chậm rãi và đầy suy tư. Hắn không vội vàng trả lời, chỉ nhẹ nhàng đặt cuốn sách lên bàn. Đôi mắt sâu thẳm của hắn nhìn ra ngoài cửa sổ, xuyên qua tán lá xanh mướt, hướng về phía xa xăm, như thể đang nhìn thấu những ranh giới vô hình trong lòng người. Ánh nắng ban mai vẫn vàng óng, nhưng câu chuyện của Lão Nông đã phủ một màn sương mỏng lên không gian yên bình của quán sách. “Đất đai là của chung, nhưng ranh giới trong lòng người thì khó định,” hắn khẽ nói, giọng trầm tĩnh, không một chút phán xét, chỉ là một lời chiêm nghiệm. “Một tấc đất có thể hóa thành ngàn dặm chia lìa, không phải vì giá trị của tấc đất ấy, mà vì những chấp niệm, những toan tính chất chứa trong lòng người.”
Lão Nông nghe vậy, khẽ gật đầu lia lịa. “Đúng vậy đó tiên sinh. Đất đai là của cha ông để lại, là mồ hôi nước mắt của bao đời. Nhưng giờ đây, nó lại trở thành gánh nặng, thành lý do để anh em ruột thịt quay lưng.” Ông lắc đầu ngao ngán, ánh mắt nhìn xa xăm, như thể đang hình dung lại cảnh tranh cãi nảy lửa giữa hai gia đình. “Cái làng Vân Sơn của chúng tôi, từ bao đời nay vốn yên bình, hòa thuận. Giờ chỉ vì mấy thước đất mà mất đi cái tình làng nghĩa xóm. Ai cũng nói lời khó nghe, ai cũng cho mình là đúng. Đến cả Ông Lão Tiều Phu, người uy tín nhất làng, cũng không sao khuyên giải được.”
Tiểu An vẫn còn ngơ ngác. “Nhưng tiên sinh, nếu đất đai không có ranh giới, làm sao biết đâu là ruộng của mình, đâu là ruộng của người khác?” Cậu bé hỏi, trong suy nghĩ đơn thuần của mình, ranh giới là một điều cần thiết, một quy tắc để duy trì trật tự.
Tạ Trần quay lại nhìn Tiểu An, ánh mắt đầy sự kiên nhẫn. “Ranh giới vật chất là cần thiết để định hình sở hữu, để duy trì trật tự. Nhưng ranh giới trong lòng người, nếu quá cứng nhắc, quá chấp niệm, lại có thể phá vỡ mọi thứ. Cái khó không phải là vạch ra đường biên trên mặt đất, mà là gỡ bỏ những đường biên trong tâm trí. Những đường biên ấy, đôi khi được tạo nên từ thói quen, từ niềm tin, từ nỗi sợ hãi mất mát, chứ không hẳn là từ sự thật.” Hắn đưa tay chỉ vào một cuốn sách cũ trên kệ. “Trong cuốn ‘Luận Ngữ’ có nói: ‘Quân tử hòa nhi bất đồng, tiểu nhân đồng nhi bất hòa.’ Người quân tử thì hòa hợp nhưng không đồng điệu, người tiểu nhân thì đồng điệu nhưng lại không hòa hợp. Vấn đề của Lão Trương và Lão Lý, có lẽ không nằm ở chỗ họ không đồng điệu về mảnh đất, mà nằm ở chỗ họ không tìm được sự hòa hợp trong tâm hồn.”
Lão Nông trầm ngâm, như đang cố gắng thấu hiểu những lời Tạ Trần nói. Ông là một người chất phác, cả đời gắn bó với đồng ruộng, những triết lý cao siêu đôi khi khó lĩnh hội. Nhưng ông hiểu được cốt lõi của vấn đề: đó là cái tình, cái nghĩa giữa người với người. “Vậy thì, tiên sinh, có cách nào để gỡ bỏ những ranh giới trong lòng họ không?” Lão Nông hỏi, ánh mắt đầy hy vọng. Ông đã chứng kiến quá nhiều sự chia rẽ trong thôn, và ông khao khát được nhìn thấy lại cảnh làng xóm hòa thuận như xưa.
