Nếu như nói tại trong nước, không khí tràn ngập vui tươi vì Tết Nguyên đán đang đến gần; thì những nơi khác trên toàn cầu, lại đang chìm trong thảm cảnh.

Tại cảng cá Thọ Quang, thuộc thành phố Hiện Cảng của An Nam – đây cũng là cảng cá lớn nhất miền Trung nước này.

Với vai trò là cường quốc nhỏ ở Đông Nam Á, ngành khai thác hải sản của An Nam phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, kể từ khi bước sang thế kỷ XXI, hiện tại mỗi năm An Nam khai thác được từ 3 đến 4 triệu tấn hải sản, đứng thứ hai về sản lượng khai thác hải sản trong khu vực Đông Nam Á.

Đứng đầu về sản lượng khai thác hải sản ở Đông Nam Á là Java, quốc gia được mệnh danh là “xứ sở vạn đảo”, với khoảng 6 triệu tấn hải sản khai thác hàng năm.

Quốc gia Serica, dù sở hữu vùng biển rộng lớn tương tự, nhưng sản lượng khai thác hải sản hàng năm cũng chỉ đạt khoảng 9,5 đến 10 triệu tấn.

Điều này cho thấy, sản lượng khai thác hải sản bình quân đầu người của An Nam cao gấp đôi hoặc hơn Serica.

Thế nhưng vào lúc này, tại cảng cá Thọ Quang, một xí nghiệp sản xuất bột cá lại đột ngột thông báo ngừng thu mua cá biển giá rẻ.

Nguyễn Chí Cường, một ngư dân vừa cập bến với hơn chục tấn cá mòi đánh bắt được, định kéo số cá này đến bán cho nhà máy bột cá. Khi anh vừa tới cổng điểm thu mua, đã thấy một đám đông ngư dân vây kín.

“Chuyện gì vậy?” Nguyễn Chí Cường hoang mang.

Anh vội vã kéo vai một người quen: “A Tân, có chuyện gì vậy?”

Người kia quay đầu lại, nhận ra Nguyễn Chí Cường, vẻ mặt anh ta lộ rõ sự chán nản: “Là anh đó à! Vừa rồi công ty Vĩnh Hoàn đã ra thông báo ngừng thu mua cá biển giá rẻ và hạ liệu trong vòng một tháng.”

“Hả!?” Nguyễn Chí Cường kinh ngạc: “Mấy năm trước Tết Nguyên đán chỉ nghỉ ba ngày thôi mà? Sao năm nay đột nhiên nghỉ cả tháng vậy?”

A Tân nhận điếu thuốc Nguyễn Chí Cường đưa: “Nghe nói giá bột cá gần đây giảm mạnh, công ty Vĩnh Hoàn thấy không có lợi nhuận nên dự định cắt giảm sản lượng, chờ xem xu hướng thị trường sắp tới thế nào.”

“Giá bột cá giảm á? Vậy hơn chục tấn cá mòi của tôi giờ phải làm sao đây?” Nguyễn Chí Cường lập tức đau đầu.

Châm điếu thuốc, rít một hơi dài, A Tân lắc đầu: “Anh thử tìm Lão Gia Tử hỏi xem sao! Xem ông ấy có thể thu mua cho không.”

“Lão Gia Tử đâu rồi?”

“Ở trong đó.”

“Cảm ơn.” Nguyễn Chí Cường vội vã chen vào đám đông, rồi đi lên lầu hai của điểm thu mua.

Anh thấy Lão Gia Tử đang ngồi uống trà tán gẫu với mấy nhân viên. Vị này mặt đầy nếp nhăn, tóc trên đầu thưa thớt, trông đúng kiểu một ông lão.

“Lão Gia Tử, tình hình bây giờ thế nào rồi?”

Nhìn thấy Nguyễn Chí Cường, Lão Gia Tử dường như đã đoán được ý đồ của đối phương, ông ta lập tức lắc đầu: “A Cường, anh có phải là có cá không?”

“Đúng rồi! Ông giúp tôi với, thu mua mười mấy tấn cá mòi đó của tôi đi! Lát nữa tôi mời ông ăn cơm.” Nguyễn Chí Cường vừa nói vừa rút một bao thuốc lá đưa cho ông ta.