Tạ Trần mỉm cười nhẹ, nụ cười hiếm khi xuất hiện trên môi hắn, nhưng mỗi khi xuất hiện đều mang theo sự ấm áp và thấu hiểu. “Mỗi người đều có một con đường riêng để tìm thấy sự hòa hợp. Ta không thể thay họ gỡ bỏ. Nhưng ta có thể cùng họ nhìn lại, xem đâu là cái gốc của mọi sự chấp niệm.” Hắn đứng dậy, bước ra cửa, hít thở một hơi thật sâu không khí trong lành của buổi sáng. “Có lẽ, đã đến lúc chúng ta nên đến Vân Sơn một chuyến, Tiểu An. Để nhìn xem, cái gốc ấy nằm ở đâu.” Hắn nói, không phải như một người muốn can thiệp, mà như một người muốn quan sát, muốn thấu hiểu.
Tiểu An reo lên sung sướng. Cậu bé luôn thích thú khi được cùng tiên sinh đi đây đi đó, được học hỏi những điều mới mẻ từ cuộc sống. “Vâng, tiên sinh! Con sẽ chuẩn bị hành lý ngay!” Cậu bé vội vã chạy vào phía sau, lòng đầy hào hứng.
Lão Nông nhìn theo bóng lưng Tạ Trần, rồi lại nhìn về phía xa xăm, nơi Thôn Vân Sơn ẩn mình sau những rặng tre. Trong lòng ông dấy lên một niềm hy vọng mong manh. Ông biết Tạ Trần không phải là người có thần thông quảng đại, không phải là tu sĩ có thể dùng phép thuật để giải quyết mọi chuyện. Nhưng ông tin vào trí tuệ của Tạ Trần, vào khả năng nhìn thấu nhân tâm của hắn. Có lẽ, lần này, Tạ Trần sẽ mang lại một tia sáng cho cái thôn Vân Sơn đang chìm trong sự chia rẽ. Ông khẽ đứng dậy, cúi đầu chào Tạ Trần. “Vậy thì, tôi xin phép về trước, tiên sinh. Mong tiên sinh và Tiểu An thượng lộ bình an.” Nói rồi, ông bước ra khỏi quán, mang theo một chút nhẹ nhõm, một chút tin tưởng vào những điều tốt đẹp sẽ đến. Tạ Trần chỉ khẽ gật đầu đáp lại, ánh mắt vẫn trầm tĩnh, như đã nhìn thấy trước được những gì sẽ diễn ra.
***
Con đường dẫn đến Thôn Vân Sơn không quá xa, nhưng cũng đủ để Tạ Trần và Tiểu An có thể cảm nhận được sự thay đổi của cảnh vật. Từ những con đường lát đá phẳng phiu của Thị Trấn An Bình, họ dần bước lên những con đường đất nhỏ hẹp, uốn lượn qua những cánh đồng lúa xanh mướt. Dưới ánh nắng chiều tà dịu nhẹ, những bông lúa trĩu hạt lay động theo làn gió nhẹ, tạo nên một khung cảnh thanh bình đến nao lòng. Tiếng chim hót líu lo từ những lùm cây ven đường, tiếng suối chảy róc rách từ con kênh nhỏ bên cạnh, và xa xa là tiếng gà gáy, tiếng trẻ con nô đùa vọng lại từ trong thôn, tất cả hòa quyện vào nhau, tạo nên một bản hòa tấu êm đềm của cuộc sống nông thôn. Mùi đất ẩm sau cơn mưa chiều còn vương vấn trong không khí, hòa quyện với mùi cỏ cây xanh tươi và một chút mùi khói bếp thoảng qua, mang đến một cảm giác yên bình, thanh tĩnh và gần gũi với thiên nhiên.
Tạ Trần bước đi chậm rãi, thư thái, đôi mắt hắn không ngừng quan sát mọi thứ xung quanh. Hắn không vội vàng, không hấp tấp, như thể mỗi bước chân đều đang cảm nhận từng nhịp đập của vùng đất này. Tiểu An lẽo đẽo theo sau, đôi lúc lại chạy lên trước, tò mò chỉ trỏ những bông hoa dại ven đường, hay những chú bướm đang chao lượn. Cậu bé háo hức, nhưng cũng không quên nhiệm vụ của mình, là quan sát và học hỏi từ tiên sinh.
Khi họ đến gần thôn, không khí yên bình dường như có chút biến đổi. Tiếng cười nói của trẻ con vẫn còn đó, nhưng tiếng người lớn thì thưa thớt hơn, và khi có, thường là những lời thì thầm to nh���, hoặc những câu nói cụt ngủn, mang theo vẻ thận trọng. Tạ Trần nhận ra ngay sự khác biệt. Cái không khí căng thẳng vô hình đó, dù không thể nhìn thấy, nhưng lại có thể cảm nhận rõ ràng. Nó len lỏi vào từng ngóc ngách của thôn làng, làm giảm đi sự ấm áp vốn có của một cộng đồng.
Họ dừng chân ở rìa thôn, nơi có một con đường nhỏ rẽ vào hai mảnh ruộng lúa xanh mướt. Chính giữa hai mảnh ruộng đó, vài chiếc cọc gỗ cũ kỹ được đóng xuống, chia đôi ranh giới. Những chiếc cọc này, đáng lẽ chỉ là những vật phân định đơn thuần, giờ đây lại mang theo dấu vết của những cuộc cãi vã. Vài chiếc cọc đã bị lay động, đất xung quanh bị xới tung, cho thấy sự giằng co, xô đẩy. Đó là khu đất đang tranh chấp giữa hai gia đình Ông Hai và Ông Ba.
Từ xa, họ có thể thấy Ông Hai, với dáng người rắn rỏi, khuôn mặt khắc khổ và mái tóc lốm đốm bạc, đang cúi mình chăm sóc ruộng lúa của mình. Ông làm việc một cách cần mẫn, động tác dứt khoát, nhưng ánh mắt lại luôn hướng về phía bên kia ranh giới, nơi Ông Ba đang làm việc. Ông Ba, một lão nông thấp bé hơn, với đôi mắt sắc sảo nhưng cũng ẩn chứa sự mệt mỏi, râu lưa thưa bạc, cũng đang lầm lũi làm việc trên ruộng của mình. Cả hai người đều im lặng, không ai nói với ai lời nào. Cái im lặng đó còn đáng sợ hơn cả những lời cãi vã. Nó là một sự im lặng của sự tức giưởi, của sự cố chấp, của những rạn nứt không thể hàn gắn.
Tiểu An khẽ lay áo Tạ Trần. “Tiên sinh, nhìn họ có vẻ giận nhau lắm. Mảnh đất này có gì đặc biệt sao mà họ phải căng thẳng đến vậy?” Cậu bé hỏi, ánh mắt đầy vẻ băn khoăn. Trong thế giới của cậu, mọi thứ nên là sự sẻ chia, tình bạn, chứ không phải là sự tranh giành lạnh lẽo này.
Tạ Trần khẽ lắc đầu, ánh mắt vẫn chăm chú quan sát hai người nông dân đang làm việc. Làn gió nhẹ thổi qua, mang theo mùi bùn đất và hương lúa non. “Đất đai vốn vô tri, Tiểu An. Nó không tự mình biết quý giá hay đáng tranh chấp. Nhưng nó gắn liền với mồ hôi, nước mắt và cả ký ức của con người. Nó là nơi cha ông họ đã từng gieo hạt, nơi con cái họ đã lớn lên. Quan trọng không phải là giá trị vật chất của mảnh đất, mà là cái tình trên mảnh đất đó, cái tình mà họ đã từng có với nhau, và nay đang bị che mờ bởi chấp niệm.” Hắn dừng lại một lát, rồi nói tiếp. “Họ đang tranh giành không phải chỉ là mấy thước đất, mà là cái quyền được cho là đúng, cái sự công bằng mà họ cảm thấy bị tước đoạt. Và đó mới là cái ranh giới khó vượt qua nhất.”