“Nếu giúp được, tôi đã giúp từ lâu rồi, vấn đề là bây giờ nhà máy bột cá của công ty đã ngừng hoạt động, tôi biết thu mua kiểu gì?” Lão Gia Tử xòe tay ra, vẻ mặt bất lực.

Nguyễn Chí Cường vẫn không chịu bỏ cuộc: “Lão Gia Tử, sếp của các ông sao lại không muốn kiếm tiền vậy? Kể cả giá bột cá có giảm thì cũng chỉ là kiếm ít hơn một chút thôi mà.”

Lão Gia Tử nhận điếu thuốc, rồi với vẻ mặt bất đắc dĩ hỏi: “Ha ha, anh có biết giá bột cá hiện tại là bao nhiêu một tấn không?”

“Bao nhiêu?”

“Một ngàn không trăm hai mươi đô-la Mỹ.”

“Giá đó vẫn tốt mà? Lão Gia Tử đừng có bắt nạt tôi không hiểu chuyện, em họ tôi làm ở nhà máy các ông đấy, một tấn cá mòi làm được hai trăm năm mươi ký bột cá, mà các ông thu mua cá mòi ở bến tàu, một ký mới bảy ngàn đồng (hai Hoa nguyên).”

1 đô-la Mỹ = 7 Hoa nguyên, 1 Hoa nguyên = 3.500 An Nam đồng.

“A Cường, anh có biết tính toán không đấy?” Lão Gia T��� cười khẩy hỏi ngược lại.

Nguyễn Chí Cường lấy chiếc máy tính bên cạnh, bấm bấm vài cái: “Sao lại không biết? Bảy ngàn đồng chỉ là 0,285 đô-la Mỹ, một tấn cá mòi giá 285 đô-la Mỹ, bốn tấn cá mòi mới sản xuất được một tấn bột cá….”

“Nói tiếp đi chứ! Sao lại không nói nữa? Không thích nói chuyện à?” Lão Gia Tử mặt mày bất mãn.

“Ách….” Lúc này Nguyễn Chí Cường cũng đã hiểu ra, nhưng vừa nghĩ đến hơn chục tấn cá mòi trong khoang thuyền, anh lại mặt dày năn nỉ: “Lão Gia Tử, hay là ông mua rẻ hơn một chút cũng được, coi như bù tiền xăng cho tôi thôi.”

Lão Gia Tử giận dữ lắc đầu: “Ha ha, dễ dàng thế à? Anh tính biếu không cho tôi chắc? Ngay cả tàu đánh cá của công ty chúng tôi còn chẳng đi đánh bắt cá biển giá rẻ nữa là, huống chi là thu mua cá của mấy người.”

Đây chính là tình cảnh khó khăn mà các xí nghiệp bột cá ở An Nam đang phải đối mặt.

Chi phí đánh bắt hải sản ở khu vực Đông Nam Á cao hơn rất nhiều so với ngư trường Peru. Ngư trường Peru có những vụ cá khổng lồ theo chu kỳ, do đó họ sử dụng tàu kéo lớn để đánh bắt, chi phí tổng hợp cho một tấn cá mòi chỉ khoảng 120 ~ 150 đô-la Mỹ.

Tuy nhiên, vùng biển Đông Nam Á không có những vụ cá lớn theo chu kỳ, chỉ riêng tiền xăng cho mỗi chuyến ra khơi đã cao hơn bên ngư trường Peru, cộng thêm sản lượng đánh bắt đầy rẫy sự bất ổn.

Điều này khiến chi phí đánh bắt cá biển ở Đông Nam Á thường từ 200 đô-la Mỹ trở lên cho mỗi tấn, đây là loại cá biển giá rẻ có sản lượng tương đối lớn.

Nếu là đánh bắt các loại hải sản giá trị cao nhưng số lượng quần thể tương đối nhỏ, như tôm hùm, cá mú, thì chi phí đánh bắt tổng hợp cho mỗi tấn thậm chí có thể lên đến hơn ngàn đô-la Mỹ.

Đặc biệt là những tàu cá nhỏ chỉ vài chục tấn như của Nguyễn Chí Cường, chi phí còn cao hơn nhiều so với tàu kéo cỡ lớn.