Tạ Trần và Tiểu An không tiến lại gần, chỉ đứng từ xa quan sát. Hắn muốn Tiểu An tự mình cảm nhận, tự mình suy ngẫm về cái bản chất của sự tranh chấp này. Hắn muốn cậu bé hiểu rằng, những vấn đề của nhân gian, dù nhỏ bé đến đâu, cũng đều bắt nguồn từ những hạt mầm trong lòng người.
Đứng một lúc lâu, Tạ Trần khẽ thở dài. Hắn cảm nhận được sự nặng nề trong không khí, sự u uất trong lòng hai lão nông. Họ không phải là những kẻ xấu xa, chỉ là những người nông dân chất phác, bị cuốn vào vòng xoáy của sự chấp niệm và tự ái. “Đến nhà Ông Lão Tiều Phu trước đi, Tiểu An,” Tạ Trần khẽ nói. “Có lẽ, chỉ có người hiểu rõ nhất về cái gốc rễ của Thôn Vân Sơn này mới có thể soi sáng cho họ.”
Họ rẽ khỏi con đường đất, đi sâu vào trong thôn. Những ngôi nhà gỗ và đá nhỏ nằm san sát nhau, lẩn khuất dưới những tán cây cổ thụ. Tiếng suối chảy róc rách qua làng, mang theo sự mát lành và yên tĩnh. Nhưng những tiếng trò chuyện lại gần như không có. Người dân làng, khi thấy Tạ Trần và Tiểu An, đều khẽ gật đầu chào hỏi, nhưng ánh mắt họ vẫn còn vương vấn vẻ lo âu. Họ biết hai vị khách lạ này đến từ Thị Trấn An Bình, và có lẽ đã nghe được chuyện của Ông Hai và Ông Ba.
Ông Lão Tiều Phu sống ở một căn nhà nhỏ nằm trên sườn đồi, cách xa trung tâm thôn một chút. Ngôi nhà được bao bọc bởi một khu vườn nhỏ, trồng đủ loại cây ăn quả và rau xanh. Tiếng chim hót ở đây dường như còn trong trẻo hơn, và không khí thì càng thêm phần trong lành. Khi Tạ Trần và Tiểu An đến nơi, Ông Lão Tiều Phu đang ngồi giữa sân, tỉ mẩn đẽo một khúc gỗ bằng con dao nhỏ. Dáng người ông gầy gò, lưng hơi còng, nhưng ánh mắt lại tinh anh và nụ cười hiền hậu, râu tóc bạc phơ, toát lên vẻ an nhiên tự tại. Chiếc rìu gỗ cũ kỹ của ông được đặt cẩn thận bên cạnh, như một người bạn tri kỷ.
“Ồ, Tạ Trần tiên sinh, Tiểu An! Hai vị đã đến rồi!” Ông Lão Tiều Phu cất tiếng, giọng nói chậm rãi, từ tốn, mang theo sự ấm áp của một người từng trải. Ông đặt khúc gỗ xuống, đứng dậy chào đón họ. “Lão Nông đã báo tin cho tôi. Tôi đã đoán được hai vị sẽ ghé qua.”
Tạ Trần khẽ cúi đầu chào, rồi cùng Tiểu An ngồi xuống chiếc ghế gỗ thô sơ trong sân. “Chúng tôi đến để lắng nghe, và để học hỏi, thưa Ông Lão Tiều Phu.” Tạ Trần nói, ánh mắt hắn thể hiện sự tôn trọng sâu sắc.
Ông Lão Tiều Phu mỉm cười hiền lành. “Học hỏi thì có gì mà học. Chỉ là mấy chuyện nhỏ nhặt của làng quê thôi. Nhưng mà, chuyện của Lão Trương và Lão Lý quả thật làm tôi đau đầu. Hai đứa chúng nó vốn là anh em cột chèo thân thiết, giờ chỉ vì mấy thước đất mà thành ra thế này.” Ông thở dài, đoạn quay vào nhà gọi vợ mang trà ra. “Hai vị cứ nghỉ ngơi. Chắc Lão Trương và Lão Lý cũng sắp đến rồi. Tôi đã mời họ đến đây để nói chuyện.”
Không lâu sau, Ông Hai và Ông Ba lần lượt xuất hiện. Khuôn mặt Ông Hai vẫn còn chút căng thẳng, nhưng đã dịu đi phần nào khi nhìn thấy Ông Lão Tiều Phu. Ông Ba thì có vẻ hơi ngập ngừng, ánh mắt liếc nhìn Tạ Trần và Tiểu An một cách tò mò, nhưng rồi cũng nhanh chóng ngồi xuống theo lời mời của Ông Lão Tiều Phu. Hai người họ ngồi đối diện nhau, giữa họ là một khoảng trống, tượng trưng cho những rạn nứt trong lòng. Tạ Trần và Tiểu An, được Ông Lão Tiều Phu khéo léo sắp xếp, ngồi ở một góc khuất hơn, lặng lẽ quan sát, như những cái bóng vô hình.
Ông Lão Tiều Phu rót trà mời hai người, rồi khẽ nói, giọng từ tốn, đầy bao dung. “Hai đứa, mảnh đất này đã nuôi sống bao thế hệ của làng ta. Là mồ hôi nước mắt, là xương máu của cha ông. Nhưng cái tình láng giềng, cái nghĩa anh em, còn quý hơn ngàn vàng. Đã bao giờ các con nghĩ, nếu cứ thế này, con cháu các con sẽ nhìn vào đâu? Chúng sẽ học được gì từ sự chia rẽ này?”
Ông Hai, với vẻ mặt khắc khổ, trầm gi��ng đáp. “Tiều Phu lão gia, tôi biết ông có ý tốt. Nhưng ranh giới là ranh giới, không thể lùi một tấc. Mảnh đất đó, cha tôi đã khai hoang, đã đổ mồ hôi. Giờ Lão Lý lại muốn lấn chiếm, sao tôi có thể chấp nhận?” Giọng Ông Hai tuy đã bớt gay gắt, nhưng vẫn còn vương vấn sự cố chấp, một niềm tin sắt đá vào cái “quyền” của mình.
Ông Ba nghe vậy, ánh mắt liền dao động. “Anh Hai nói thế là không đúng! Mảnh đất đó, từ thời ông cố, đã được chia rõ ràng. Chỉ là sau này, bờ ruộng bị sạt lở, anh Hai lại tự ý dịch cọc. Tôi không đòi hỏi gì nhiều, chỉ muốn lấy lại cái lẽ công bằng thôi.” Giọng Ông Ba có chút nghẹn ngào, pha lẫn sự bất bình. Có lẽ, trong sâu thẳm, ông cũng không muốn tranh chấp, nhưng cái cảm giác bị “lấn lướt” đã khiến ông không thể lùi bước.
Cuộc tranh cãi lại có nguy cơ bùng phát, nhưng Ông Lão Tiều Phu khẽ giơ tay ngăn lại. “Từ từ đã, hai đứa. Ta hiểu nỗi lòng của cả hai. Nỗi đau mất mát, nỗi sợ bị thiệt thòi. Nhưng hãy nhớ lại xem, ngày xưa, khi làng ta gặp hạn hán, ai đã cùng nhau đào kênh dẫn nước? Khi nhà ai gặp hỏa hoạn, ai đã cùng nhau dập lửa? Khi có giặc giã, ai đã cùng nhau cầm cuốc, cầm gậy bảo vệ làng? Đó không phải là Lão Trương và Lão Lý sao? Đó không phải là cha ông các con đã cùng nhau sống chết sao?”