Ban đầu, công ty Vĩnh Hoàn sử dụng cá mòi để sản xuất bột cá có hàm lượng protein thô 60%, chi phí xuất xưởng bình quân khoảng 800 ~ 1000 đô-la Mỹ cho mỗi tấn bột cá cá mòi.

Hiện tại, trên thị trường quốc tế, bột cá cá mòi Peru có hàm lượng protein thô 67%, giá cập cảng ở khu vực Đông Á là 1020 đô-la Mỹ mỗi tấn.

Vốn dĩ chất lượng bột cá của An Nam đã không được tốt bằng, về giá cả thì phải rẻ hơn bột cá Peru hai ba trăm đô-la Mỹ.

Nếu bán bột cá theo giá thị trường này, bột cá An Nam bán một tấn sẽ lỗ một tấn.

Làm ăn thế này thì không thể nào được.

Đây cũng là lý do công ty Vĩnh Hoàn buộc phải tạm ngừng sản xuất.

Theo giá bột cá trên thị trường quốc tế hiện nay, ngay cả các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước An Nam cũng sẽ không dùng bột cá An Nam, mà chọn nhập khẩu bột cá Peru.

Xuất khẩu và tiêu thụ tại chỗ đều không khả thi, nếu cứ tiếp tục dây chuyền sản xuất, chỉ có càng sản xuất càng thua lỗ.

Còn về việc giá bột cá quốc tế có thể hồi phục hay không.

Những ngư dân nhỏ lẻ như Nguyễn Chí Cường có lẽ vẫn còn chút hy vọng, nhưng các cấp lãnh đạo của những nhà sản xuất bột cá như công ty Vĩnh Hoàn thì đã không còn chút hy vọng nào vào thị trường này nữa.

Nếu nguyên nhân là do khí hậu, khiến sản lượng của các ngư trường lớn thế giới như Peru t��ng vọt, từ đó kéo giá bột cá quốc tế xuống, thì còn có thể chịu đựng được, bởi giá thị trường rồi cũng sẽ có lúc ấm trở lại.

Thế nhưng bây giờ là do phía Serica đạt được đột phá về công nghệ, đối phương mỗi năm có thể sản xuất mấy triệu tấn bột cá tra Ai Cập.

Thử hỏi, làm sao để giải quyết đây?

Bột cá Peru có ưu thế về sản lượng, chi phí và chất lượng; chỉ cần giá bột cá không thấp hơn 700 đô-la Mỹ mỗi tấn, họ vẫn còn có lời.

Trong khi đó, chi phí sản xuất bột cá ở khu vực Đông Nam Á thường ở mức 800 ~ 1000 đô-la Mỹ mỗi tấn, chất lượng lại không đồng đều, thuộc phân khúc sản phẩm trung và thấp cấp trên thị trường bột cá.

Tình hình hiện tại, bột cá Peru và bột cá Serica đang cạnh tranh nhau, nhưng kẻ đầu tiên chết lại là các nhà sản xuất bột cá Đông Nam Á.

Trong chốc lát, không chỉ ngư dân cảng cá Thọ Quang lâm vào thảm cảnh.

Toàn bộ các cảng cá có nhà máy bột cá dọc bờ biển An Nam đều chìm trong hoảng loạn và tuyệt vọng.

Hàng chục xí nghiệp liên quan đến bột cá buộc phải tuyên bố tạm ngừng sản xuất.

Điều này gây ảnh hưởng to lớn đến An Nam.

Nên biết rằng, An Nam mỗi năm có thể sản xuất khoảng 30 vạn tấn bột cá, trong đó một phần ba lượng cá biển được dùng để sản xuất bột cá, mang lại hiệu quả và lợi ích kinh tế trực tiếp hàng năm đạt 3 ~ 4 trăm triệu đô-la Mỹ.

Năm ngoái, nhờ giá bột cá toàn cầu tăng vọt, ngành công nghiệp bột cá An Nam thậm chí còn gặt hái được lợi nhuận chưa từng có, cả năm đạt 580 triệu đô-la Mỹ.

Bản biên tập này thuộc về truyen.free, xin không sao chép dưới mọi hình thức.