Ông Lão Tiều Phu kể về những kỷ niệm chung của làng, về những năm tháng cùng nhau vượt qua khó khăn, về giá trị của tình làng nghĩa xóm. Giọng ông trầm ấm, như một dòng suối mát lành tưới tắm những tâm hồn đang khô cằn vì giận dữ. Ông kể về những trận lụt lịch sử, khi cả làng cùng nhau đắp đê, về những mùa màng bội thu nhờ sự chung sức đồng lòng, về những lễ hội truyền thống, nơi mọi người cùng nhau vui vẻ, không phân biệt giàu nghèo, không phân biệt ranh giới. Những câu chuyện ấy, tuy đơn giản, nhưng lại chạm đến sâu thẳm trái tim của hai lão nông. Ông Hai và Ông Ba đều im lặng lắng nghe, ánh mắt họ dần bớt đi sự căng thẳng, thay vào đó là sự hồi tưởng, sự day dứt.
“Cái tình ấy, cái nghĩa ấy, có đáng để đánh đổi bằng mấy thước đất không, hở hai đứa?” Ông Lão Tiều Phu kh��� hỏi, ánh mắt đầy sự bao dung. “Con người sống trên đời, cái quý giá nhất không phải là của cải, mà là tấm lòng, là tình nghĩa. Đất đai rồi cũng sẽ về với cát bụi, nhưng tình người thì còn mãi.”
Ông Hai cúi đầu, ánh mắt nhìn xuống đất, bàn tay chai sạn nắm chặt rồi lại buông lỏng. “Chúng ta đã từng là anh em tốt… tôi nhớ ngày xưa, tôi với thằng Ba còn đi bắt cá chung, chia nhau từng con cá lóc.” Giọng ông trầm xuống, mang theo một chút nuối tiếc.
Ông Ba cũng khẽ gật đầu. “Anh Hai nói phải. Từ khi tôi về làm rể làng này, anh Hai là người giúp đỡ tôi nhiều nhất. Cái nhà này, cũng nhờ anh Hai giúp tôi dựng lên.” Ánh mắt ông Ba trở nên mềm mại hơn, sự bất bình trong lòng dường như đã tan đi phần nào, nhường chỗ cho những ký ức ấm áp.
Tạ Trần, ngồi ở góc khuất, khẽ thở phào nhẹ nhõm. Hắn biết, Ông Lão Tiều Phu đã tìm được đúng cái điểm yếu của sự chấp niệm. Không phải là phân tích đúng sai, không phải là tìm ra bằng chứng, mà là khơi gợi lại cái tình người, cái giá trị cốt lõi đã bị lãng quên. Hắn nhìn Tiểu An, cậu bé cũng đang chăm chú lắng nghe, đôi mắt to tròn ánh lên vẻ thấu hiểu. Những bài học như thế này, không có trong sách vở, nhưng lại là những bài học quý giá nhất của cuộc đời.
“Vậy thì,” Ông Lão Tiều Phu nói tiếp, giọng ông như có phép thuật, xoa dịu mọi căng thẳng. “Nếu cái tình nghĩa còn đó, thì mấy thước đất này có đáng gì đâu? Có cách nào để chúng ta cùng nhau giữ lấy cái tình, mà vẫn giải quyết được chuyện đất đai không?” Ông nhìn hai người, ánh mắt đầy trìu mến. Ông không đưa ra giải pháp, mà khuyến khích họ tự tìm lấy, bởi Ông Lão Tiều Phu hiểu rằng, chỉ khi tự mình tìm ra, họ mới thực sự chấp nhận và gìn giữ.
Ông Hai ngẩng đầu lên, nhìn Ông Ba. Ông Ba cũng nhìn lại Ông Hai. Ánh mắt họ không còn sự đối đầu, mà là sự dò xét, thăm dò, và dần dần, là sự thấu hiểu. Một sự im lặng bao trùm, nhưng lần này, đó không phải là sự im lặng của căng thẳng, mà là sự im lặng của suy ngẫm. Tạ Trần biết, hạt mầm của sự hòa giải đã được gieo.
***
Sáng hôm sau, ánh nắng ấm áp của bình minh trải dài khắp Thôn Vân Sơn. Sương sớm vẫn còn đọng lại trên những tán lá, lấp lánh như những hạt ngọc, nhưng đã dần tan đi dưới cái nắng dịu nhẹ. Khung cảnh thôn làng trở nên tươi mới và tràn đầy sức sống. Tiếng chim hót líu lo, tiếng suối chảy róc rách, tiếng gà gáy đều đặn, và đặc biệt hơn cả, là tiếng cười nói vui vẻ của người dân. Không khí căng thẳng của những ngày qua đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó là sự nhẹ nhõm, vui tươi. Mùi đất ẩm, mùi cỏ cây xanh tươi và mùi khói bếp vẫn còn đó, nhưng chúng dường như hòa quyện vào nhau một cách hài hòa hơn, tạo nên một bản giao hưởng của cuộc sống.
Tạ Trần và Tiểu An đã thức dậy sớm, cùng Ông Lão Tiều Phu đi bộ ra khu đất đang tranh chấp. Lần này, không chỉ có ba người họ. Gần như toàn bộ dân làng Vân Sơn đều đã có mặt, tập trung xung quanh mảnh đất, nhưng không phải với vẻ mặt tò mò hay căng thẳng, mà là sự mong chờ, sự vui vẻ. Ông Hai và Ông Ba cũng đã có mặt từ sớm, nhưng lần này, họ không đứng riêng rẽ, mà đứng cạnh nhau, trên khu��n mặt đều nở nụ cười hiền hậu.
“Chào buổi sáng, Tiều Phu lão gia, tiên sinh Tạ Trần, Tiểu An!” Ông Hai cất tiếng chào, giọng nói vang dội, đầy sức sống. Ông Ba cũng khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên vẻ hân hoan.
Tạ Trần khẽ gật đầu đáp lại, ánh mắt hắn lướt qua đám đông, rồi dừng lại ở hai lão nông. Hắn thấy được sự thay đổi rõ rệt trong tâm trạng của họ. Cái ranh giới trong lòng họ, dường như đã thực sự được gỡ bỏ.
Dưới sự chứng kiến của Ông Lão Tiều Phu và toàn thể dân làng, Ông Hai và Ông Ba cùng nhau bước ra giữa mảnh đất. Họ không còn cãi vã, không còn giằng co. Thay vào đó, họ cùng nhau cầm cuốc, cầm xẻng, san bằng những vết lồi lõm do những cuộc tranh chấp trước đây để lại. Họ không đo đạc lại từng tấc đất, không tính toán lại từng ly từng tí. Thay vào đó, họ cùng nhau quyết định một điều mà không ai ngờ tới.
“Chúng tôi đã bàn bạc với nhau cả đêm qua,” Ông Hai nói, giọng ông vang vọng khắp thôn làng, đầy sự tự hào và niềm vui. “Chúng tôi quyết định không phân chia nữa. Mảnh đất này, từ nay về sau, sẽ là mảnh đất chung của hai gia đình chúng tôi. Và chúng tôi sẽ cùng nhau trồng một hàng cây ăn quả trên chính đường ranh giới cũ này!”
Cả làng reo hò vui mừng. Tiếng vỗ tay, tiếng hoan hô vang dội cả một góc trời. Ông Ba mỉm cười rạng rỡ, đưa tay vỗ vai Ông Hai. “Đúng vậy! Anh Hai nói phải. Từ nay về sau, không còn ranh giới nữa. Chỉ có tình nghĩa, chỉ có sự sẻ chia!”
Họ không chỉ nói. Ngay lập tức, những cây giống ăn quả đã được mang đến. Đó là những cây ổi, cây xoài, cây mít, những loại cây quen thuộc và mang lại quả ngọt. Ông Hai và Ông Ba, cùng với con cháu của họ, cùng nhau đào đất, cùng nhau vun trồng từng cái cây nhỏ. Từng nhát cuốc, từng gáo nước tưới, không còn là hành động của sự tranh giành, mà là hành động của sự hợp tác, của sự vun đắp. Tiếng cười nói vui vẻ trở lại, xua tan hoàn toàn không khí căng thẳng của những ngày qua. Những đứa trẻ trong làng cũng chạy lại, hăm hở giúp đỡ, đôi mắt chúng lấp lánh sự tò mò và thích thú. Chúng không hiểu hết những gì đã xảy ra, nhưng chúng cảm nhận được niềm vui của người lớn, và chúng học được bài học đầu tiên về sự đoàn kết.
“Vậy thì, chúng ta cùng trồng cây này, để sau này con cháu chúng ta cùng hái quả, cùng nhớ về bài học này,” Ông Hai nói, nhìn Ông Ba, ánh mắt đầy sự thân tình.
“Được! Anh Hai nói phải. Từ nay về sau, không còn ranh giới, chỉ có tình nghĩa!” Ông Ba đáp lại, giọng nói chân thành, không còn chút gợn của sự bất bình.
Ông Lão Tiều Phu đứng đó, đôi mắt ông ngấn lệ. Không phải là lệ buồn, mà là lệ của niềm vui sướng, của sự mãn nguyện. Ông đã chứng kiến cái tình người được hàn gắn, cái giá trị cốt lõi của thôn làng được phục hồi. Ông nhìn Tạ Trần, khẽ gật đầu, ánh mắt đầy sự biết ơn.
Tạ Trần chỉ khẽ mỉm cười. Hắn không nói gì, chỉ lặng lẽ quan sát. Hắn biết, đây không chỉ là việc giải quyết một cuộc tranh chấp đất đai. Đây là việc gieo một hạt mầm mới vào lòng Nhân Gian. Một hạt mầm của sự thấu hiểu, của lòng bao dung, của tinh thần hợp tác. Hắn nhìn Tiểu An, cậu bé đang cười tươi roi rói, phụ giúp Ông Hai và Ông Ba vun đất. Trong đôi mắt trong trẻo của cậu bé, Tạ Trần nhìn thấy tương lai của Nhân Gian. Một tương lai không cần đến những sức mạnh siêu nhiên để giải quyết vấn đề, mà chỉ cần đến trí tuệ, đến lòng nhân ái, và đến sự sẻ chia.
Khi hàng cây ăn quả đã được trồng xong, đứng thẳng hàng trên cái ranh giới cũ, biến nó thành một khu vườn chung, Tạ Trần khẽ nắm tay Tiểu An. “Chúng ta về thôi, Tiểu An.”
Cậu bé gật đầu, nhưng vẫn còn ngoái nhìn về phía hàng cây và những người nông dân đang vui vẻ bên nhau. “Tiên sinh, con thấy, cái cây này không chỉ cho quả, mà còn cho cả tình nghĩa nữa.”
Tạ Trần mỉm cười, ánh mắt hắn ánh lên vẻ thấu hiểu sâu sắc. “Đúng vậy. Mỗi hành động thiện lương đều là một cái cây, cho ra những quả ngọt không chỉ cho người gieo, mà còn cho cả thế hệ mai sau. Cái ‘Đạo’ của Nhân Gian, không phải là con đường dẫn đến sức mạnh tối thượng, mà là con đường dẫn đến sự trọn vẹn của lòng người.” Hắn biết, sự thành công của việc hòa giải thông qua trí tuệ và lòng nhân ái này đã củng cố niềm tin vào ‘Nhân Đạo’, báo hiệu rằng các vấn đề cộng đồng trong kỷ nguyên mới sẽ tiếp tục được giải quyết bằng phương pháp này. Việc các thế hệ mới như Tiểu An được chứng kiến và học hỏi từ những bài học về sự thấu hiểu và hợp tác sẽ định hình tương lai của Nhân Gian, nơi giá trị con người được đề cao hơn vật chất. Và vai trò ‘vô vi’ của Tạ Trần, chỉ là người quan sát và gieo mầm ý tưởng, sẽ tiếp tục lan tỏa một cách tự nhiên và sâu sắc, không cần sự can thiệp trực tiếp hay phô trương, như một dòng nước ngầm lặng lẽ nuôi dưỡng vạn vật.
Tác phẩm do Long thiếu sáng tác, dành riêng cho độc giả truyen.free.